Vì sao dành thời gian để cảm nhận “awe” – sự choáng ngợp đầy kính ngưỡng – chính là chìa khóa nâng cao wellbeing trong năm 2026

Từ lâu, cảm xúc vẫn âm thầm định hình cách chúng ta đi qua thế giới. Không chỉ những hoàn cảnh bên ngoài mới khiến trạng thái cảm xúc thay đổi, mà chính cảm xúc còn tác động ngược lại cách ta suy nghĩ, cảm nhận và phản ứng trước mọi điều diễn ra xung quanh – từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần và chất lượng sống tổng thể.

Đó là một mối quan hệ phức tạp nhưng cũng đầy quyền năng. Và nếu biết cách, chúng ta hoàn toàn có thể tận dụng nó bằng việc chủ động nuôi dưỡng những cảm xúc mang lại tác động tích cực cho wellbeing.

Đây cũng chính là nền tảng của làn sóng nghiên cứu mới xoay quanh “awe” – một cảm xúc mạnh mẽ, pha trộn giữa sự kính trọng, choáng ngợp, sợ hãi và kinh ngạc trước những điều vượt quá hiểu biết thông thường của con người.

Theo các chuyên gia, dành thời gian để trải nghiệm awe trong đời sống hằng ngày có thể là “bí mật” giúp nâng cao wellbeing trong năm 2026. Nghe có vẻ to tát, nhưng trên thực tế, việc tạo không gian cho awe trong cuộc sống lại dễ hơn chúng ta tưởng rất nhiều.

“Awe là cảm giác xuất hiện khi chúng ta đối diện với những điều vĩ đại và bí ẩn vượt khỏi khả năng lý giải của mình,” giáo sư Dacher Keltner – chuyên gia hàng đầu thế giới về cảm xúc trong các mối quan hệ xã hội, đồng thời là tác giả cuốn sách Awe: The Transformative Power Of Everyday Wonder – chia sẻ.

@lizzyhadfield

Ông cho biết có tám ‘nguồn’ chính dẫn đến cảm xúc awe: vẻ đẹp đạo đức, sự đồng điệu tập thể, thiên nhiên, thiết kế thị giác, âm nhạc, trải nghiệm tâm linh – huyền nhiệm, những ý tưởng lớn, và vòng tuần hoàn của sự sống – cái chết.

Nghe qua có thể khá trừu tượng, nhưng theo giáo sư Keltner – người dành cả sự nghiệp nghiên cứu cho trải nghiệm cảm xúc rất “người” nhưng thường bị hiểu sai này – awe thực chất là một trong những cảm xúc dễ nuôi dưỡng nhất.

Không chỉ vậy, awe còn mang đến hàng loạt lợi ích sinh lý và tâm lý đáng kinh ngạc. “Awe tạo ra một làn sóng phản ứng sinh học rất đặc biệt: nước mắt rưng rưng vì xúc động, cảm giác ấm ở lồng ngực do dây thần kinh phế vị được kích hoạt, da gà nổi dọc sống lưng, cánh tay và cổ, miệng khẽ mở, ánh nhìn hướng lên cao, và thốt lên ‘wow’ hay ‘whoa’,” ông mô tả.

Chỉ vài phút trải nghiệm awe cũng có thể giúp chúng ta giảm căng thẳng, cảm nhận ít đau đớn thể chất hơn, có cảm giác thời gian rộng mở hơn, giảm sự cô đơn và tăng cảm giác kết nối cũng như mục đích sống. Không dừng lại ở đó, awe còn giúp tư duy trở nên sắc bén hơn, nâng cao cảm giác hạnh phúc tổng thể và thậm chí khuyến khích những hành vi sống bền vững hơn – như giảm tiêu thụ thịt đỏ.

Theo giáo sư Keltner, chính vì vậy mà việc dành chỗ cho awe trong đời sống gần như chắc chắn sẽ tạo ra tác động tích cực lên cách chúng ta nghĩ và cảm nhận. Và bạn không cần phải đi đâu xa để tìm thấy nó.

@hannaschonberg

“Awe hiện diện trong đời sống hằng ngày. Ở nhiều nơi trên thế giới, con người cảm nhận awe từ hai đến ba lần mỗi tuần. Hãy tìm awe trong những buổi đi bộ quen thuộc. Kể cho một người bạn nghe về điều từng khiến bạn choáng ngợp khi còn nhỏ. Ở nơi làm việc, chia sẻ với đồng nghiệp về một khoảnh khắc awe gần đây.”

Ông gợi ý thêm: “Hãy dành vài phút suy ngẫm về một người mang vẻ đẹp đạo đức đối với bạn – một người thầy, ông bà, hay một người bạn tử tế. Hoặc lắng nghe một bản nhạc từng khiến bạn nổi da gà, rưng rưng nước mắt suốt nhiều năm qua.”

Ban đầu, việc chủ động tìm kiếm awe có thể khiến bạn cảm thấy lạ lẫm. Nhưng rõ ràng, những trải nghiệm này không hề xa vời – và lợi ích mà chúng mang lại có thể vượt xa mong đợi.

Vì vậy, lần tới khi cảm thấy tinh thần trống rỗng hay thiếu động lực, hãy thử dừng lại một chút để tìm kiếm awe. Nếu chịu khó quan sát, rất có thể bạn sẽ nhận ra: sự choáng ngợp đầy kỳ diệu ấy thực ra luôn hiện diện xung quanh chúng ta.