Bạn có đang vô thức “bọc bong bóng” nơi công sở? Thói quen tưởng vô hại có thể đang cản trở sự nghiệp của bạn

Bạn đã bao giờ ở lại văn phòng muộn dù đã có kế hoạch riêng chỉ vì không đủ can đảm để từ chối một yêu cầu công việc? Hoặc tình nguyện nhận thêm một dự án mới dù lịch làm việc đã kín đặc, chỉ vì nghĩ rằng điều đó sẽ khiến cấp trên đánh giá cao mình hơn? Nếu câu trả lời là có, rất có thể bạn đang rơi vào một hiện tượng ngày càng phổ biến nơi công sở: “bubble wrapping” – tạm dịch là hành vi cố gắng “bọc đệm” cảm xúc của mọi người xung quanh, ngay cả khi điều đó khiến bản thân kiệt sức.

Khi phụ nữ luôn cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người

Từ lâu, phụ nữ thường được kỳ vọng là những người biết cảm thông, mềm mỏng và hòa giải. Không chỉ trong gia đình, áp lực này còn theo họ đến môi trường làm việc.

Một nghiên cứu cho thấy phụ nữ có xu hướng thay đổi cách nói chuyện hoặc hành xử để được yêu mến nhiều gấp đôi nam giới. Họ cũng thường xuyên kìm nén ý kiến cá nhân, giảm nhẹ thành tích của mình và xin lỗi nhiều hơn mức cần thiết. Thậm chí, khoảng một phần ba phụ nữ lo lắng rằng mình sẽ bị đánh giá là “quá tự tin”.

Theo Tiến sĩ Mandy Lehto – chuyên gia huấn luyện lãnh đạo và điều hành – một khảo sát cho biết có đến 56% phụ nữ cảm thấy áp lực phải trở nên dễ mến tại nơi làm việc, trong khi tỷ lệ này ở nam giới chỉ là 36%. “Gánh nặng phải được yêu thích khiến nhiều phụ nữ vô thức cảm thấy mình có trách nhiệm với cảm xúc và sự thoải mái của những người xung quanh,” bà cho biết.

Đó là lý do họ thường xuyên trở thành người xoa dịu những khoảnh khắc khó xử trong cuộc họp, người chủ động giải quyết mâu thuẫn hoặc người luôn sẵn sàng nhận thêm việc để tránh khiến người khác thất vọng.

Ảnh: Duane Michals

“Bubble wrapping” – sự tử tế đang khiến bạn đánh mất chính mình

Tiến sĩ Lehto gọi hiện tượng này là “bubble wrapping the room” – cố gắng bao bọc và làm mềm mọi tình huống để không ai cảm thấy khó chịu. Nghe có vẻ tích cực, nhưng về lâu dài, đây lại là một thói quen vô cùng mệt mỏi. Bởi khi liên tục ưu tiên cảm xúc của người khác, bạn sẽ dần bỏ quên nhu cầu, tham vọng và tiếng nói của chính mình. “Nếu bạn luôn vội vàng xoa dịu mọi căng thẳng xuất hiện trong phòng họp, có thể bạn đang gặp phải điều mà các nhà tâm lý học gọi là khả năng chịu đựng khó chịu cảm xúc thấp,” Lehto giải thích.

Nói cách khác, bạn không thực sự thoải mái khi đối mặt với sự im lặng, bất đồng quan điểm hoặc những cuộc trò chuyện khó khăn. Vì thế, phản ứng tự nhiên là tìm cách sửa chữa, làm dịu hoặc né tránh. Nhưng chính điều đó lại khiến bạn khó phát triển khả năng lãnh đạo.

Các chuyên gia cho rằng khả năng chấp nhận sự khó chịu, duy trì bình tĩnh trong căng thẳng và không phản ứng theo cảm xúc tức thời là những yếu tố quan trọng tạo nên sự linh hoạt tâm lý, khả năng phục hồi và năng lực lãnh đạo hiệu quả.

Ảnh: Duane Michals

Làm thế nào để ngừng “bọc bong bóng” nơi công sở?

Thay đổi một thói quen đã ăn sâu không phải điều dễ dàng. Tuy nhiên, Tiến sĩ Lehto khuyên rằng hãy bắt đầu bằng những bước nhỏ để xây dựng lại niềm tin vào chính mình. “Hãy học cách coi trọng trải nghiệm và cảm xúc của bản thân ngang bằng với người khác. Trưởng thành là khi bạn có thể chịu đựng những khoảnh khắc căng thẳng hoặc khó xử trong xã hội mà không cần phải thay đổi bản thân để làm hài lòng tất cả mọi người.”

Bà gợi ý ba thử nghiệm đơn giản cho tuần này:

1. Hãy để cuộc trò chuyện kết thúc một cách tự nhiên: Lần tới khi một cuộc đối thoại đã đến hồi kết, đừng cố tìm thêm chủ đề chỉ để lấp đầy khoảng lặng. Sự im lặng không phải lúc nào cũng là điều cần được sửa chữa.
2. Ngừng giải thích quá nhiều khi đặt ra ranh giới: Nếu bạn không thể nhận thêm việc, hãy nói điều đó một cách ngắn gọn. Ví dụ: “Xin lỗi, hiện tại tôi không thể đảm nhận thêm công việc này.” Và dừng lại ở đó. Bạn không cần viết cả một “bản luận văn” để biện minh cho quyết định của mình.
3. Đặt câu hỏi thay vì lập tức làm dịu tình huống: Khi ai đó đưa ra một nhận xét khiến bạn khó chịu, hãy thử đáp lại: “Bạn có thể giải thích rõ hơn ý của mình không?” Sau đó, im lặng và lắng nghe. Đôi khi, việc không vội vàng xử lý cảm xúc của người khác lại là cách tốt nhất để tạo ra những cuộc đối thoại chân thực.

Sự khó chịu không phải lúc nào cũng là điều xấu

Theo Lehto, những thay đổi này có thể khiến bạn cảm thấy lo lắng hoặc không quen trong thời gian đầu. Tim đập nhanh hơn, cảm giác bất an xuất hiện và bạn sẽ muốn quay lại những phản ứng quen thuộc. Nhưng đó chính là lúc bạn đang phát triển. “Bạn không hề trở nên ích kỷ hay thiếu chuyên nghiệp. Bạn chỉ đang tăng khả năng chịu đựng sự khó chịu của mình”.

Bởi những mối quan hệ lành mạnh không cần được bọc trong lớp đệm bảo vệ liên tục. Chỉ có những cơ chế sinh tồn cũ kỹ của chúng ta mới đòi hỏi điều đó. Và đôi khi, bước tiến lớn nhất trong sự nghiệp không phải là học cách làm hài lòng tất cả mọi người, mà là học cách trung thực với chính mình.