Năng lực lãnh đạo bền vững bắt đầu từ việc thấu hiểu con người

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, nhìn lại những năng lực cốt lõi của người lãnh đạo hiện đại, từ nghệ thuật giao tiếp, trí tuệ cảm xúc đến tư duy ra quyết định và khả năng thích ứng trước biến động.

Trong môi trường kinh doanh nhiều biến động, năng lực lãnh đạo không chỉ thể hiện qua kết quả kinh doanh mà còn ở cách người đứng đầu xây dựng niềm tin, dẫn dắt đội ngũ và đưa ra quyết định. Bên cạnh chuyên môn, khả năng thấu hiểu con người, làm chủ cảm xúc và linh hoạt trước những thay đổi là những yếu tố góp phần tạo nên sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Bốn cuốn sách Đắc nhân tâm, Sức mạnh của Đạo, Lãnh đạo khôn ngoan và Trí tuệ cảm xúc trong kinh doanh mang đến những góc nhìn bổ trợ về giao tiếp, tư duy và ứng xử, giúp người làm kinh doanh nhìn lại cách mình lãnh đạo và kết nối với những người xung quanh.

Xây dựng niềm tin từ cách đối xử với con người

Trong quản trị doanh nghiệp, giao tiếp không đơn thuần là truyền đạt thông tin hay thuyết phục người khác làm theo ý mình. Đó còn là khả năng lắng nghe, tôn trọng những khác biệt và tạo dựng mối quan hệ dựa trên sự tin cậy.

Đắc nhân tâm của Dale Carnegie nhấn mạnh giá trị của việc thấu hiểu và ứng xử khéo léo trong các mối quan hệ. Với người lãnh đạo, những nguyên tắc này có thể được vận dụng trong cách phản hồi nhân viên, giải quyết bất đồng hay duy trì quan hệ với khách hàng và đối tác. Khi mỗi người cảm thấy ý kiến của mình được lắng nghe và tôn trọng, sự hợp tác có thêm nền tảng để phát triển lâu dài.

Tuy nhiên, giao tiếp hiệu quả mới chỉ là một phần của năng lực lãnh đạo. Trong những tình huống chịu áp lực về doanh số, tiến độ hoặc nhân sự, điều quan trọng không kém là khả năng nhận diện cảm xúc và lựa chọn phản ứng phù hợp.

Làm chủ cảm xúc để đưa ra quyết định tỉnh táo

Trí tuệ cảm xúc trong kinh doanh của Colleen Stanley đề cập đến vai trò của trí tuệ cảm xúc trong hoạt động kinh doanh. Khi khách hàng từ chối, nhân viên mắc sai sót hoặc cuộc đàm phán không đạt kết quả như mong đợi, phản ứng theo cảm xúc nhất thời có thể khiến vấn đề trở nên phức tạp hơn.

Khả năng nhận diện cảm xúc, kiểm soát phản ứng và đặt mình vào vị trí của người khác giúp người làm kinh doanh nhìn nhận tình huống khách quan hơn. Điều này không có nghĩa là né tránh những cảm xúc tiêu cực, mà là hiểu điều gì đang chi phối mình để lựa chọn cách ứng xử phù hợp. Với người lãnh đạo, đây cũng là cơ sở để duy trì sự bình tĩnh khi giải quyết mâu thuẫn và tạo môi trường làm việc tích cực hơn.

Lãnh đạo khôn ngoan bắt đầu từ khả năng nhìn lại bản thân

Nếu trí tuệ cảm xúc giúp người lãnh đạo ứng xử tốt hơn trước áp lực, Lãnh đạo khôn ngoan gợi mở một khía cạnh khác: năng lực tự nhận thức và sẵn sàng xem xét lại những lựa chọn của mình.

Người đứng đầu không chỉ chịu trách nhiệm về kết quả, mà còn cần cân nhắc tác động của quyết định đối với đội ngũ và định hướng phát triển của doanh nghiệp. Điều đó đòi hỏi sự tỉnh táo để nhận diện giới hạn của bản thân, tiếp nhận những ý kiến trái chiều và điều chỉnh khi thực tế cho thấy cách làm hiện tại chưa phù hợp.

Lãnh đạo không đồng nghĩa với việc luôn có câu trả lời đúng. Đôi khi, sự trưởng thành thể hiện ở khả năng thừa nhận sai sót, học hỏi từ trải nghiệm và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Tinh thần này giúp người đứng đầu tránh bị giới hạn bởi những định kiến cá nhân, đồng thời tạo điều kiện để đội ngũ cùng tham gia giải quyết vấn đề.

Linh hoạt trước biến động, giữ vững điều cốt yếu

Trong môi trường kinh doanh liên tục thay đổi, không phải vấn đề nào cũng có thể giải quyết bằng cách gia tăng áp lực hoặc thúc đẩy mọi việc diễn ra nhanh hơn. Có những thời điểm, người lãnh đạo cần tạm dừng để quan sát, đánh giá lại tình hình và xác định điều thực sự quan trọng.

Sức mạnh của Đạo mở ra góc nhìn về sự cân bằng, tính thuận theo quy luật và khả năng linh hoạt trong hành động. Từ góc nhìn này, người làm kinh doanh có thể suy ngẫm về cách ứng xử trước những biến động: khi nào cần kiên trì với mục tiêu, khi nào nên thay đổi phương pháp và khi nào cần lùi lại để nhìn nhận vấn đề toàn diện hơn.

Linh hoạt không có nghĩa là thiếu kiên định. Đó là khả năng điều chỉnh cách tiếp cận mà không đánh mất những giá trị cốt lõi. Trong lãnh đạo, sự cân bằng giữa quyết đoán và lắng nghe, giữa hành động và quan sát có thể giúp người đứng đầu hạn chế những quyết định vội vàng trước áp lực.

Hoàn thiện năng lực lãnh đạo từ những lựa chọn mỗi ngày

Bốn cuốn sách tiếp cận năng lực lãnh đạo từ những hướng khác nhau: Đắc nhân tâm tập trung vào giao tiếp và xây dựng mối quan hệ; Trí tuệ cảm xúc trong kinh doanh nhấn mạnh khả năng nhận diện và điều tiết cảm xúc; Lãnh đạo khôn ngoan gợi mở tinh thần tự nhận thức, học hỏi và chịu trách nhiệm; còn Sức mạnh của Đạo đặt ra những suy ngẫm về sự cân bằng và linh hoạt trong hành động.

Khi được vận dụng phù hợp với thực tế, những góc nhìn này có thể bổ trợ cho nhau, giúp người lãnh đạo hoàn thiện cách giao tiếp, ứng xử và ra quyết định. Bởi sự phát triển bền vững của doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào chiến lược hay nguồn lực, mà còn được vun đắp từ cách người đứng đầu đối xử với con người, học hỏi từ những trải nghiệm và lựa chọn hướng đi trước mỗi thay đổi.