4 dấu hiệu cho thấy bạn đang hấp thụ căng thẳng từ người khác

Bạn có thường rời văn phòng mỗi ngày với cảm giác cạn kiệt năng lượng? Việc chú ý đến trạng thái của bản thân trong suốt tuần làm việc có thể giúp bạn tìm ra nguồn gốc của sự mệt mỏi. Bởi đôi khi, nguyên nhân không hoàn toàn đến từ chính bạn, mà còn bắt nguồn từ những người xung quanh. John Felber, chuyên gia huấn luyện hiệu suất và tư vấn sự nghiệp, chỉ ra bốn dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang “mượn” sự kiệt sức từ người khác.

Hãy hình dung một buổi sáng thứ Ba tại văn phòng. Đồng nghiệp, sếp và dường như cả thế giới đều đang ở trong trạng thái căng thẳng tột độ, sẵn sàng phản ứng trước bất kỳ mối đe dọa nào. Người đi đi lại lại không ngừng, người lớn tiếng, người liên tục rung chân một cách sốt ruột như đang cố tìm cách tự trấn an. Ngay cả khi bạn là người bình tĩnh nhất thế giới, việc không bị cuốn vào bầu không khí ấy cũng chẳng dễ dàng.

Kiệt sức (burnout) là một hội chứng liên quan đến tình trạng cạn kiệt năng lượng và căng thẳng thể chất, cảm xúc hoặc tinh thần kéo dài. Biểu hiện có thể bao gồm mệt mỏi, đau đầu và đau cơ; đồng thời tình trạng này cũng có thể đi kèm với trầm cảm và lo âu. Cứ 10 người thì có 9 người cho biết họ đã trải qua mức độ căng thẳng cao hoặc cực độ trong năm qua.

Kiệt sức ngày càng gắn liền với môi trường công sở. Tuy nhiên, tình trạng này không chỉ giới hạn trong văn phòng. Việc chăm sóc người khác, học tập, các vấn đề sức khỏe và những mối quan hệ cũng có thể trở thành nguồn gây căng thẳng kéo dài.

Vậy những gì bạn đang trải qua thực sự xuất phát từ bên trong, hay bạn đang hấp thụ sự kiệt sức từ những người xung quanh? Theo Josh Felber, chuyên gia huấn luyện hiệu suất và tư vấn sự nghiệp, có bốn dấu hiệu đáng chú ý.

1. Năng lượng của bạn thay đổi tùy thuộc vào người ở bên cạnh

Bạn hẳn từng gặp những người khiến bầu không khí xung quanh trở nên nặng nề, như thể họ hút cạn năng lượng của cả căn phòng. Dành thời gian bên một người khiến bạn mệt mỏi, căng thẳng và luôn trong trạng thái bất an có thể là trải nghiệm khó chịu. Nếu đó là đồng nghiệp hoặc cấp trên, việc tránh xa họ lại càng không dễ dàng.

“Nếu bạn cảm thấy kiệt sức khi ở văn phòng cùng một người sếp đòi hỏi quá nhiều và một đồng nghiệp luôn tiêu cực, hoặc khi phải làm việc dưới ánh đèn gay gắt và nhìn màn hình suốt cả ngày, nhưng năng lượng bắt đầu quay trở lại ngay khi bạn rời đi, rất có thể môi trường xung quanh đang là một phần nguyên nhân”.

Công việc vốn có thể gây mệt mỏi. Nhưng nếu những cuộc họp căng thẳng và nỗi lo về thời hạn khiến bạn kiệt sức hơn cả khối lượng công việc thực tế, có thể bạn đang hấp thụ sự căng thẳng từ bầu không khí và những người xung quanh.

Đôi khi, điều khiến bạn mệt mỏi không hẳn là số lượng nhiệm vụ phải hoàn thành, mà là cảm giác căng thẳng liên tục trong môi trường làm việc. Khi tâm trạng của những người xung quanh chi phối trạng thái của bạn, ngay cả một ngày làm việc bình thường cũng có thể trở nên nặng nề hơn.

2. Lướt mạng xã hội khiến bạn cảm thấy tệ hơn

Giống như nhiều người, có thể bạn thường thư giãn bằng cách lướt mạng xã hội sau một ngày dài. Nhưng nếu bảng tin liên tục xuất hiện những video kể về tình trạng kiệt sức, liệt kê các triệu chứng hoặc chia sẻ cách đối phó với burnout, việc xem chúng có thể phản tác dụng và khiến bạn lo lắng hơn.

“Bạn đã mệt sau một ngày làm việc bận rộn. Nhưng sau một giờ lướt mạng trên chuyến tàu về nhà, bạn bắt đầu nhận ra rằng mọi triệu chứng trong những video về burnout đều có vẻ quen thuộc. Và rồi, bạn cảm thấy tệ hơn rất nhiều”.

Việc liên tục tự hỏi liệu mình có đang kiệt quệ về cảm xúc, mất động lực đến mức được xem là burnout hay chưa có thể tạo thêm một tầng căng thẳng và lo âu không cần thiết. Những dao động bình thường của năng lượng và tâm trạng cũng vì thế dễ bị diễn giải thành dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng.

Điều này không có nghĩa bạn nên bỏ qua những dấu hiệu kiệt sức thực sự. Nhưng nếu việc tiếp xúc liên tục với nội dung về burnout khiến bạn càng lo lắng và chú ý quá mức đến từng biểu hiện mệt mỏi, đã đến lúc cân nhắc điều chỉnh thói quen sử dụng mạng xã hội.

3. Bạn biến sự kiệt sức thành một cuộc cạnh tranh

Hãy tưởng tượng bạn đến văn phòng trong trạng thái mệt mỏi vì tối hôm trước đã kiểm tra bảng tính dùng chung đến tận 8 giờ tối. Nhưng ngay khi nghe đồng nghiệp kể rằng họ phải thức đến tận khuya để hoàn thành bài thuyết trình, bạn bỗng cảm thấy áp lực của mình chẳng đáng là bao. Đó là lúc sự kiệt sức có thể biến thành một cuộc cạnh tranh ngầm: ai làm việc nhiều hơn, ai ngủ ít hơn, ai chịu áp lực lớn hơn và ai có nhiều lý do để mệt mỏi hơn.

Theo Felber, điều này có thể khiến bạn phóng đại mức độ quá tải của bản thân để chứng minh rằng mình cũng đang gặp khó khăn. Ngược lại, bạn cũng có thể xem nhẹ những cảm xúc và triệu chứng thực sự của mình chỉ vì cho rằng người khác còn khổ sở hơn.

Cả hai phản ứng đều không có lợi. Việc so sánh mức độ kiệt sức không giúp bất kỳ ai hồi phục nhanh hơn. Nó chỉ khiến chúng ta khó lắng nghe những giới hạn của bản thân và dễ rơi vào vòng xoáy cố gắng chịu đựng nhiều hơn để không bị xem là yếu đuối. Mệt mỏi không phải một cuộc thi. Bạn không cần phải chứng minh rằng mình đã làm việc nhiều hơn người khác mới có quyền nghỉ ngơi.

4. Bạn bắt đầu bắt chước những thói quen gây kiệt sức của người khác

Một dấu hiệu khác là bạn dần tiếp nhận những thói quen của đồng nghiệp, bạn bè hoặc những người mình theo dõi trên mạng, ngay cả khi trước đó bạn chưa từng hành xử như vậy. “Khi đồng nghiệp, bạn bè và những người trên mạng liên tục so sánh số giờ làm thêm hoặc kể về khối lượng công việc nhiều hơn bạn, bạn rất dễ muốn chứng minh rằng mình cũng đang chật vật, rồi bắt đầu bắt chước thói quen của họ”.

Nếu những người xung quanh thường xuyên làm việc xuyên giờ nghỉ trưa, ở lại văn phòng đến tối muộn, trả lời email lúc nửa đêm và thậm chí xin lỗi khi nghỉ phép một ngày, bạn có thể nhanh chóng làm theo mà không nhận ra. Ban đầu, đó có thể chỉ là một lần ở lại làm thêm để hỗ trợ đồng nghiệp. Nhưng khi những hành vi này trở thành chuẩn mực của tập thể, bạn dễ cảm thấy mình cũng phải làm như vậy để chứng minh sự tận tâm, năng lực hoặc tinh thần trách nhiệm.

Dần dần, ranh giới giữa nỗ lực cần thiết và việc tự ép mình quá sức trở nên mờ nhạt. Bạn không còn làm thêm vì công việc thực sự đòi hỏi, mà vì mọi người xung quanh đều đang làm thế.

Làm thế nào để ngừng “mượn” sự kiệt sức của người khác?

Theo Felber, bạn có thể bắt đầu bằng cách tự đặt ra một số câu hỏi:

• Bạn thực sự kiệt sức về thể chất, hay chỉ đang cảm thấy mệt mỏi nhất thời?
• Bạn sợ phải đến nơi làm việc, hay đơn giản là đang chán nản với vai trò hiện tại?
• Những triệu chứng này đã xuất hiện trong thời gian dài chưa?
• Chúng có bắt đầu từ khi bạn dành nhiều thời gian với những đồng nghiệp thường xuyên nói về burnout hay không?

Nếu câu trả lời cho câu hỏi cuối cùng là có, đôi khi tạo khoảng cách và chuyển hướng sự chú ý có thể giúp bạn lấy lại năng lượng. Điều đó không có nghĩa là phớt lờ các dấu hiệu kiệt sức, mà là tạm rời xa những cuộc trò chuyện và nội dung liên tục nhắc bạn về mức độ mệt mỏi, quá tải của mọi người. “Hãy thử dành một ngày không sử dụng mạng xã hội để tránh những bài đăng liên quan đến burnout. Đồng thời, đừng tham gia vào những cuộc trò chuyện ở văn phòng chỉ xoay quanh việc mọi người mệt mỏi đến mức nào. Sau đó, hãy quan sát cảm giác của bạn khi không còn liên tục nghĩ về sự kiệt sức”.

Một điều khác cần ghi nhớ là bạn không có trách nhiệm phải tiếp nhận căng thẳng của người khác khi ở văn phòng, cũng không cần điều chỉnh bản thân để hòa theo bầu không khí uể oải của cả tập thể. “Bạn hoàn toàn có thể hỗ trợ và đồng cảm với đồng nghiệp mà không cần tiếp nhận căng thẳng của họ rồi biến nó thành gánh nặng của chính mình”.

Tuy nhiên, nếu những triệu chứng mệt mỏi kéo dài, không thuyên giảm ngay cả vào cuối tuần và bắt đầu ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày, bạn nên tìm đến sự hỗ trợ của chuyên gia y tế. Bác sĩ đa khoa hoặc chuyên gia sức khỏe tinh thần có thể giúp bạn đánh giá tình trạng và xác định hướng hỗ trợ phù hợp. Những dấu hiệu kéo dài như vậy không nên bị xem nhẹ.

Sau cùng, học cách bảo vệ năng lượng của bản thân không đồng nghĩa với việc trở nên thờ ơ trước khó khăn của người khác. Bạn vẫn có thể lắng nghe, chia sẻ và đồng hành cùng những người xung quanh, đồng thời nhận biết đâu là cảm xúc của họ và đâu là giới hạn của chính mình. Không phải mọi sự mệt mỏi bạn cảm nhận đều bắt nguồn từ bản thân. Nhưng bạn có thể học cách nhận diện điều gì đang lấy đi năng lượng của mình và chủ động lựa chọn những gì xứng đáng được giữ lại.

Ảnh: Từ bộ phimThe Devil Wears Prada