8 tác phẩm kinh dị định hình mùa Halloween tối thượng của bạn

Khi mùa Halloween kề cận, đây chính là thời khắc hoàn hảo để hoài niệm những thước phim đã kiến tạo nên bức tranh hiện đại của thể loại kinh dị và giật gân. Thể loại này thường vấp phải định kiến xem nhẹ giá trị nghệ thuật, nhưng thực chất, những tác phẩm kinh dị xuất sắc nhất lại chính là những bài học đỉnh cao về sự căng thẳng, tâm lý con người và bầu không khí bàng hoàng.

Những gợi ý dưới đây trải dài qua nhiều thập niên – từ các dự án độc lập đầy tâm huyết cho đến những cỗ máy phòng vé khổng lồ – mỗi tác phẩm mang lại một hương vị độc bản của sự sợ hãi. Cho dù bạn khao khát cảm giác ngột ngạt của một mê lộ chết chóc, nỗi kinh hoàng tĩnh lặng trong một ngôi nhà vắng, hay sự ám ảnh siêu nhiên cổ điển, những bộ phim thiết yếu này chắc chắn sẽ thăng hoa đêm Halloween của bạn.

1. CUBE (1997)

CUBE là một tác phẩm mang tính bước ngoặt, tiên phong cho dòng phim giật gân sinh tồn theo phong cách phòng kín (escape-room) và mở đường cho thương hiệu Saw sau này. Phim theo chân một nhóm người xa lạ bị giam cầm bên trong một khối lập phương khổng lồ. Đối mặt với những hiểm nguy chưa rõ, họ buộc phải hợp sức giải đố để tìm đường thoát thân.

Bộ phim thực chất là một dự án video gia đình, được đạo diễn Vincenzo Natali cùng những người bạn thực hiện khi còn ngồi trên ghế nhà trường điện ảnh, hoàn thành chỉ trong vỏn vẹn 20 ngày với kinh phí vô cùng eo hẹp. Khái niệm này hoàn toàn khác biệt so với bất kỳ thứ gì từng xuất hiện trên màn ảnh trước đó, khiến việc hiện thực hóa trở nên vô cùng thử thách.

Trong một cuộc phỏng vấn, Vincenzo Natali chia sẻ rằng dòng phim khoa học viễn tưởng và kinh dị đã tiến hóa theo hai con đường rõ rệt: khu vực phim độc lập – nơi liên tục sản sinh ra những tác phẩm thực sự thú vị, và khu vực hãng phim lớn – nơi lặp đi lặp lại những thứ khán giả từng xem qua.

2. Don’t Breathe (2016)

Với thời lượng chỉ 88 phút, Don’t Breathe mang đến nhịp độ dồn dập và sức căng được gọt giũa bậc thầy. Phim xoay quanh bộ ba kẻ trộm đột nhập vào một ngôi nhà, để rồi bàng hoàng nhận ra chúng đã chọn nhầm mục tiêu. Chủ nhân ngôi nhà là một cựu chiến binh mù lòa, kẻ biến thành một thợ săn khủng khiếp, sử dụng những kỹ năng sát thủ để truy lùng những kẻ đột nhập.

Được sản xuất với kinh phí khiêm tốn chỉ 9,9 triệu USD, bộ phim đã càn quét phòng vé với doanh thu khổng lồ 157 triệu USD, minh chứng cho thành công vang dội.

Đạo diễn Fede Álvarez – người bắt đầu làm hoạt hình tĩnh vật (stop-motion) từ năm bảy tuổi trước khi chuyển hướng sang làm phim – đã chỉ đạo Don’t Breathe như dự án thứ hai trong sự nghiệp sau thành công rực rỡ của Evil Dead. Ông chia sẻ mong muốn tạo ra một bộ phim thuần giật gân – tác phẩm giật gân nhất mà khán giả từng chứng kiến. Điều này dẫn đến ý tưởng về một nhân vật chính khiếm thị, một hình tượng vừa mang tầm vóc lớn lao vừa đậm chất điện ảnh, giúp ý tưởng nhanh chóng hình thành. Đáng chú ý, Don’t Breathe hoàn toàn không sử dụng nhạc nền cho các phân cảnh hù dọa (jump scare); thay vào đó, nỗi sợ hãi xuất hiện hoàn toàn từ âm thanh môi trường thực tế, như tiếng chú chó va đập vào cửa sổ hay tiếng sàn nhà cọt kẹt.

3. The Lovely Bones (2009)

Được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết ăn khách cùng tên, The Lovely Bones tập trung vào Susie, một thiếu nữ 14 tuổi bị sát hại và phân thây, nhưng linh hồn cô vẫn vương vấn ở trần gian, không thể chấp nhận cái chết của chính mình.

Stanley Tucci đã nhận được đề cử Quả Cầu Vàng nhờ màn hóa thân xuất sắc thành tên giết người hàng loạt Mr. Harvey. Vì tác phẩm đề cập đến chủ đề gai góc về tội ác chống lại trẻ vị thành niên, Tucci cực kỳ nhạy cảm trong việc đảm bảo màn trình diễn tránh xa mọi cảnh bạo lực hay tình dục rõ lộ, kiên quyết yêu cầu mô tả vụ án mạng một cách ngầm hiểu nhất có thể. Ông nhận định: “Trí tưởng tượng của chúng ta mạnh mẽ hơn rất nhiều, và vì thế nó trở nên kinh hoàng hơn. Sự gợi mở là quá đủ để tạo nên nỗi sợ.” Khi nghiên cứu hồ sơ và chân dung các kẻ sát nhân hàng loạt, Tucci nhận thấy nhiều điểm tương đồng kỳ lạ trong ngoại hình của chúng, chẳng hạn như bộ ria mép và cặp kính. Ông cũng phát hiện ra rằng những kẻ sát nhân này luôn duy trì một lớp vỏ bọc vô hại – một vẻ ngoài bình thường, mang chất Mỹ đời thường.

4. Piranha 3D (2010)

Phim kinh dị khoa học viễn tưởng Piranha 3D từng là cơn ác mộng thời thơ ấu của nhiều người – rốt cuộc, ai lại ngờ rằng một loài sinh vật con người vẫn thường ăn hàng ngày lại có ngày biến thành một con quái vật ăn thịt người săn đuổi chúng ta? Lấy bối cảnh trên nền khung cảnh tuyệt đẹp của đại dương bất tận và ánh nắng rực rỡ, một đám đông người bỗng chốc bị xé nát thành từng mảnh bởi một đàn cá dữ, nhuộm đỏ cả một vùng biển.

Đạo diễn John Gulager ban đầu dự định thực hiện một bộ phim nhẹ nhàng, giải trí, chia sẻ rằng: “Đây không phải là một luận văn về cuộc bầu cử ở Mỹ, và cũng không phải Citizen Kane. Đây là sự giải trí thuần túy.” Tuy nhiên, thành phẩm cuối cùng lại ngập tràn cảnh máu me, bạo lực, phân thây và những màn khỏa thân toàn tập.

5. My Left Eye Sees Ghosts (2002)

Do bộ đôi huyền thoại Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) và Vi Gia Huy (Wai Ka-fai) cầm trịch, My Left Eye Sees Ghosts đứng vững như một kiệt tác lấy nước mắt vô cùng biểu tượng trong dòng phim kinh dị – hài Hong Kong.

Câu chuyện theo chân May Ho (do Trịnh Tú Văn thủ vai), người kết hôn với một gia đình hào môn sau cuộc tình chớp nhoáng vỏn vẹn bảy ngày, để rồi người chồng bi kịch chết đuối ngay sau đám cưới. Thừa kế một khối tài sản khổng lồ, cô bề ngoài biến thành một góa phụ ngạo mạn, xa hoa. Tuy nhiên, sau một vụ tai nạn ô tô ba năm sau đó, cô bất ngờ phát hiện ra con mắt trái của mình có thể nhìn thấy ma. Một linh hồn nam tinh quái tên Ken Wong (do Lưu Thanh Vân thủ vai), tự nhận là bạn học tiểu học của cô, xuất hiện và bắt đầu trêu chọc cô trong lúc đồng hành cùng cô giúp đỡ các linh hồn khác hoàn thành tâm nguyện cuối cùng.

Trong khi nửa đầu phim tràn ngập phong cách phi lý đậm chất Hong Kong và sự hài hước ấm lòng, nửa sau lại mang đến cú bẻ lái cảm xúc cực kỳ mạnh mẽ. Tác phẩm khéo léo sử dụng lớp vỏ hài hước để khai mở một bài học triết lý sâu sắc về nỗi đau buồn, ký ức và sự buông bỏ, mang đến một bài học dịu dàng về cách những người ở lại tìm thấy sức mạnh để tiếp bước bằng tình yêu.

6. The Conjuring (2013)

Thương hiệu điện ảnh The Conjuring không thể chối cãi là một cột mốc vĩ đại trong dòng phim kinh dị. Được chuyển thể từ những vụ án có thật ngoài đời của cặp đôi nhà siêu tâm lý học và quỷ học nổi tiếng người Mỹ – Ed và Lorraine Warren, các bộ phim mang lại cảm giác chân thực khiến nỗi sợ trở nên nhập tâm hơn hẳn các phim kinh dị thông thường. Quan trọng nhất, thương hiệu này đã học tập công thức từ vũ trụ siêu anh hùng để xây dựng một vũ trụ điện ảnh kinh dị liên kết. Điều này dịch chuyển phim kinh dị khỏi những câu chuyện độc lập, cô lập thành một thế giới với các vụ án đan xen xảy ra trong cùng một mốc thời gian.

Các tác phẩm trong vũ trụ The Conjuring thường mang những yếu tố đặc trưng, bao gồm một ngôi nhà ma ám, một gia đình tuyệt vọng tìm kiếm sự cứu rỗi, và cuối cùng là việc nhà Warren đánh bại thực thể siêu nhiên thông qua hình thức trừ tà thể xác.

Một nhân vật cốt lõi đằng sau thương hiệu này là James Wan, người có bộ phim yêu thích cá nhân là The Haunting. Khi Wan bắt đầu nghiên cứu, ông chỉ có thể tham vấn Lorraine Warren, người lúc bấy giờ vẫn còn sống, đó là lý do các bộ phim chủ yếu được kể từ góc nhìn của bà. Wan chia sẻ: “Phim nhà ma là một thể loại đã quen thuộc, và nó quen thuộc có lý do của nó. Bởi vì nếu bạn làm tốt, đó là một tiểu thể loại vô cùng hiệu quả! Tất cả chúng ta đều có thể đồng cảm. Chúng ta đều sống trong một ngôi nhà hoặc căn hộ, và chúng ta đều hiểu cảm giác có anh chị em hoặc cha mẹ là như thế nào.”

7. The Exorcist (1973)

Được xem rộng rãi là bộ phim kinh dị vĩ đại nhất trong lịch sử điện ảnh, The Exorcist là bộ phim kinh dị đầu tiên từng được đề cử giải Oscar cho Phim xuất sắc nhất. Thậm chí nửa thế kỷ sau khi ra mắt, nó vẫn vô cùng đáng nhớ và đóng vai trò như chuẩn mực cho hầu hết các dòng phim kinh dị trừ tà, hiệu quả thiết lập công thức hiện đại cho thể loại này.

Truyện kể rằng khi The Exorcist lần đầu công chiếu tại rạp, mức độ kinh hoàng tuyệt đối đã khiến khán giả kiệt quệ thể xác, với những báo cáo về việc ngất xỉu và thậm chí sảy thai, buộc các rạp chiếu phải túc trực xe cứu thương bên ngoài phòng hờ. Sau khi ra mắt, bộ phim đã trực tiếp góp phần làm gia nhập lượng lớn cá nhân vào các dòng tu tôn giáo như tu sĩ nam và nữ, châm ngòi cho sự say mê không ngừng đối với các nghi lễ trừ tà.

Câu chuyện xoay quanh một cô bé tên Regan MacNeil, người bắt đầu thể hiện hàng loạt hành vi kỳ quái. Khi các bác sĩ y khoa không tìm ra nguyên nhân và tình trạng của cô vượt khỏi tầm kiểm soát – leo thang đến mức bay lơ lửng, nói giọng nam trầm, tự hành hạ bản thân và có những hành vi báng bổ – mẹ cô phải cầu cứu một linh mục Công giáo. Thông qua kỹ thuật trang điểm chân thực đến kinh ngạc và hiệu ứng thị giác sắc sảo, bộ phim đã thổi hồn cho nỗi kinh hoàng siêu nhiên xuất hiện sống động trên màn ảnh.

8. Leave the World Behind (2023)

So với những bộ phim thảm họa ngập tràn hiệu ứng thị giác khác, Leave the World Behind áp dụng một âm hưởng trầm lắng hơn, mang đến một góc nhìn thay thế về ngày tận thế. Nó phác họa một hiện thực nghiệt ngã nơi giới tinh hoa cầm quyền nắm giữ mọi thông tin trước tiên, để lại những công dân bình thường chẳng thể làm gì ngoài việc chờ đợi cái chết giữa sự tuyệt vọng ngấm ngầm ngày qua ngày. Tuy nhiên, nỗi sợ hãi chờ đợi đầy dằn vặt này trở nên gần như tầm thường khi được nhìn nhận qua đôi mắt của một trẻ thơ. Cái kết mở của bộ phim buộc khán giả phải đặt câu hỏi liệu sự an toàn và ổn định mà chúng ta đương nhiên tận hưởng hôm nay có thực chất chỉ là một ảo ảnh được nhào nặn.

Trong một cuộc phỏng vấn, đạo diễn chia sẻ: “Rất nhiều bộ phim thảm họa tập trung vào hiệu ứng đặc biệt và đối xử với các nhân vật như yếu tố phụ. Một trong những mục tiêu của chúng tôi là đảo ngược mối quan hệ đó.” Leave the World Behind không nghi ngờ gì nữa đã thành công ở mặt này. Mỗi nhân vật đều che giấu những bí mật riêng. Ngay cả khi thế giới sụp đổ quanh họ, sự nghi kỵ lẫn nhau và những tương tác thay đổi khiến bản ngã chân thật của họ bộc lộ tự nhiên, thay vì bị ép buộc vào các khuôn mẫu nhân vật định sẵn cứng nhắc.