4 Cách vượt qua nỗi sợ chuyện phiếm nơi công sở

Một cuộc khảo sát gần đây với 2.000 nhân viên cho thấy 74% gặp khó khăn khi bắt chuyện với đồng nghiệp ở những không gian chung như căngtin hay thang máy. Chúng tôi đã hỏi các chuyên gia về lý do khiến chúng ta ngày càng né tránh những cuộc trò chuyện xã giao tại văn phòng và cách khắc phục điều đó.

Sự gián đoạn do các đợt phong tỏa, làm việc từ xa và thời gian sử dụng màn hình ngày càng nhiều khiến chúng ta mất dần kỹ năng giao tiếp trực tiếp hàng ngày. Việc né tránh những cuộc trò chuyện nhỏ ở công sở là điều dễ hiểu; theo khảo sát do Tilda thực hiện, 40% người trẻ cho rằng chuyện phiếm cũng giống như “học một ngôn ngữ mới”.

Tuy nhiên, dù có cố gắng tránh né, việc trò chuyện ngắn có thể mang lại lợi ích cho tất cả mọi người. Một nghiên cứu khoa học được công bố trên PLOS One cho thấy chỉ với bốn phút trò chuyện nhỏ, chúng ta có thể hợp tác chặt chẽ hơn với người khác. Một nghiên cứu khác trên Academy Of Management Journal kết luận rằng trò chuyện xã giao – được định nghĩa là “giao tiếp không liên quan trực tiếp đến công việc” – giúp nhân viên có tâm trạng tích cực hơn trong ngày và cải thiện sức khỏe tinh thần vào cuối ngày làm việc.

Vì sao nhiều người cảm thấy khó khăn khi bắt chuyện?

Theo bác sĩ tâm lý Sham Singh tại phòng khám Winit, một trong những lý do khiến nhiều người ngại trò chuyện nhỏ là vì họ thấy nó “hời hợt, mang tính diễn xuất hoặc đơn giản là mệt mỏi, đặc biệt với những ai thích những cuộc trò chuyện sâu sắc và có cấu trúc hơn. Nhiều người đã quen với việc coi trọng hiệu suất và những cuộc thảo luận xoay quanh công việc, khiến các cuộc tán gẫu trở nên kém giá trị hoặc thậm chí gây xao nhãng.”

Nhà trị liệu Michelle Ruth, chuyên gia về căng thẳng công việc và sức khỏe tâm lý nơi làm việc, cho biết: “Bản năng con người là tìm kiếm sự kết nối xã hội sâu sắc. Vì thế, trò chuyện phiếm dường như đi ngược lại nhu cầu này.”

Bên cạnh đó, áp lực tự giám sát bản thân cũng góp phần khiến việc trò chuyện trở nên căng thẳng. Nhà tâm lý học Nivedita Nayak, chuyên gia về hành vi xã hội và giao tiếp, nhận định: “Nhiều người suy nghĩ quá nhiều về những gì mình nói, lo lắng về cách họ bị nhìn nhận hoặc sợ hết chuyện để nói. Phân tích liên tục như vậy khiến một cuộc hội thoại đơn giản trở thành một màn trình diễn, tiêu tốn năng lượng thay vì mang lại sự thoải mái.”

Ngoài ra, nỗi sợ trò chuyện phiếm có thể xuất phát từ đặc điểm tính cách, chứng lo âu xã hội hoặc gánh nặng nhận thức. “Với người hướng nội, trò chuyện nhỏ dễ gây kiệt sức vì đòi hỏi tương tác liên tục mà không mang lại cảm giác kết nối thực sự. Với người mắc chứng lo âu xã hội, việc trò chuyện có thể khơi dậy nỗi sợ bị đánh giá hoặc giao tiếp vụng về,” Dr. Singh giải thích.

Dr. Nayak cũng lưu ý rằng những người có đặc điểm thần kinh khác biệt, như ADHD hoặc rối loạn phổ tự kỷ, có thể gặp khó khăn với trò chuyện nhỏ vì “não bộ của họ có xu hướng ưa thích những cuộc trao đổi có mục đích rõ ràng hơn là các cuộc trò chuyện mang tính xã giao.”

Dù mỗi người có phong cách làm việc khác nhau, nếu bạn cảm thấy vấn đề này quen thuộc, dưới đây là bốn cách giúp bạn vượt qua nỗi sợ nói chuyện phiếm.

1. Đặt câu hỏi mang lại phản hồi thực sự

Dr. Nayak gợi ý rằng thay vì hỏi chung chung “Bạn có khỏe không?”, hãy thử những câu như “Phần thú vị nhất trong ngày của bạn là gì?” hoặc “Bạn đang mong chờ điều gì thú vị?”. Điều này giúp cuộc trò chuyện trở nên tự nhiên hơn. Nếu ai đó nói về chuyến đi cuối tuần, thay vì chỉ đáp lại “Nghe hay đấy”, hãy hỏi sâu hơn như: “Điều gì khiến bạn chọn địa điểm đó?” hoặc “Bạn có muốn quay lại đó lần nữa không?”.

Đối với công việc, Dr. Singh khuyến nghị đặt câu hỏi mở như: “Bạn đang làm gì thú vị trong tuần này?” hoặc “Bạn có thấy xu hướng gì đáng chú ý trong ngành của chúng ta không?”.

2. Luyện tập trong những tình huống ít áp lực

Dr. Singh cho rằng việc tập trò chuyện phiếm trong bối cảnh ít căng thẳng, như khi gọi đồ uống ở quán cà phê, có thể giúp bạn tự tin hơn khi giao tiếp trong công việc.

Dr. Nayak đồng tình và bổ sung rằng biết cách kết thúc một cuộc trò chuyện cũng giúp giảm áp lực. Chẳng hạn, một câu đơn giản như “Rất vui khi trò chuyện với bạn, chúc bạn có một ngày tốt lành” sẽ giúp bạn rời đi một cách lịch sự mà không cảm thấy gượng gạo.

3. Áp dụng kỹ thuật nhận thức – hành vi

Nếu bạn cảm thấy lo lắng khi trò chuyện nhỏ, Dr. Singh khuyên bạn nên áp dụng kỹ thuật nhận thức – hành vi, như tập dượt trước một số câu trả lời hoặc thực hành hít thở sâu để giảm bớt căng thẳng.

4. Hiểu rõ giới hạn của bản thân

Nhà trị liệu Michelle Ruth nhấn mạnh rằng mỗi người đều có những ranh giới khác nhau trong giao tiếp, đặc biệt là khi xã giao với đồng nghiệp. Bà gợi ý bạn nên xác định những chủ đề mình cảm thấy thoải mái và những chủ đề cần tránh, cũng như tìm cách xử lý những tình huống khiến bạn khó chịu.

Ruth khẳng định: “Không có đúng hay sai trong việc cảm thấy thoải mái hay không với trò chuyện nhỏ.” Dr. Nayak cũng đồng tình: “Nhiều người cho rằng những người giỏi giao tiếp là do tính cách, nhưng thực tế đây là một kỹ năng có thể rèn luyện với phương pháp phù hợp.”