“Career Catfishing” – Xu hướng đáng lo ngại đang gia tăng trong thế giới việc làm

Bạn có bao giờ ứng tuyển một công việc, vượt qua vòng phỏng vấn, ký hợp đồng… chỉ để rồi không bao giờ xuất hiện? Một số lượng ngày càng lớn nhân viên tại Việt Nam đang thừa nhận làm điều này, một xu hướng được gọi là “career catfishing” (tạm dịch: “câu cá sự nghiệp”). Nhưng vì sao điều này lại xảy ra? Và nó phản ánh điều gì về thái độ của chúng ta đối với công việc trong năm 2025?

Tại sao ngày càng nhiều người tham gia vào xu hướng này?

Ngay cả trong điều kiện lý tưởng, quá trình tìm việc luôn căng thẳng và đầy thử thách. Bạn có thể dành hàng giờ lướt danh sách tuyển dụng trên LinkedIn, tối ưu hóa CV, tinh chỉnh thư xin việc theo đúng hướng dẫn của chuyên gia – chỉ để rồi không nhận được bất kỳ phản hồi nào. Và mọi chuyện có vẻ sẽ còn khó khăn hơn.

Theo Fortune, thị trường việc làm cho thế hệ sinh viên tốt nghiệp năm 2025 dự kiến sẽ còn cạnh tranh khốc liệt hơn nữa, khi số lượng đơn ứng tuyển đã tăng 24% so với năm trước. Vì vậy, không có gì lạ khi những người may mắn có được việc làm đều cố gắng tạo ấn tượng tốt nhất ngay từ đầu.

Tuy nhiên, một làn sóng mới đang xuất hiện – đặc biệt phổ biến trong thế hệ Gen Z – khi một số người nhận việc, chấp nhận mức lương… nhưng không bao giờ đến làm việc vào ngày đầu tiên.

Xem thêm:

Bạn đang không hài lòng với công việc?

Career Catfishing – Một “hình thức trả đũa”?

Theo báo cáo của công ty tuyển dụng CVGenius, 34% người lao động dưới 27 tuổi đã nhận việc nhưng không đi làm, cũng không đưa ra lời giải thích nào. Hành động này có vẻ đi ngược lại tất cả những lời khuyên nghề nghiệp mà chúng ta từng biết. Tuy nhiên, Gen Z không phải nhóm duy nhất tham gia vào xu hướng này.

Nghiên cứu cho thấy:

• 24% Millennials (28–43 tuổi) cũng đã từng bỏ việc ngay ngày đầu tiên,
• 11% Gen X (44–59 tuổi) có hành vi tương tự,
• 7% Baby Boomers (60 tuổi trở lên) cũng từng làm vậy.

Vậy tại sao họ lại hành động như vậy? Career catfishing được xem như một cách để đáp trả “professional ghosting” – tình trạng nhà tuyển dụng bất ngờ cắt liên lạc với ứng viên mà không có bất kỳ thông báo nào.

Thực tế, một khảo sát của StandOut CV vào năm ngoái phát hiện rằng hơn 1/3 trong số 20 tin tuyển dụng phổ biến nhất trên Indeed UK là “ghost jobs” – tức là các vị trí thực tế không tồn tại. Năm 2023, có đến 3/4 người lao động cho biết họ từng bị nhà tuyển dụng “bỏ rơi”, với các lý do phổ biến như bất lịch sự, mô tả công việc gây hiểu lầm hoặc chậm trễ phản hồi. Trước tình trạng này, nhiều người coi career catfishing như một cách giành lại quyền kiểm soát trong một thị trường lao động khắc nghiệt.

Xem thêm:

4 cách để đơn xin việc của bạn nổi bật, theo các chuyên gia nghề nghiệp

Liệu career catfishing có phải là một ý tưởng hay?

Câu trả lời ngắn gọn là: Không.

Dù có thể rất hấp dẫn khi coi career catfishing là một cách để ưu tiên bản thân và cân bằng cuộc sống – công việc, nhưng hành động này tiềm ẩn rủi ro lớn, nhất là nếu bạn muốn tiếp tục làm việc trong cùng ngành. Dĩ nhiên, đôi khi bạn thay đổi quyết định – có thể do nhận thấy những dấu hiệu tiêu cực sau khi chấp nhận lời mời làm việc hoặc nhận được một hợp đồng tốt hơn. Nhưng dù lý do là gì, hãy thông báo với nhà tuyển dụng thay vì im lặng biến mất.

Thông điệp đằng sau xu hướng này

Dù career catfishing không phải là một lựa chọn khôn ngoan, nhưng sự phổ biến của nó đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: ngày càng nhiều người mong muốn thiết lập ranh giới lành mạnh trong công việc. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của giao tiếp minh bạch, phản hồi kịp thời và sự tôn trọng lẫn nhau giữa nhà tuyển dụng và ứng viên. Nếu cả hai bên cùng cải thiện quy trình tuyển dụng, hành trình tìm kiếm việc làm có thể trở nên bớt căng thẳng và công bằng hơn cho tất cả mọi người.