9 sự thật kỳ lạ về Mặt Trăng: Từ chuyện đầu tư cổ phiếu ngày trăng tròn đến bí mật phía tối mà NASA vừa hé lộ

Liệu mua cổ phiếu vào đêm trăng tròn có sinh lời hơn? Mặt Trăng có thực sự ảnh hưởng đến cảm xúc, hành vi và thậm chí cả những quyết định tài chính của con người? Khi nhiệm vụ Artemis II của NASA vừa công bố những hình ảnh hiếm hoi về phía khuất của Mặt Trăng, sự tò mò của nhân loại về người bạn đồng hành bí ẩn này một lần nữa được thắp lên.

Hàng nghìn năm qua, Mặt Trăng không chỉ xuất hiện trong thơ ca, âm nhạc hay thần thoại mà còn là đối tượng của vô số nghiên cứu khoa học. Dưới đây là 9 sự thật thú vị có thể khiến bạn nhìn Mặt Trăng bằng một góc nhìn hoàn toàn khác.

1. Mặt Trăng có thể được sinh ra từ một vụ va chạm khổng lồ

Giả thuyết được nhiều nhà khoa học chấp nhận nhất cho rằng khoảng 4,5 tỷ năm trước, một hành tinh lang thang có tên Theia với kích thước bằng một nửa Trái Đất đã va chạm với hành tinh của chúng ta. Vụ va chạm khủng khiếp này bắn tung hàng tỷ tấn đá, bụi và khí nóng vào quỹ đạo. Theo thời gian, những mảnh vật chất ấy nguội dần, kết tụ lại dưới tác động của lực hấp dẫn và hình thành nên Mặt Trăng ngày nay.

2. Nơi có nhiệt độ khắc nghiệt hơn bất kỳ sa mạc nào trên Trái Đất

Nếu Trái Đất sở hữu bầu khí quyển giúp điều hòa nhiệt độ, Mặt Trăng gần như không có lớp bảo vệ này. Vào ban ngày, nhiệt độ bề mặt có thể lên tới 123°C, đủ để làm nóng chảy nhiều vật liệu. Nhưng khi màn đêm buông xuống, nhiệt độ lại giảm mạnh xuống -233°C. Đây là một trong những môi trường có biên độ nhiệt khắc nghiệt nhất trong Hệ Mặt Trời.

3. Những cuốn tiểu thuyết về Mặt Trăng xuất hiện từ hàng trăm năm trước

Từ rất lâu trước khi con người đặt chân lên Mặt Trăng, các nhà văn đã mơ về nó. Năm 1532, nhà thơ Ý Ludovico Ariosto viết tác phẩm Orlando Furioso, một trong những sáng tác hư cấu đầu tiên có nhắc đến Mặt Trăng. Đến năm 1865, Jules Verne xuất bản cuốn From the Earth to the Moon, kể về nhóm người chế tạo khẩu pháo khổng lồ để đưa con người lên Mặt Trăng. Điều đáng kinh ngạc là cuốn sách ra đời hơn 100 năm trước chuyến đổ bộ lịch sử của Apollo 11.

4. Từ Frank Sinatra đến David Bowie, âm nhạc luôn say mê Mặt Trăng

Có lẽ không thiên thể nào truyền cảm hứng cho âm nhạc nhiều như Mặt Trăng. Nổi tiếng nhất là ca khúc Fly Me to the Moon do Bart Howard sáng tác và được Frank Sinatra đưa lên đỉnh cao danh tiếng vào năm 1964. Trong khi đó, David Bowie cũng lấy cảm hứng từ cuộc đua không gian để sáng tác Space Oddity, một trong những ca khúc biểu tượng nhất lịch sử nhạc rock.

5. Trăng tròn có khiến phụ nữ dễ mang thai hơn?

Từ thời La Mã cổ đại, con người đã tin rằng khả năng sinh sản của phụ nữ có liên hệ với chu kỳ Mặt Trăng. Tuy nhiên, khoa học hiện đại vẫn chưa tìm thấy bằng chứng xác thực cho giả thuyết này. Một nghiên cứu phân tích hơn 70 triệu ca sinh tại Mỹ cho thấy không tồn tại mối liên hệ đáng kể giữa tỷ lệ sinh và các pha của Mặt Trăng.

6. Mua cổ phiếu ngày trăng tròn có thực sự sinh lời hơn?

Đây có lẽ là một trong những giả thuyết gây tranh cãi nhất. Một số nghiên cứu kinh tế từng phát hiện mối tương quan thú vị giữa chu kỳ Mặt Trăng và hành vi đầu tư. Khi phân tích dữ liệu của hơn 20 thị trường chứng khoán trong suốt 30 năm, các nhà nghiên cứu nhận thấy giá cổ phiếu có xu hướng biến động khác nhau giữa thời kỳ trăng tròn và trăng non.

Thậm chí, một số thống kê còn cho thấy thị trường chứng khoán tại các quốc gia G7 có hiệu suất tích cực hơn trong giai đoạn trăng tròn. Dù vậy, giới khoa học vẫn chưa khẳng định đây là mối quan hệ nhân quả. Nói cách khác, đừng vội lên lịch mua cổ phiếu chỉ vì tối nay có trăng tròn.

7. Thủy triều trên Trái Đất được điều khiển bởi Mặt Trăng

Mỗi ngày, các đại dương trên Trái Đất đều “thở” theo nhịp kéo của Mặt Trăng. Lực hấp dẫn từ Mặt Trăng tác động lên khối nước khổng lồ của các đại dương, tạo nên hiện tượng thủy triều lên xuống. Vì Trái Đất quay quanh trục của mình, phần lớn các khu vực ven biển sẽ trải qua hai lần triều cường và hai lần triều thấp trong vòng 24 giờ.

8. Những “biển” trên Mặt Trăng thực ra không phải biển

Khi quan sát Mặt Trăng bằng mắt thường, chúng ta thường thấy những vùng tối loang lổ trên bề mặt. Trong nhiều thế kỷ, con người từng nghĩ đó là các đại dương. Trên thực tế, đây là những vùng đất được hình thành từ các vụ va chạm thiên thạch khổng lồ và sau đó được lấp đầy bởi dung nham núi lửa hàng tỷ năm trước. Các vùng sáng hơn mà chúng ta nhìn thấy chính là những dãy núi và cao nguyên trên Mặt Trăng. Điểm cao nhất được biết đến hiện nay có độ cao hơn 10.700 mét.

9. Không phải mọi đêm trăng tròn đều giống nhau

Mặt Trăng sở hữu nhiều dạng thức khác nhau trong năm, và một trong những hiện tượng nổi tiếng nhất là Harvest Moon – “Trăng Thu Hoạch”. Đây là kỳ trăng tròn xuất hiện gần thời điểm thu phân nhất trong năm. Với ánh sáng kéo dài sau khi Mặt Trời lặn, Harvest Moon từng đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với nông dân thời cổ đại, giúp họ có thêm thời gian thu hoạch mùa màng vào ban đêm.

Vì sao Mặt Trăng vẫn khiến chúng ta mê hoặc?: Từ những huyền thoại cổ xưa đến các sứ mệnh không gian hiện đại như Artemis II, Mặt Trăng luôn là biểu tượng của sự tò mò, khám phá và những câu hỏi chưa có lời giải hoàn chỉnh. Có lẽ chính vì thế mà dù khoa học đã tiến rất xa, chỉ cần ngước nhìn lên bầu trời đêm và thấy ánh trăng, chúng ta vẫn không ngừng tự hỏi: còn bao nhiêu bí mật đang chờ được hé lộ trên thiên thể tưởng chừng quen thuộc ấy?

Ảnh: Chanel Xuân Hè 2026