Tại sao những người có gu thường đưa ra ít lựa chọn hơn?

Có lẽ điều tạo nên một phong cách không phải là khả năng lựa chọn thật nhiều. Mà là biết điều gì không còn cần phải lựa chọn nữa.

Có một nghịch lý rất thú vị: Chúng ta thường nghĩ người có gu là người có nhiều lựa chọn. Một tủ quần áo lớn hơn. Nhiều thương hiệu hơn. Nhiều trải nghiệm hơn. Nhiều khả năng kết hợp hơn. Nhưng nếu quan sát kỹ những người thực sự có phong cách riêng, bạn sẽ nhận ra điều ngược lại. Họ mặc đi mặc lại một bảng màu quen thuộc. Họ quay về cùng một quán cà phê. Đọc lại những cuốn sách yêu thích. Đeo một chiếc đồng hồ trong nhiều năm. Mua rất ít nhưng chọn rất kỹ. Không phải vì họ thiếu lựa chọn, mà vì họ đã dành đủ thời gian để hiểu điều gì thực sự thuộc về mình.

Gu không bắt đầu bằng việc thêm vào. Nó bắt đầu bằng việc loại bỏ. Mỗi buổi sáng, chúng ta đưa ra hàng trăm quyết định. Mặc gì. Ăn gì. Đọc gì. Đi đường nào. Trả lời email nào trước. Mua hay không mua. Ở lại hay rời đi. Não bộ không phân biệt giữa một quyết định nhỏ và một quyết định lớn khi tiêu hao năng lượng. Các nhà tâm lý học gọi hiện tượng này là Decision Fatigue – trạng thái suy giảm chất lượng quyết định sau khi phải lựa chọn quá nhiều trong cùng một ngày. Điều thú vị là những người có gu dường như hiểu điều này rất sớm. Họ không cố gắng đưa ra nhiều quyết định hơn. Họ cố gắng giảm bớt những quyết định không cần thiết.

Steve Jobs không mặc áo cổ lọ đen vì đó là biểu tượng. Ông mặc nó vì đó là một quyết định đã được hoàn tất. Chiếc áo cổ lọ đen của Steve Jobs đã trở thành một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng của thế giới công nghệ. Nhiều người nghĩ đó là một chiến lược xây dựng hình ảnh. Thực ra, Steve Jobs từng chia sẻ rằng ông muốn giảm bớt những quyết định nhỏ trong ngày để dành năng lượng cho những vấn đề quan trọng hơn. Ông không cần tự hỏi mỗi sáng nên mặc gì. Câu trả lời đã có sẵn. Điều đáng học không nằm ở chiếc áo mà ở cách ông bảo vệ sự tập trung của mình. Có những quyết định chỉ cần đưa ra một lần để không phải đưa ra thêm một trăm lần nữa.

Phoebe Philo chưa bao giờ thiết kế cho những người muốn thay đổi bản thân mỗi mùa. Bà thiết kế cho những người đã biết mình là ai. Trong suốt thời gian dẫn dắt Céline, rồi sau này với thương hiệu mang tên mình, Phoebe Philo gần như không chạy theo nhịp điệu của xu hướng. Những bộ sưu tập của bà không ồn ào. Không cố gắng gây sốc. Không phụ thuộc vào logo hay những chi tiết dễ nhận diện. Thay vào đó là những đường cắt chính xác. Những chất liệu bền bỉ. Những gam màu trung tính. Và trên hết là cảm giác rằng người mặc không cần phải chứng minh điều gì. Có một sự tự tin rất yên tĩnh trong triết lý của Phoebe Philo. Bà không bán sự mới mẻ. Bà bán sự nhất quán. Đó cũng là điều khiến nhiều thiết kế của bà vẫn được yêu thích nhiều năm sau khi rời khỏi sàn diễn.

The Row gần như không bao giờ hét lên để được chú ý. Trong một thế giới mà nhiều thương hiệu liên tục tạo ra “must-have item” của mùa mới, The Row chọn một con đường khác. Một chiếc áo khoác len. Một chiếc quần may đo. Một chiếc túi da không logo. Một đôi sandal tối giản. Nhìn qua, mọi thứ có vẻ rất bình thường. Nhưng càng sống cùng chúng, người ta càng nhận ra sự khác biệt. Không phải vì chúng nổi bật mà vì chúng không cần nổi bật. Triết lý của The Row không nằm ở việc khiến bạn mua nhiều hơn. Mà ở việc khiến bạn muốn giữ món đồ ấy lâu hơn. Có lẽ đó cũng là một định nghĩa khác của sự sang trọng. Không phải thứ luôn mới mà là thứ luôn còn giá trị.

Capsule Wardrobe chưa bao giờ chỉ là một xu hướng thời trang. Đó là một cách tổ chức cuộc sống. Ý tưởng của Capsule Wardrobe rất đơn giản. Sở hữu ít hơn. Nhưng mọi món đồ đều có lý do để tồn tại. Một chiếc áo sơ mi trắng. Một blazer được cắt may chuẩn. Một chiếc quần âu vừa vặn. Một đôi loafer bằng da. Một chiếc trench coat có thể mặc suốt nhiều năm. Không phải để mặc giống nhau mỗi ngày. Mà để mỗi sáng, bạn không còn phải bắt đầu bằng một cuộc thương lượng với chính tủ quần áo của mình. Ít lựa chọn hơn. Nhiều sự rõ ràng hơn. Ít tiêu hao năng lượng hơn. Nhiều không gian hơn cho những điều thật sự quan trọng.

Điều tạo nên gu không phải là tủ đồ mà là hệ tiêu chuẩn. Có những người mua rất nhiều nhưng vẫn luôn cảm thấy thiếu. Có những người chỉ sở hữu vài món đồ nhưng mọi thứ đều ăn khớp với nhau. Khác biệt nằm ở việc họ đã xây dựng được một hệ tiêu chuẩn cá nhân. Họ biết màu nào khiến mình thấy tự tin. Biết chất liệu nào mình muốn chạm vào mỗi ngày. Biết kiểu dáng nào phản ánh đúng con người mình. Một khi hệ tiêu chuẩn ấy đủ rõ ràng, việc lựa chọn trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Không phải vì thế giới ít đi lựa chọn, mà vì họ biết điều gì sẽ không chọn.

Người có gu không tìm kiếm sự khác biệt. Họ tìm kiếm sự nhất quán. Đó là lý do chúng ta dễ nhận ra một người có phong cách. Không phải vì mỗi lần xuất hiện họ đều mới mà vì giữa rất nhiều thay đổi, vẫn có điều gì đó luôn giữ nguyên. Có thể là bảng màu. Có thể là cách kết hợp chất liệu. Có thể là một chiếc đồng hồ luôn nằm trên cổ tay. Có thể là đôi giày được đánh bóng cẩn thận. Hay đơn giản là cách họ bước vào một căn phòng. Gu không phải là khả năng gây bất ngờ. Gu là khả năng tạo nên một bản sắc đủ rõ để không cần giải thích.

Người phụ nữ STYLE không cố gắng tối giản để trông có vẻ tinh tế. Cô ấy tối giản vì muốn dành năng lượng cho những điều quan trọng hơn. Cô ấy vẫn yêu thời trang. Vẫn bước vào boutique để thử một thiết kế mới. Vẫn xúc động trước một bộ sưu tập đẹp. Nhưng trước mỗi lựa chọn, cô ấy có một câu hỏi rất riêng: “Liệu mình còn muốn mặc món đồ này sau năm năm nữa không?” Đó là lý do trong tủ đồ của cô ấy luôn có những món đồ không bị thời gian làm cũ đi. Một chiếc sơ mi cotton trắng với đường cắt hoàn hảo. Một chiếc trench coat màu camel. Một đôi loafer da mềm đã cùng cô ấy đi qua nhiều chuyến công tác và nhiều kỳ nghỉ. Một chiếc đồng hồ cơ được đeo mỗi ngày, không phải để xem giờ, mà để nhắc mình về giá trị của thời gian. Những món đồ ấy không giúp cô ấy bắt kịp xu hướng. Chúng giúp cô ấy không phải chạy theo xu hướng. Và có lẽ, đó mới là điều tạo nên một gu thẩm mỹ bền vững.

Có lẽ phong cách không được tạo nên từ việc liên tục tìm kiếm điều mới. Mà từ việc đủ hiểu để giữ lại điều cũ. Chúng ta thường nghĩ trưởng thành là sở hữu nhiều hơn. Nhiều kiến thức hơn. Nhiều trải nghiệm hơn. Nhiều lựa chọn hơn. Nhưng đôi khi, trưởng thành lại là hành trình ngược lại. Biết điều gì đáng để buông. Biết điều gì đáng để giữ. Biết điều gì không cần phải chứng minh nữa. Bởi một người có gu không phải là người luôn biết nên chọn gì. Mà là người đã hiểu rất rõ điều gì không còn cần phải lựa chọn. Và có lẽ, đó cũng là hình thức đẹp nhất của sự tự do. Không phải tự do để có mọi thứ. Mà là tự do để không còn bị mọi thứ chi phối.

STYLE luôn tin rằng gu không phải là khả năng tiêu dùng, mà là khả năng chọn lọc. Thời trang đẹp không bắt đầu từ một món đồ đắt tiền hay một xu hướng mới nhất. Nó bắt đầu từ khoảnh khắc bạn hiểu điều gì khiến mình cảm thấy tự tin, điều gì phản ánh đúng con người mình và điều gì vẫn còn giá trị sau khi mùa mốt đã khép lại. Bởi cuối cùng, một người phụ nữ có gu không bước vào căn phòng với nhiều lựa chọn nhất. Cô ấy bước vào với sự sáng rõ nhất về chính mình.