Khi các nữ thần bước xuống sàn diễn: The Odyssey và sự trở lại của vẻ đẹp thần thoại trong thời trang

Cùng STYLE ngược dòng thời gian về với các kho tàng lưu trữ (archives) – nơi trường thi Homer, những bi kịch Hy Lạp, drama, ảo mộng và sự lãng mạn kiêu hãnh gõ cửa ngôn ngữ thiết kế đương đại.

Một thiên sử thi luôn cần một ngôn ngữ thị giác tương xứng. Tháng trước, dàn diễn viên của The Odyssey liên tục xuất hiện trên thảm đỏ với những bộ trang phục gợi nhắc đến các vị thần Hy Lạp, bộ phim mới của Christopher Nolan không chỉ khơi dậy sự tò mò về câu chuyện của Odysseus. Nó còn đánh thức một trong những nguồn cảm hứng lâu đời nhất của thời trang: mỹ học thần thoại.

Những chiếc váy nếp dún mềm mại, các đường draping tựa như được tạc từ đá cẩm thạch, những dải vải quấn quanh cơ thể hay phom dáng tự do ôm theo từng chuyển động… tất cả đều đưa chúng ta trở về thế giới của Homer, nơi vẻ đẹp không được tạo nên bởi sự gò ép, mà bởi nhịp điệu tự nhiên của cơ thể.

Khác với những thế kỷ sau, khi corset hay đồ định hình trở thành công cụ kiến tạo vóc dáng, trang phục Hy Lạp cổ đại lại tôn vinh sự mềm mại. Những lớp vải rủ, những đường xếp nếp và kỹ thuật quấn vải không che giấu cơ thể mà cùng cơ thể chuyển động, tạo nên vẻ đẹp vừa thanh thoát vừa đầy sức sống.

Không ngạc nhiên khi các nhà thiết kế đã dành hơn một thế kỷ để theo đuổi lý tưởng ấy.

Jean Dessès, Dimitra Petsa, Sophia Kokosalaki hay Mary Katrantzou đều đưa di sản Hy Lạp vào ngôn ngữ thiết kế của riêng mình. Với họ, thần thoại không chỉ là nguồn cảm hứng thị giác mà còn là một phần bản sắc văn hóa, được diễn giải qua kỹ thuật draping, pleating, twisting hay wrapping với độ tinh xảo ngày càng cao.

Một trong những biểu tượng lớn nhất của mỹ học này là Delphos Dress của Mariano Fortuny và cộng sự Henriette Negrin. Lấy cảm hứng từ bức tượng đồng Charioteer of Delphi, chiếc váy lụa với những đường xếp nếp siêu nhỏ trở thành huyền thoại của lịch sử thời trang. Cho đến nay, kỹ thuật tạo nên những nếp gấp ấy vẫn gần như là một bí mật chưa được tái hiện hoàn toàn. Chính điều đó khiến Delphos không chỉ là một chiếc váy, mà là biểu tượng cho ranh giới mong manh giữa thời trang, nghệ thuật và kỹ nghệ thủ công.

Ảnh hưởng của nó lan rộng qua nhiều thế hệ, từ Issey Miyake với những sáng tạo pleats mang tính cách mạng cho đến Mary McFadden với dòng váy Mari bằng polyester xếp nếp, tiếp tục cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện đại.

Nếu Fortuny định nghĩa nghệ thuật của những nếp gấp, thì Madame Grès lại đưa kỹ thuật draping lên tầm điêu khắc. Bằng những mét jersey được xử lý hoàn toàn bằng tay, bà tạo nên những thiết kế mềm mại nhưng chính xác đến kinh ngạc, khiến người mặc trông như vừa bước ra từ một pho tượng Hy Lạp cổ. Di sản ấy vẫn tiếp tục được các nhà thiết kế đương đại như Yohji Yamamoto, Richard Malone hay Francesco Murano kế thừa và diễn giải theo ngôn ngữ của thế kỷ XXI.

Khi thần thoại chưa bao giờ rời khỏi thời trang

The Odyssey có thể là bộ phim đưa thần thoại Hy Lạp trở lại màn ảnh rộng, nhưng trong thời trang, các nữ thần chưa từng thực sự biến mất. Họ luôn hiện diện trên sàn diễn, trong những nếp vải mềm như sóng biển, những chiếc váy rủ ôm lấy cơ thể hay những phom dáng gợi nhớ đến các bức tượng cẩm thạch hàng nghìn năm tuổi.

Có lẽ đó cũng là lý do vẻ đẹp thần thoại vẫn luôn hấp dẫn: nó không thuộc về một thời đại cụ thể. Nó là một lý tưởng thẩm mỹ liên tục được tái sinh, mỗi khi thời trang muốn nhắc chúng ta rằng sự thanh lịch không nhất thiết phải đến từ cấu trúc phức tạp, mà đôi khi chỉ cần một tấm vải biết cách chuyển động cùng cơ thể.