Từ Dries Van Noten đến Sarah Burton: Cuộc sống của những huyền thoại thời trang sau khi rời sàn diễn

Các nhà thiết kế thời trang sẽ đi đâu sau khi rời khỏi ánh đèn runway? Có người trở thành đạo diễn điện ảnh, có người dành trọn thời gian cho nghệ thuật, kiến trúc hay những khu vườn mơ ước. Khi rời xa guồng quay khắc nghiệt của thời trang, những huyền thoại sáng tạo như Dries Van Noten, Sarah Burton hay Haider Ackermann đã bắt đầu một chương mới đầy bất ngờ – nơi đam mê vẫn còn đó, chỉ là được thể hiện dưới một hình thức khác.

Khi thời trang không còn là trung tâm của cuộc sống

Thời trang là một thế giới nhiều tầng lớp, bao trùm gần như toàn bộ cuộc sống của những người làm nghề. Chỉ khi tạm dừng hoặc hoàn toàn rời khỏi nó, người ta mới nhận ra sức ảnh hưởng sâu sắc mà ngành công nghiệp này để lại.

Trong một năm qua, làng mốt thế giới chứng kiến cuộc chuyển giao thế hệ quy mô lớn. Khi các nhà mốt tại Paris hay Milan chào đón những giám đốc sáng tạo mới, cũng là lúc nhiều tên tuổi kỳ cựu lặng lẽ bước ra khỏi sân khấu. Điều thú vị là, niềm đam mê sáng tạo chưa bao giờ biến mất.

Nhà thiết kế Christian Lacroix xuất hiện bên cạnh người mẫu trong một thiết kế thuộc bộ sưu tập Haute Couture Xuân 1987 của Patou. Mẫu váy dạ tiệc bằng lụa crepe xanh navy chấm bi được tạo điểm nhấn bằng phần chân váy phồng phía sau màu đỏ chấm bi, thể hiện tinh thần kịch tính và xa hoa đặc trưng của Lacroix. Hình ảnh được ghi lại tại Paris, Pháp vào ngày 20/1/1987, trong khuôn khổ bài viết “Paris Coming Attractions Patrol”.

Nhà thiết kế huyền thoại Christian Lacroix, người từng định hình thời trang thập niên 1980, đã chuyển hướng sang thiết kế sân khấu sau khi rời thương hiệu mang tên mình vào năm 2009. Trong khi đó, Helmut Lang – biểu tượng đã định nghĩa phong cách tối giản của thập niên 1990 – từ bỏ thời trang từ năm 2005 để dấn thân sâu vào nghệ thuật đương đại.

Một căn phòng dành cho những khoảnh khắc nghỉ ngơi, nơi nghệ thuật hiện diện như một phần của đời sống thường nhật. Từ trái sang phải là các tác phẩm Untitled (2015–2017) của Helmut Lang, We Love Helmut (2002) của Louise Bourgeois và Untitled (2010–2013) của Lang. Không gian được hoàn thiện bằng chiếc ghế da mang hơi thở thập niên 1960 cùng mẫu ghế Ox Lounge nguyên bản do Arne Jacobsen thiết kế. Trên bức tường phía phải, hai tác phẩm Untitled (2017) và Untitled (2015) tiếp tục khắc họa ngôn ngữ nghệ thuật tối giản nhưng đầy chiều sâu của Helmut Lang.

Rifat Özbek, cái tên từng tạo nên một ngôn ngữ gợi cảm độc nhất trong thời trang, nay chuyển tài năng thẩm mỹ sang thiết kế nội thất, còn Francisco Costa sau 13 năm tại Calvin Klein đã xây dựng thành công thương hiệu làm đẹp bền vững Costa Brazil.

Những câu chuyện ấy cho thấy: rời khỏi thời trang không đồng nghĩa với việc từ bỏ sáng tạo.

Dries Van Noten: Từ đế chế thời trang đến những khu vườn và Venice

Năm 2024, sau hơn 40 năm sự nghiệp, Dries Van Noten chính thức khép lại hành trình thiết kế của mình. Dù vẫn theo sát các cửa hàng của thương hiệu tại New York và London cùng người bạn đời Patrick Vangheluwe, cuộc sống của ông giờ đây xoay quanh những niềm vui hoàn toàn khác.

Sau nhiều năm làm việc không ngừng nghỉ tại Antwerp, cặp đôi đã tìm thấy một điền trang rộng lớn gần Lier, Bỉ. Nơi đây sở hữu dinh thự mang phong cách thập niên 1840 cùng khu đất rộng hơn 24 hecta. Không gian được hoàn thiện với sự tham gia của nhà thiết kế nội thất Gert Voorjans cùng hai huyền thoại cảnh quan Piet Oudolf và Erik Dhont.

Năm 2014, khi tận hưởng những khoảnh khắc nghỉ ngơi hiếm hoi trong khu vườn của điền trang ở vùng quê nước Bỉ, Dries Van Noten chưa biết rằng một thập kỷ sau, ông sẽ khép lại hành trình 40 năm làm nghề thiết kế. Sau khi chính thức rời vị trí sáng tạo vào năm 2024, ông cùng người bạn đời Patrick Vangheluwe bắt đầu chương mới tại Venice, nơi cả hai điều hành Quỹ Dries Van Noten trong khuôn viên Palazzo Pisani Moretta – cung điện lịch sử có niên đại từ thế kỷ XV.

Khu vườn giờ trở thành trung tâm trong cuộc sống mới của Dries Van Noten.

Không dừng lại ở đó, ông còn phải lòng Venice. Một căn hộ nhìn ra Đại Kênh đào từng thuộc về nhà thiết kế và nhà sưu tập Victoria Press đã mở ra cho ông mối duyên mới với thành phố nổi trên mặt nước. Từ đó, Dries Van Noten Foundation ra đời và đặt trụ sở tại Palazzo Pisani Moretta – cung điện thế kỷ XV được bảo tồn gần như nguyên vẹn.

“Venice là một thành phố kỳ diệu. Hệ sinh thái nghệ thuật nơi đây và nguồn cảm hứng từ Biennale là điều không gì có thể thay thế,” ông chia sẻ.

Một chương mới mang tên nghệ thuật và thủ công

Tại tầng ba của cung điện lịch sử, Dries Van Noten nói về tầm nhìn mới của mình: “Khái niệm thủ công mà tôi theo đuổi không có biên giới.” Ông muốn quỹ của mình trở thành nơi kết nối nhiều loại hình sáng tạo khác nhau: từ gốm sứ, bạc, thủy tinh đến âm nhạc, nghệ thuật trình diễn hay ẩm thực.

“Có những nghệ sĩ kể câu chuyện của họ bằng đất sét, có người dùng giọng hát như một nhạc cụ, và cũng có những đầu bếp gửi gắm tâm hồn mình vào món ăn.” Sau khi rời bỏ ánh hào quang quen thuộc của thời trang, Dries Van Noten đang bước vào một vũ trụ sáng tạo rộng lớn hơn bao giờ hết.

Haider Ackermann: Một năm im lặng để tìm lại chính mình

Năm 2019, Haider Ackermann bất ngờ tuyên bố rút lui khỏi thời trang sau khi chấm dứt hợp tác với đối tác kinh doanh. Quyết định này khiến giới mộ điệu sửng sốt. “Suốt nhiều năm, tôi luôn sống trong cảm giác bất an và thiếu thốn,” ông thừa nhận.

Đằng sau vẻ ngoài mạnh mẽ và tự tin là một nhà sáng tạo luôn tự tạo áp lực cho bản thân. Ackermann chủ động dành gần một năm để tạm dừng mọi hoạt động. “Chỉ khi dừng lại, tôi mới hiểu công việc này thực sự có ý nghĩa thế nào đối với cuộc đời mình.”

Trong khoảng lặng ấy, ông dành thời gian cho nghệ thuật, sách vở, triển lãm và ballet. “Đó là quãng thời gian nuôi dưỡng bản thân một cách trọn vẹn. Chính sự tĩnh lặng sâu sắc ấy đã khiến tôi muốn sáng tạo trở lại.”

Dù tạm rời xa các bộ sưu tập, Ackermann vẫn thiết kế những trang phục độc bản cho các biểu tượng phong cách như Timothée Chalamet hay Tilda Swinton. Sau đó, ông gây bất ngờ với các dự án cùng Canada Goose trước khi tiếp tục đảm nhận những vai trò sáng tạo mới, chứng minh rằng niềm đam mê thời trang chưa bao giờ thực sự biến mất.

Sarah Burton: Rời McQueen để tái sinh tại Givenchy

Nếu có một cái tên khiến giới thời trang tiếc nuối nhất trong những năm gần đây, đó chính là Sarah Burton. Sau 26 năm gắn bó với Alexander McQueen, nhà thiết kế người Anh quyết định ra đi, để lại khoảng trống lớn tại Tuần lễ Thời trang Paris. Trong thời gian biến mất khỏi ánh đèn sân khấu, bà dành thời gian suy ngẫm, tái tạo năng lượng và chuẩn bị cho chương tiếp theo.

Khi Sarah Burton được công bố là giám đốc sáng tạo mới của Givenchy, giới mộ điệu hiểu rằng một kỷ nguyên mới đã bắt đầu. Với bà, sáng tạo không chỉ là công việc mà còn là cách chứng minh bản thân đang sống.

Clare Waight Keller và năm tháng của tự do

Rời Givenchy vào mùa xuân năm 2020, Clare Waight Keller quyết định cho bản thân một khoảng nghỉ hiếm hoi sau nhiều thập kỷ làm việc liên tục. “Đó là năm tôi quay lại với những điều mình đã lãng quên.” Bà đọc sách, nghiên cứu tài liệu, đi bộ vô định và để tâm trí hoàn toàn được nghỉ ngơi. “Trong thời trang, chúng ta luôn bị cuốn vào mùa kế tiếp. Tôi cũng vậy. Đó là lần đầu tiên trong đời tôi được tận hưởng cảm giác nghỉ ngơi thực sự.”

Giữa vô số lời mời hợp tác, bà chọn một hướng đi bất ngờ: bắt tay với Uniqlo trong một dự án bí mật. Sự hợp tác này cho phép Keller đắm mình trong văn hóa Nhật Bản – điều bà luôn ngưỡng mộ. “Cách họ làm việc, tư duy kinh doanh và nhìn nhận sáng tạo đều khiến tôi bị cuốn hút hoàn toàn.”

Khi châu Á trở thành điểm đến mới của các nhà thiết kế

Không chỉ Clare Waight Keller, nhiều tên tuổi lớn của thời trang xa xỉ cũng đang hướng về châu Á. Francesco Risso, người từng dẫn dắt Marni suốt một thập kỷ, hiện thử nghiệm những ý tưởng mới tại thương hiệu GU của Nhật Bản.

Kim Jones, sau khi rời Dior Homme và Fendi, đảm nhận vai trò giám đốc sáng tạo cho Areal – dòng sản phẩm cao cấp của thương hiệu outdoor hàng đầu Trung Quốc Bosideng. Trong khi đó, Kris Van Assche đang hợp tác với thương hiệu thời trang trẻ em Trung Quốc Balabala.

Những dịch chuyển này phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ của bản đồ thời trang toàn cầu, nơi sức ảnh hưởng không còn chỉ tập trung ở Paris, Milan hay New York.

Sau ánh hào quang, điều còn lại là khát khao sáng tạo

Có lẽ điều thú vị nhất ở những nhà thiết kế rời xa thời trang không phải là nơi họ đến, mà là cách họ tiếp tục sáng tạo. Người chăm sóc khu vườn rộng hàng chục hecta, người dành thời gian cho nghệ thuật đương đại, người nghiên cứu văn hóa Nhật Bản hay bắt đầu một quỹ hỗ trợ thủ công mỹ nghệ.

Họ không ngừng sáng tạo – chỉ đơn giản là không còn bị giới hạn bởi lịch trình của các mùa mốt. Và có lẽ, sau nhiều thập kỷ sống trong áp lực của ngành công nghiệp thời trang, đó mới là thứ xa xỉ thực sự: quyền được lựa chọn cách mình muốn sáng tạo và sống cuộc đời của chính mình.