Lagom: nghệ thuật “đủ đầy” của người Thụy Điển để sống hạnh phúc hơn mỗi ngày

Không phải làm nhiều hơn để thành công, mà là làm vừa đủ để sống tốt hơn. Đó là tinh thần của “Lagom” – triết lý sống nổi tiếng của Thụy Điển đang được các nhà tâm lý học khuyến khích như một cách giảm căng thẳng, cân bằng cuộc sống và gia tăng cảm giác hạnh phúc.

Giữa một thế giới tôn vinh năng suất, nơi những danh sách công việc bất tận và văn hóa “hustle” trở thành chuẩn mực, người Thụy Điển lại chọn một lối đi hoàn toàn khác: không quá nhiều, không quá ít, mà vừa đủ. Triết lý ấy mang tên Lagom – một khái niệm đã trở thành biểu tượng cho phong cách sống Bắc Âu, đồng thời ngày càng được giới tâm lý học đánh giá cao như một phương pháp giúp con người giảm áp lực và sống bền vững hơn.

Lagom: Bí quyết hạnh phúc của người Thụy Điển không nằm ở sự tối giản, mà ở sự cân bằng

“Đức hạnh nằm ở sự trung dung.” Triết gia Hy Lạp Aristotle từng nói như vậy từ hơn 2.000 năm trước. Và thật thú vị, triết lý ấy lại phản chiếu gần như trọn vẹn tinh thần của Lagom.

Trong tiếng Thụy Điển, Lagom có thể hiểu là “vừa đủ”, “đúng mức”, “không thừa cũng không thiếu”. Đây không đơn thuần là một phong cách sống tối giản, mà là nghệ thuật tìm kiếm sự cân bằng trong mọi khía cạnh: công việc, các mối quan hệ, tiêu dùng, nghỉ ngơi và chăm sóc bản thân.

Theo nhà tâm lý học Lara Ferreiro, Lagom là phương pháp bà thường khuyến khích khách hàng áp dụng để đơn giản hóa cuộc sống. “Lagom giúp chúng ta ưu tiên những điều thực sự quan trọng, dành thời gian nghỉ ngơi cần thiết và tránh để bản thân rơi vào trạng thái quá tải kéo dài. Mục tiêu không phải là tối đa hóa hiệu suất, mà là xây dựng sức khỏe tinh thần và một lối sống có thể duy trì lâu dài.”

Trong khi đó, Ellen af Petersens – cựu giáo viên yoga người Thụy Điển, hiện là nhà sáng lập thương hiệu làm đẹp Colekt – cho rằng Lagom bắt nguồn từ chính điều kiện sống khắc nghiệt của vùng Bắc Âu. “Mùa đông ở Bắc Âu rất dài và khắc nghiệt. Chúng tôi không có nhu cầu chứng minh mình giỏi hơn người khác hay cố gắng thu hút sự chú ý. Lagom là sống khiêm tốn, không phô trương, bởi ai cũng hiểu rằng cuộc sống vốn đã đủ nhiều thử thách.”

Theo bà, đó cũng là lý do những thương hiệu như IKEA hay Volvo được xem là biểu tượng của tinh thần Thụy Điển: không phải sản phẩm để khoe địa vị, mà là những thiết kế thực dụng, bền vững và phục vụ mọi người. Triết lý ấy cũng có thể trở thành nguồn cảm hứng cho bất kỳ ai đang cảm thấy cuộc sống quá tải.

@such.a.sasha

6 nguyên tắc Lagom giúp sống cân bằng và hạnh phúc hơn

1. Mỗi ngày chỉ tập trung vào 3 việc thực sự quan trọng

Theo Ellen af Petersens, bài học lớn nhất của Lagom là biết điều gì thực sự xứng đáng được ưu tiên. Khi cần đưa ra quyết định, bà luôn kết hợp giữa lý trí và trực giác. Mỗi khi căng thẳng, bà dành vài phút hít thở sâu rồi chia những vấn đề lớn thành các bước nhỏ có thể hoàn thành ngay lập tức.

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, nhà tâm lý học Lara Ferreiro gợi ý một quy tắc rất đơn giản: Chỉ đặt ra 3 mục tiêu quan trọng nhất mỗi ngày. Theo bà, những người chỉ tập trung vào ba ưu tiên rõ ràng có khả năng hoàn thành công việc cốt lõi cao hơn khoảng 33%. Điều quan trọng không nằm ở con số, mà ở việc ba mục tiêu ấy phải cụ thể, khả thi và có thể hoàn thành. “Bộ não phản ứng tốt hơn với những mục tiêu rõ ràng thay vì một danh sách việc cần làm dài vô tận.”

2. Đừng quên nghỉ ngơi: Học người Thụy Điển văn hóa “Fika”

Nhắc đến Thụy Điển là nhắc đến Fika – văn hóa nghỉ giải lao để uống cà phê, trò chuyện và thư giãn. Với người Thụy Điển, Fika không phải khoảng thời gian “lười biếng”, mà là một phần không thể thiếu của hiệu suất làm việc. Ellen af Petersens cho biết đây là thói quen giúp bà duy trì sự tập trung và cân bằng cảm xúc suốt ngày dài.

Các nghiên cứu được Lara Ferreiro dẫn lại cũng cho thấy:

• nghỉ ngơi có kế hoạch giúp tăng 15–20% hiệu suất nhận thức;
• đồng thời giảm tới 30% tình trạng kiệt sức về cảm xúc.

Ngoài Fika, Ellen còn duy trì thói quen tập Restorative Yoga (yoga phục hồi) và luôn để sẵn thảm tập ngay cạnh bàn làm việc, để có thể dừng lại vài phút kéo giãn cơ thể bất cứ khi nào cần lấy lại sự tập trung.

3. Đi bộ giữa thiên nhiên mỗi ngày

Trong triết lý Lagom, thiên nhiên không phải điểm đến của cuối tuần mà là một phần của cuộc sống hằng ngày. Theo Lara Ferreiro, nhiều nghiên cứu cho thấy đi bộ có thể:

• cải thiện tâm trạng khoảng 30%;
• tăng khả năng sáng tạo;
• giúp não bộ hình thành những kết nối thần kinh linh hoạt hơn.

Với Ellen af Petersens, đi bộ trong rừng là nghi thức không thể thiếu. “Tôi rất yêu điểm tương đồng giữa văn hóa Nhật Bản và Bắc Âu: cả hai đều tin rằng rừng có khả năng chữa lành con người.” Ở Thụy Điển, nhiều gia đình nuôi chó đơn giản để có động lực bước ra ngoài mỗi ngày. Đất nước này còn có một quy định rất đặc biệt mang tên Right of Public Access (Quyền tiếp cận thiên nhiên), cho phép người dân tự do đi bộ, cắm trại hoặc khám phá phần lớn rừng, núi, hồ và bờ biển. Đó không chỉ là một quyền lợi, mà còn là cách người Thụy Điển nuôi dưỡng sức khỏe tinh thần.

@such.a.sasha

4. Ăn thực phẩm lên men, theo mùa và địa phương

Tinh thần “vừa đủ” của Lagom cũng được phản ánh trong cách người Thụy Điển ăn uống. Theo Ellen af Petersens, họ ưu tiên:

• thực phẩm theo mùa;
• nguyên liệu địa phương;
• các món lên men tự nhiên.

Ví dụ điển hình là:

• dầu hạt cải (Rapeseed Oil);
• sữa lên men Kefir;
• các loại thực phẩm muối truyền thống.

Một trong những món ăn biểu tượng của Thụy Điển là cá trích ngâm (Pickled Herring) – món ăn giàu Omega-3 được sử dụng quanh năm. Nhờ truyền thống bảo quản thực phẩm này, người dân vẫn duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng ngay cả trong những mùa đông dài, khi việc mua thực phẩm tươi trở nên khó khăn.

5. Muốn thoát khỏi FOMO? Hãy tin vào cảm xúc của chính mình

FOMO (Fear of Missing Out) – nỗi sợ bị bỏ lỡ – hoàn toàn trái ngược với tinh thần Lagom. Khi được hỏi làm sao để vượt qua FOMO, Ellen af Petersens trả lời rất thẳng thắn: “Nếu một điều khiến bạn thực sự cảm thấy tràn đầy năng lượng và sức sống, hãy theo đuổi nó. Ngược lại, nếu điều đó không mang lại cảm giác ấy, thì bạn chẳng hề bỏ lỡ điều gì quan trọng.”

Theo bà, mỗi người đều có khả năng cảm nhận điều gì thực sự phù hợp với bản thân. Điều quan trọng nhất là tin vào trực giác của chính mình, thay vì chạy theo những gì người khác đang làm.

6. Thực hành lòng biết ơn mỗi ngày

Với Ellen af Petersens, biết ơn là bài tập quan trọng nhất trong triết lý Lagom. “Đối với tôi, cân bằng là sống theo cách mang lại sự bình yên và ý nghĩa. Đó cũng là nền tảng để già đi một cách khỏe mạnh.” Trong văn hóa Thụy Điển có một từ rất đặc biệt: “nöjd”, nghĩa là cảm thấy đủ đầy và mãn nguyện. Người Thụy Điển trân trọng những gì mình đang có, biết ơn hiện tại và không quá bận tâm về những điều chưa đạt được. Bởi họ hiểu rằng cuộc sống luôn có những điều bất ngờ – thậm chí chỉ vài ngày nữa một cơn bão tuyết có thể khiến cả khu vực mất điện.

Để nuôi dưỡng cảm giác hạnh phúc, Ellen gợi ý một thói quen rất đơn giản: Mỗi tối, hãy dành vài phút nghĩ hoặc viết ra ba điều khiến bạn biết ơn trong ngày. Theo bà, đây không chỉ là bài tập thực hành lòng biết ơn, mà còn là cách đơn giản nhất để từng bước xây dựng cảm giác hạnh phúc bền vững.

Lagom không phải sống ít đi, mà là sống đúng mức: Trong thời đại mà “bận rộn” thường được xem như một thước đo thành công, triết lý Lagom đưa ra một góc nhìn hoàn toàn khác: hạnh phúc không đến từ việc sở hữu nhiều hơn hay làm nhiều hơn, mà từ khả năng biết đâu là “đủ” đối với chính mình. Có thể đó là chỉ hoàn thành ba việc quan trọng mỗi ngày, dành thời gian cho một tách cà phê giữa giờ, đi bộ dưới tán cây, hay đơn giản là viết xuống ba điều đáng biết ơn trước khi ngủ. Những thay đổi tưởng như rất nhỏ ấy lại chính là nền tảng tạo nên một cuộc sống cân bằng, bền vững và bình an hơn – điều mà người Thụy Điển đã âm thầm thực hành suốt nhiều thế hệ.