Sarah Burton và những thiết kế khiến bạn muốn mặc suốt cả đêm

Giữa làn sóng thay đổi nhân sự đáng chú ý của giới thời trang, Sarah Burton – nhà thiết kế từng tạo nên nhiều khoảnh khắc khó quên cho ngành – đang từng bước khẳng định dấu ấn cá nhân trong vai trò Giám đốc Sáng tạo mới của Givenchy.

Tại xưởng thiết kế tráng lệ của Givenchy ở Paris, Burton bắt đầu ngày mới bằng buổi thử trang phục cho bộ sưu tập Xuân đầu tay. Một mẫu váy calico được draping bằng organza trắng, mặc bởi người mẫu Hana Grizelj, đang được cô chỉnh sửa. Trên phần bra của váy, dòng chữ “gauche” và “droite” (trái, phải) viết tay bằng bút chì màu xanh nổi bật như lời nhắc rằng mọi chi tiết đều được cân nhắc đến từng centimet. Xung quanh là những thiết kế còn dang dở – từ một chiếc váy hở khung xương màu nude đến chiếc blazer đen sắc cạnh – tất cả treo lơ lửng như bóng ma đang chờ nhập vai.

Sarah Burton xuất hiện trong “đồng phục” quen thuộc: quần jeans, giày Converse trắng, và sơ mi cotton cổ tròn – một trong nhiều chiếc được cắt may riêng cho cô bởi người thợ may Judy Halil, người đã gắn bó với cô suốt 23 năm.

“Khi bạn cố kể lại câu chuyện của người khác, đó sẽ không còn là sự thật.” – Giám đốc Sáng tạo của Givenchy, Sarah Burton, chia sẻ rằng điều quan trọng nhất là phải kể câu chuyện của chính mình.

Khác với nhiều nhà thiết kế chỉ phác thảo trên giấy, Burton nổi tiếng với cách làm việc “trên cơ thể người thật”. Cô không ngừng di chuyển quanh người mẫu, cắt vải, ghim nếp, chọn chất liệu và định hình form vai của mùa. “Bạn có thể treo trang phục lên mannequin, nhưng mặc lên người thì cảm giác hoàn toàn khác,” cô chia sẻ. Đồng nghiệp ở Givenchy thường đùa: “Đừng để áo khoác trên móc – Burton có thể cắt mất một mảng lúc nào không hay!”

“Phần lót nên dùng crepe de chine, mềm mại thôi,” cô nói nhỏ với trợ lý. Khi nhận thấy corset hơi dài, cô thu gọn nó 2,5 inch, rồi lại rút ngắn thêm nữa. Không do dự, Burton quỳ xuống sàn, mạnh tay cắt bỏ một phần chân váy organza. “Hana, xoay người một chút nhé.” Giọng cô bình thản, chính xác như bác sĩ phẫu thuật.

Hỗ trợ Burton trong phòng là đội ngũ gồm những người cộng sự mới tại Givenchy và các thành viên trung thành từng làm việc cùng cô ở Alexander McQueen từ 1996 đến 2023 – bao gồm Matteo Russo (head of womenswear), Tatiana Ondet (giám đốc atelier Paris) và James Nolan (người đồng hành cùng Burton từ khâu draping ban đầu tại London). Họ giống như đội ngũ y tá túc trực, sẵn sàng đưa kéo và kẹp mỗi khi cô ra hiệu.

Dù sống ở London, chỉ trong tuần trước cô đã hai lần đến Paris, một lần đến Los Angeles. Cô đang chạy đua với thời gian cho bộ sưu tập mới, các thiết kế thảm đỏ Cannes và cả trang phục cho Met Gala tại New York – sẽ diễn ra trong 6 ngày tới. Dưới tầng, các thợ thủ công đang đính pha lê lên một chiếc đầm tuyệt đẹp dành cho Cynthia Erivo.

Ấy vậy mà không ai thấy dấu hiệu mệt mỏi nơi Burton – một người mẹ ba con đang lèo lái một trong những nhà mốt danh giá nhất Paris. “Em thử bước đi nhé,” cô nói, ngẩng đầu nhìn Hana từ sàn nhà. Giọng nói đanh thép của một người đã hoàn toàn chắc chắn về lựa chọn của mình.

Trong thế giới thời trang vốn ồn ào bởi những cái tôi và nỗ lực gây chú ý, Sarah Burton – vừa bước sang tuổi 50 – là minh chứng cho sự điềm tĩnh và bền bỉ. Từ tốn, chân thành, luôn khiến người đối diện cảm thấy được lắng nghe, cô đã xây dựng sự nghiệp dựa trên lòng tin vào người khác. “Giờ thì ai cũng nói hãy ‘tử tế’ như một khẩu hiệu in trên áo thun. Nhưng với Sarah, sự tử tế là điều hiển nhiên. Cô ấy khiến người khác phát huy phiên bản tốt nhất của chính mình,” nữ diễn viên Cate Blanchett chia sẻ. “Tôi nghĩ cô ấy đang tái định nghĩa thế nào là thiên tài.”

Ngay từ khi tốt nghiệp trường thời trang, Sarah Burton đã làm việc sát cánh cùng Lee Alexander McQueen trong suốt 14 năm – từ lúc anh còn là một nhà thiết kế đang lên, cho đến khi anh chọn kết thúc cuộc đời mình. Dưới cái tên McQueen – người thầy, người bạn – cô tiếp tục hành trình một cách tận tâm và đầy phẩm giá, lặng lẽ nhưng dứt khoát định hình quan điểm thời trang riêng. Cho đến tận năm 2023, trước khi chính thức rời McQueen để đầu quân cho Givenchy.

“Cô ấy luôn nằm trong tầm ngắm của tôi,” Delphine Arnault – Chủ tịch kiêm CEO Dior, đồng thời là Giám đốc của LVMH – chia sẻ. “Tài năng của Sarah là điều không phải bàn cãi. Cách cô ấy xử lý suit hay đầm dạ hội đều đạt đến trình độ kỹ thuật tinh xảo, gần như chạm ngưỡng haute couture.” Chính Delphine là người đóng vai trò quyết định trong việc đưa Burton về Givenchy. Và năm tới, cô sẽ ra mắt bộ sưu tập couture đầu tiên dưới tên nhà mốt Pháp.

“Sự xuất hiện của người mặc phải khiến mọi ánh nhìn đổ dồn – đó là điều Lee luôn muốn.” Trino Verkade – người bạn thân từng tuyển dụng Burton vào McQueen – nhớ lại. Nhưng khác với Lee, người luôn đề cao tính kịch tính, Sarah chú trọng vào trải nghiệm thật sự: “Cô ấy muốn chiếc váy có thể mặc từ đêm đến sáng.” Chính sự giao thoa giữa tính thẩm mỹ cao và sự thoải mái đã giúp Burton trở thành lựa chọn của nhiều ngôi sao tại những sự kiện lớn. Như bộ suit da màu vàng chanh mà Timothée Chalamet mặc tại Oscar năm nay, chiếc váy corset đính đá với tà dài như sóng của Cynthia Erivo ở Met Gala, hay mẫu mini dress lấy cảm hứng từ Hepburn mà Rooney Mara diện trên thảm đỏ Cannes.

Cả những khoảnh khắc trang nghiêm hơn cũng in đậm dấu ấn của Burton. Công nương xứ Wales – Kate Middleton – là một trong những khách hàng trung thành nhất của cô. Từ váy cưới năm 2011, đến coat dress tại lễ tang Nữ hoàng Elizabeth II năm 2022, và gần đây là đầm cho lễ đăng quang của Vua Charles III – tất cả đều là tác phẩm của Sarah.

Khi Sarah Burton chọn trở về với những điều căn bản, đó không chỉ là sự tối giản – mà là một hành động mang tính cấp tiến. Có thể cô bị ảnh hưởng bởi di sản của Hubert de Givenchy, hay những thiết kế của Lee McQueen tại nhà mốt này vào cuối thập niên 1990. Nhưng thay vì gợi nhắc lại quá khứ, Burton đã mở ra một trang trắng hoàn toàn mới. “Tôi có đủ thời gian để lấp đầy nó,” cô nói chắc nịch.

Delphine Arnault – Chủ tịch Dior và người đứng đầu LVMH – cũng đồng tình: “Givenchy đã bước sang một chương mới. Sarah đang xây dựng một thứ ngôn ngữ riêng. Buổi diễn đầu tiên rất tuyệt, nhưng hơn hết, đây là một dấu mốc quan trọng trong chính cuộc đời cô ấy.”

Tại Paris, Burton đang bàn với các kiến trúc sư để dỡ bỏ những bức tường ngăn bên trong studio Givenchy. “Không gian bị chia nhỏ quá mức. Tôi không thể làm việc như vậy. Tôi muốn mọi người có thể nhìn thấy tất cả – một không gian dân chủ, nơi ai cũng có thể tham gia. Đồng nghiệp của tôi ở đây là gia đình.”

Cô rời cuộc họp và đi xuống xưởng may tầng dưới để kiểm tra chiếc váy Met Gala đang được thực hiện cho Cynthia Erivo. Những mảnh tay áo được đính ruby đỏ lấp lánh đang lần lượt được ráp vào thân váy trên mannequin – trông giống như khoảnh khắc người ta mặc giáp cho một hiệp sĩ trước trận chiến. Dù kết quả cuối cùng không phải là bộ giáp, mà giống như một chiếc váy thời Elizabeth I bị xé rách dở chừng. Phần corset mở bung ở sau lưng, trong khi chiếc váy gồm chín lớp tulle và taffeta xòe rộng và hở ở phía trước – một cấu trúc vừa nữ tính vừa phá cách, vừa mạnh mẽ vừa mong manh. Đó là kiểu cân bằng Burton luôn hướng tới: “Hơi ngổ ngáo, hơi dang dở, vừa nam tính mà vẫn rất nữ tính.”

“Cynthia sẽ mặc nó như thế nào?” ai đó hỏi. “Bằng dây buộc, như áo giáp,” Burton gật đầu.

Còn cô sẽ mặc gì đến Met Gala? Câu hỏi thường khiến cô lảng tránh. Nhưng lần này, ánh mắt cô hướng về phía bên kia căn phòng – nơi một chiếc áo phủ màu kem đang treo lặng lẽ. “Biết đâu tôi sẽ mặc… cái áo phủ đó,” cô mỉm cười, nửa đùa nửa thật.

Khi được hỏi về di sản – một từ có vẻ hơi trang trọng – cô suy nghĩ một chút. “Tôi muốn trao đi cảm giác can đảm. Tôi muốn những đứa trẻ giống tôi ngày xưa hiểu rằng, thế giới rộng mở và đầy khả năng. Chúng có thể làm bất cứ điều gì.” Burton chia sẻ về cách ngành thời trang, dù là sáng tạo, vẫn có rất nhiều vai trò đa dạng cần được tôn trọng. “Tất cả mọi người liên quan đến quá trình làm nên một bộ trang phục – ai đến fitting, ai đo, ai cắt may – đều đáng quý.” Với cô, nếu bản thân một món đồ có thể đẹp, thì chính cả quá trình tạo ra nó cũng nên mang vẻ đẹp đó.

Khi được hỏi: “Chị có tin rằng quần áo có thể tạo nên lịch sử không?” – Burton trả lời không theo nghĩa biểu tượng, mà theo cách rất cá nhân. Cô nói về một chiếc váy mang ý nghĩa với một người – hoặc cả một gia đình. Có thể cô đang nghĩ đến các con của mình. “Điều mà con người cần bây giờ không phải là thêm đồ đạc. Họ cần thứ gì đó để mơ mộng, để kết nối – một món đồ có thể gấp lại, cất vào tủ, và trao lại cho con gái sau 20 năm. Thứ được may đẹp, làm kỹ, chứa đựng tình yêu, và thực sự dành cho cơ thể người phụ nữ.”

Cô dừng lại. “Con người cần một điều gì đó khiến họ cảm thấy tuyệt vời về chính mình.”