Đọc trường ca Odyssey sao cho đúng chất?

Trường ca Odyssey của Homer từ lâu đã được coi là đỉnh cao của văn học Hy Lạp cổ đại, đồng thời là nguồn cảm hứng cốt lõi cho kiệt tác điện ảnh L’Odyssée mới nhất của đạo diễn thiên tài Christopher Nolan. Dành cho những ai đang khao khát bước vào thế giới thần thoại nhưng còn e ngại sự đồ sộ của kiệt tác này, nhà văn sở hữu các tác phẩm bán chạy Madeline Miller đã chia sẻ những góc nhìn vô cùng đắt giá.

Trong tập mới nhất của chương trình podcast The Book Review thuộc nhật báo The New York Times, Madeline Miller, tiểu thuyết gia kiêm nhà cổ điển học lừng danh đã gửi gắm những lời khuyên tinh tế đến độc giả. Miller chính là cái tên từng làm chấn động văn đàn thế giới với tiểu thuyết Circe (được phóng tác từ chính Odyssey) và mang về vô số giải thưởng văn học uy tín.

1. Trở về với nguyên bản: Hãy “nghe” thay vì chỉ “đọc”

“Lời khuyên đầu tiên tôi luôn dành cho những ai mới bắt đầu hoặc cảm thấy chật vật với Odyssey: Hãy nhớ rằng bản chất nguyên sơ của thi phẩm này vốn xuất thân từ truyền thống truyền miệng (oral tradition).” – Madeline Miller

Bằng nhãn quan của một nhà nghiên cứu cổ điển, Miller gợi ý rằng việc trải nghiệm Odyssey thông qua định dạng sách nói (Audiobook) sẽ giúp người đọc dễ dàng thả mình vào dòng chảy cảm xúc, cảm nhận được nhịp điệu thơ ca và sự hùng hồn của câu chuyện một cách tự nhiên nhất.

2. Bóc tách lõi nhân vật: Đừng để những chi tiết phụ làm xao nhãng

Lý do khiến nhiều độc giả e ngại Odyssey thường nằm ở hệ thống nhân vật phụ dày đặc cùng lịch sử gia tộc phức tạp của họ. Tuy nhiên, Miller trấn an rằng chúng ta không cần gánh quá nhiều áp lực kiến thức nền khi tiếp cận tác phẩm này.

Bản chất của Odyssey thực chất là câu chuyện về một người đàn ông phi thường, người đã đạt đến đỉnh cao của sự thành công, sở hữu danh vọng, tài sản cùng vô số trải nghiệm hiển hách lẫn những sai lầm thiếu vinh quang. Nhận ra mọi ánh hào quang đều vô nghĩa, điều gỡ gạc duy nhất còn lại trong lòng ông sau 20 năm xa cách chính là nỗi khao khát hoài niệm về quê hương, về người vợ và con trai, cùng mong muốn được sống một cuộc đời hoàn toàn khác.

Để không bị “mất phương hướng” giữa mê lộ thần thoại, Miller tiết lộ một mẹo nhỏ:

• Trọng tâm 3 nhân vật cốt lõi: Hãy dồn toàn bộ sự chú ý vào bộ ba trung tâm: Odysseus, người vợ sắc sảo Pénélope, và người con trai Télémaque. Bạn hoàn toàn có thể bỏ qua những đoạn miêu tả dài dòng về Agamemnon hay Achille mà không làm ảnh hưởng đến mạch cảm xúc chính.
• Dành cho những tâm hồn hoàn hảo: Nếu muốn có một cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn, bạn có thể đọc lướt qua bộ trường ca Iliad của Homer trước khi bắt đầu.

3. Tác phẩm của sự trưởng thành và chiêm nghiệm

Điều khiến Madeline Miller yêu Odyssey không chỉ nằm ở quy mô của câu chuyện, mà còn ở cách tác phẩm thay đổi cùng người đọc. Bà chia sẻ: “Càng trưởng thành, tôi càng hiểu Odyssey sâu sắc hơn. Đây là cuốn sách mà mỗi lần đọc lại, mỗi trải nghiệm sống mới và mỗi năm tháng trôi qua đều khiến nó trở nên phong phú hơn.” Có lẽ đó cũng là lý do vì sao, sau gần ba thiên niên kỷ, Odyssey vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho những nhà làm phim như Christopher Nolan.

Mùa hè này, khi The Odyssey của Christopher Nolan đang làm mưa làm gió tại các rạp chiếu, việc kết hợp giữa trải nghiệm điện ảnh thượng thừa và những trang sách cổ điển chắc chắn sẽ là một hành trình khai phóng tâm hồn đầy thú vị dành cho giới mộ điệu.