Trực giác và sự đa nghi quá mức không giống nhau: Điều tôi học được sau khi từng là một cô gái hay ghen

Sau khi phát hiện người yêu ngoại tình, tôi trở thành một người luôn nghi ngờ mọi thứ: kiểm tra điện thoại của đối phương, soi xét từng hành động nhỏ và liên tục tìm kiếm những dấu hiệu phản bội. Nhưng chính nhờ liệu pháp hành vi biện chứng (DBT), tôi dần hiểu rằng trực giác và sự cảnh giác thái quá là hai điều hoàn toàn khác nhau.

Khi một tin nhắn thay đổi mọi thứ

Vào những ngày cuối đông ở New York, tôi vừa trở về sau chuyến du lịch cuối tuần cùng nhóm bạn thân. Tối hôm đó, tôi chui vào chăn bên cạnh người yêu – người đã có hai ngày ở nhà mà không có tôi. Sáng hôm sau, anh hôn tôi bằng sự dịu dàng đến mức khiến người ta quên rằng đàn ông cũng có thể nói dối. Rồi anh rời nhà đi làm lúc 7 giờ sáng. Hai tiếng sau, tôi thức dậy và nhìn thấy chiếc laptop của anh nằm ngay cạnh giường. Máy đã được sạc đầy pin, như thể đang âm thầm mời gọi tôi mở nó lên.

Chúng tôi đã yêu nhau đủ lâu để tôi biết tất cả mật khẩu của anh. Không phải vì anh chủ động chia sẻ, mà bởi mật khẩu đôi khi dễ bị nhìn thấy hơn người ta tưởng. Và chỉ vài phút sau, tôi đã cuộn qua những dòng iMessage của anh, tự tay đào chiếc hố mà mình sắp rơi xuống. Đến tận bây giờ, tôi vẫn nhớ chính xác nội dung tin nhắn mình đọc được hôm đó.

Người yêu tôi nhắn cho bạn cùng phòng: “Làm ơn đừng nói chuyện này với V.” Người kia đáp lại: “Tôi không muốn bị kéo vào chuyện này, nhưng nếu cô ấy hỏi thì tôi sẽ không nói dối.” Chỉ vậy thôi. Không có ngữ cảnh. Không có lời giải thích. Nhưng như thế cũng đủ để đẩy tôi vào cơn hoảng loạn.

Tim tôi đập mạnh đến mức như vang lên trong tai. Hai bàn tay run rẩy. Cứ vài giây một lần, tôi lại tưởng tượng mình nghe thấy tiếng chìa khóa ngoài cửa, hình dung cảnh anh bất ngờ quay về và bắt gặp tôi đang cúi gằm trước laptop để tìm bằng chứng.

Nhìn lại, đó có lẽ là dấu hiệu đầu tiên cho thấy tôi đã đi quá giới hạn. Nhưng đáng tiếc là linh cảm của tôi đã đúng. Vài tháng sau, bằng một lời nói dối công phu rằng mình “nghe được tin đồn từ người khác”, tôi buộc anh phải thú nhận sự thật. Tôi không bao giờ dám thừa nhận rằng mình đã lén xem máy tính của anh. Cuối cùng, anh thừa nhận đã ngoại tình trong một lần say rượu, thậm chí còn đưa người phụ nữ khác về chính căn hộ mà anh ở cùng bạn cùng phòng.

Lẽ ra đó phải là lúc tôi thu dọn đồ đạc, chặn mọi liên lạc và bắt đầu chữa lành. Nhưng tôi đã không làm vậy. Tôi tiếp tục ở lại. Và rồi dần dần biến thành kiểu bạn gái có thể nhìn vào hướng ánh mắt của đối phương để suy diễn ra bằng chứng ngoại tình. Điều đáng sợ nhất của sự phản bội là nó có thể biến bạn thành một con người mà chính bạn cũng không nhận ra.

@amandakarolak

Vì sao tôi trở nên ghen tuông đến vậy?

Mọi người thường nói về ghen tuông như thể đó là một cảm xúc xuất hiện vô cớ. Nhưng sự thật là không ai thức dậy vào một buổi sáng và đột nhiên trở nên bất an, kiểm soát hay đa nghi mà không có lý do. Trong đời, tôi từng là cả hai kiểu người. Tôi từng là người kiểm tra điện thoại của người yêu, đọc tin nhắn và âm thầm điều tra mọi thứ. Nhưng tôi cũng từng ở trong những mối quan hệ mà việc đối phương nhận tin nhắn lúc 2 giờ sáng hay dành thời gian cho riêng mình hoàn toàn không khiến tôi bận tâm. Và rồi tôi nhận ra một điều: Sự khác biệt không nằm ở tôi.

Có lần tôi hỏi một người yêu cũ: “Vì sao em chưa từng ghen với anh?” Tôi chưa bao giờ kiểm tra điện thoại của anh. Chưa từng lục lọi máy tính hay theo dõi mạng xã hội của anh. Trong khi ở những mối quan hệ trước đó, tôi điều tra kỹ đến mức đáng lẽ phải được FBI tuyển dụng. Anh chỉ nhún vai và trả lời: “Vì anh chưa bao giờ khiến em phải ghen.” Câu trả lời đơn giản đến mức khiến tôi khó chịu. Nhưng anh đã đúng.

Có những người liên tục tạo ra sự mập mờ, rồi lại trách đối phương vì phản ứng với nó. Và cũng có những người khiến bạn cảm thấy an toàn đến mức việc nghi ngờ gần như không tồn tại. Người đàn ông khiến tôi ghen tuông nhiều nhất cũng chính là người đã lừa dối tôi suốt thời gian chúng tôi yêu nhau.

Mỗi lần tranh cãi, bằng cách nào đó, tôi luôn là người kết thúc cuộc nói chuyện bằng câu: “Có lẽ em đã suy nghĩ quá nhiều.” Trong khi anh phớt lờ sự thật rằng trực giác của tôi đã đúng ngay từ đầu. Đặc biệt với phụ nữ, ghen tuông thường bị xem là phi lý hoặc cảm tính. Nhưng đôi khi, đó lại là một tín hiệu quan trọng. Có những điều mà bộ não chưa kịp lý giải, nhưng cơ thể đã cảm nhận được trước.

Khi nỗi sợ cũ bước vào những mối quan hệ mới

Tất nhiên, ghen tuông không được kiểm soát cũng có thể trở thành chất độc. Khi lòng tin bị phá vỡ, vết nứt ấy thường theo chúng ta sang những mối quan hệ tiếp theo.Tôi đã từng như vậy trong một thời gian dài. Tôi mang theo nỗi sợ cũ và áp đặt nó lên những người hoàn toàn không đáng bị nghi ngờ. Tôi từng trút sự bất an do người yêu cũ gây ra lên những người thật lòng yêu thương mình. Và điều đó khiến tất cả đều mệt mỏi.

@camillecharriere

Điều DBT dạy tôi về sự ghen tuông

Trong thời gian điều trị tại Bệnh viện McLean – một trong những trung tâm chăm sóc sức khỏe tâm thần hàng đầu nước Mỹ – tôi đã dành nhiều tháng làm việc với cảm xúc ghen tuông thông qua liệu pháp hành vi biện chứng (DBT).

Theo nhà tâm lý học Marsha Linehan, người sáng lập DBT, ghen tuông là: “Một cảm xúc phòng vệ xuất hiện khi chúng ta sợ mất đi hoặc bị tước đoạt điều gì đó quan trọng.” Một trong những kỹ thuật nổi tiếng nhất của DBT là “Opposite Action” (Hành động ngược lại).

Nghĩa là khi cảm xúc thôi thúc bạn hành động theo một hướng, bạn chủ động làm điều ngược lại.

• Thay vì âm thầm điều tra, hãy “sa thải” vị thám tử trong đầu mình.
• Thay vì cố kiểm soát đối phương, hãy học cách buông lỏng.
• Thay vì chất vấn lý do ai đó bấm “thích” một story Instagram từ 47 tuần trước, hãy tìm cho mình một sở thích mới.

Liệu pháp cũng dạy tôi tự hỏi: Liệu cảm xúc này có dựa trên bằng chứng thực tế hay không? Với người yêu cũ từng ngoại tình, câu trả lời là có. Anh đã nói dối. Và cơ thể tôi đã nhận ra điều đó trước khi tôi có bằng chứng.

Trực giác bảo vệ bạn, còn đa nghi thì giam cầm bạn

Sau nhiều năm mang theo nỗi sợ bị phản bội, tôi cuối cùng hiểu được một điều đơn giản: Bạn không thể ép ai đó lựa chọn mình. Người muốn ngoại tình rồi sẽ ngoại tình. Người muốn rời đi rồi sẽ rời đi. Bạn không thể kiểm soát người khác bằng việc kiểm tra điện thoại, theo dõi mạng xã hội hay liên tục cảnh giác.

Hiện tại, tôi không còn ở lại trong những mối quan hệ khiến mình sống trong lo âu và ám ảnh như trước. Không phải vì tôi đã hoàn toàn chữa lành hay trở thành một người không còn biết ghen. Mà vì tôi đã học được cách phân biệt giữa trực giác và sự cảnh giác quá mức. Trực giác giúp chúng ta tự bảo vệ bản thân. Còn sự đa nghi cực đoan chỉ khiến chúng ta ngồi trong bóng tối, cố gắng đoán mật khẩu của người mình yêu.