#Tea Corner: Cuộc sống và những hình thái nổi loạn

“Mình sẽ vào làm ở một công ty lớn thật lớn. Sau đó vài năm, mình sẽ được thuyên chuyển sang đào tạo tại trụ sở chính tại Mỹ. Mình sẽ đứng từ trên cao ngắm New York về đêm lấp lánh đẹp nức lòng.”

Hình thái thứ nhất: Giấc mơ bay lên của Icarus!

Thần thoại Hy Lạp kể rằng, để thoát khỏi ngục tù giữa biển khơi, chàng trai trẻ Icarus đã mải miết bay lên trời cao bằng đôi cánh lông chim dán bằng sáp do cha anh, nhà thông thái Daedalus tạo nên. Đó là một cuộc vượt ngục vĩ đại, lần đầu tiên con người có thể bay lượn giữa không trung như những thần thánh họ thờ phượng. Nhưng sự khao khát tự do, lòng kiêu hãnh của tuổi trẻ thôi thúc anh muốn bay cao hơn cả mặt trời. Icarus quên lời cha dặn. Khi càng đến gần mặt trời thì sức nóng càng mãnh liệt, mặt trời nung chảy sáp từ đôi cánh. Icarus rơi xuống và chìm vào lòng biển sâu…

“Mình sẽ vào làm ở một công ty lớn thật lớn. Sau đó vài năm, mình sẽ được thuyên chuyển sang đào tạo tại trụ sở chính tại Mỹ. Mình sẽ đứng từ trên cao ngắm New York về đêm lấp lánh đẹp nức lòng.”

Một buổi trưa nóng như thiêu ở Sài Gòn, trước cổng trường Đại Học, bên hai đĩa cơm bụi và hai ly trà đá vàng bợt bạt vì đá nhiều hơn trà, Ân nói với tôi như vậy. “Mình sẽ” chứ không phải “mình muốn”. Lúc đó, cả hai đứa vừa mới nhận bằng tốt nghiệp, chân ướt chân ráo vào đời, chẳng có lấy một hứa hẹn gì về một cơ duyên “vào công ty đa quốc gia lớn thật lớn” như Ân vừa khẳng định chứ nói gì tới “chuyển qua trụ sở chính ở Mỹ” – ước vọng hơi “điên rồ” của một đứa vừa mới tốt nghiệp ĐH hạng khá và chưa có chút kinh nghiệm gì trong tay. Tháng 10 năm đó, đúng như tôi dự đoán. Mọi hồ sơ xin việc của Ân vào các tập đoàn đa quốc gia đều bị từ chối. Họ không nhận sinh viên mới ra trường, chưa có kinh nghiệm hoặc không qua chương trình Management Trainee. Ân không nói gì về sự thất vọng. Ân xăm hình đôi cánh nhỏ ở cổ tay, một cánh bên trái, một bên phải, và nhảy vào phụ việc ở một xưởng phim quảng cáo nhỏ xíu xiu.

Ảnh: Style Magazine

Bạn bè biết chuyện Ân, tặc lưỡi: “Chậc, con gái mà đi làm phim quảng cáo, vừa cực vừa không dính gì tới chuyên môn. Điên! Hay tỏ vẻ ta đây khác người chắc?” Tôi không nghĩ Ân “điên” nhưng tôi lo: Cái xưởng phim đó sao mang Ân đến New York được. Xưởng phim gia đình nằm ở một góc hẻm quận 5 khu người Hoa, không trên cao, không sang trọng, không lấp lánh, đương nhiên là không có trụ sở nước ngoài. Vài lần ghé xưởng, hầu như lúc nào cũng thấy Ân mồ hôi nhễ nhại khiêng một mớ chân máy quay đi chuẩn bị ngoại cảnh, hay gò mình tỉ mẩn trong phòng tối coi từng đoạn phim li ti để tập cắt và dựng. Tóc tai cắt ngắn cũn cỡn, quần áo rộng màu tối, chân lúc nào cũng đi bata dây nhợ mỗi bên thắt một kiểu, nhìn Ân chẳng khác nào một thằng con trai bụi đời lem luốc. Đôi cánh ở cổ tay ngày nào của Ân, giờ cất đâu?

Nhưng rồi thật bất ngờ, Ân rời xưởng phim một năm rưỡi sau đó. Thành thạo kỹ thuật dựng phim, Ân xin vào bộ phận sáng tạo của một công ty quảng cáo đa quốc gia, sau ba năm Ân được chuyển sang đào tạo tại trụ sở chính của tập đoàn. New York! New York! Cô gái nhỏ bê chân máy trong xưởng phim năm nào, giờ đã ngồi trên chiếc ghế dành cho quản lý tiềm năng. Lời của Ân nhảy múa trong tôi: “New York nhìn từ trên cao mọi thứ đều khác hẳn, ban đêm thì có cảm giác mình đứng trên ngân hà, buổi sáng thì như có cảm giác bay lên. Giống Icarus vô cùng !ảo ạ!”

Đôi cánh của Ân cuối cùng cũng đã mở ra để bay lên. Giấc mơ của Ân năm năm trước đã thành hiện thực. Giấc mơ Icarus. Chỉ khác là bạn tôi đã làm cho mình một đôi cánh chắc chắn hơn Icarus rất nhiều. Không vội vã, không hối hả, đôi cánh của mồ hôi và lòng hướng đích không lung lay, đã nâng bạn bay lên và chạm tới giấc mơ vĩnh viễn. Cô gái bị bảo là “điên ngày nào”, nổi loạn trong con đường sự nghiệp đã thực sự tìm ra bản thân và đã có thể mỉm cười với chọn lựa bị cho là “nổi loạn không tưởng ấy”.

Hình thái thứ hai: Như một phần cơ thể

Khi vào làm cho một tổ chức phi chỉnh phủ quốc tế, tôi có cơ hội gặp gỡ các bạn nước ngoài đến từ nhiền nền văn hóa. Nhưng người để lại cho tôi ấn tượng mạnh mẽ nhất là một cô gái tên Lynh. Nghe đến Lynh, hầu hết mọi người đều nghĩ cô gái ấy mang trong mình một dòng máu lai nào đó. Lynh nói dù gia đình đang định cư ở Canada nhưng bố mẹ đều là người Việt Nam, trong dòng họ cũng không có thân nhân người ngoại quốc. Vậy sao là Lynh mà không là Linh? Linh cười “Vì mẹ muốn Lynh khác biệt! Vì không chắc con mình sẽ khác được bao nhiêu khi trưởng thành, mẹ nắm phần chắc trong tay, đó là cái tên. Mẹ nói ít ra đọc cái tên cũng khiến người đối diện dành cho Lynh vài giây lưu ý. Còn sau đó giữ được sự chú ý của họ bao lâu là trách nhiệm của Lynh.”

Chắc mẹ Lynh đã đạt được tâm nguyện. Năm 2009, bên cạnh Lynh, tôi đã chứng kiến sự cập nhật thời trang của những năm tháng hiện tại: quần harem, phong cách baggy, sọc đi cùng với chấm bi, những màu sắc neon chói lóa nằm chen chúc cùng nhau trên quần, váy, túi xách, cả giày bata Lynh tự quệt màu. Nhưng không gì khiến tôi choáng bằng cái khoen Lynh đeo ở một bên tai trái. Nó không phải khuyên tai bình thường mà tựa một tảng sắt – chính xác là một tảng sắt hình thoi màu đồng đen, vừa to vừa nặng. Cái khoen cổ quái kéo cái dái tai trắng ngần của Linh xuống một khúc dài, đong đưa, đong đưa. Ai nhìn cũng hỏi Lynh: Đau không Lynh? Lynh nói: Không đau. Mọi người tò mò: Nặng không Lynh? Lynh hơi mỉm cười: Không nặng lắm đâu! Tôi hỏi: Thấy quen không? Lynh nhìn tôi: Quen chứ. Như một phần cơ thể. Thảo không thấy đẹp sao?

Ảnh: Style Magazine

Đẹp? Quan niệm về cái đẹp của tôi có thể khác với Lynh, nhưng tôi thừa nhận điều Lynh nói: như một phần cơ thể! Hai năm quen biết Lynh, tôi không hề thấy Lynh tỏ ra bất tiện, khổ sở khi đeo tấm khoen tai lạ lùng đó. Mỗi khi cô lúc lắc đầu trong giờ làm việc cho đỡ mỏi, cái khoen hơi đong đưa, thi thoảng mặt sắt lạnh chạm vào cổ và bạn hơi đưa tay vuốt vào nó như vừa nhớ ra điều gì. Điều gì đó dường như đã là Lynh thì phải là cái tai đó, khuyên tai đó, không thể khác được.

Lynh cùng chiếc khoen tai nặng chịch đi khắp nơi, đem niềm vui là sách đến cho các em nhỏ thiếu may mắn. Đến đâu, các vị phụ huynh cũng nhìn Lynh kiểu hơi dè chừng ái ngại, chỉ có các em lần nào cũng ùa vào với những bàn tay nhỏ rối rít sờ vào mặt chị Lynh, sờ vào cái khoen tai to tướng hình thoi rồi ré lên: chị Lynh có cái tai đẹp quá xá! Ở đâu đó nói rằng: Con trẻ là hiện thân của sự thật. Điều con trẻ nói hồn nhiên là điều đáng tin nhất, điều tự nhiên nhất. Kể như sự đặc biệt của con người là một phần cơ thể, một tạo vật tinh khôi của Tạo Hóa, và nét đẹp đặc biệt toát ra từ thần thái đặc biệt ấy chẳng phải tuân theo một quy chuẩn của riêng đám đông nào. Lynh giờ đang ở Zimbaque, trở thành chủ tịch hiệp hội của một nhánh thuộc tổ chức ngày xưa chúng tôi cộng tác.

Dưới ánh sáng mặt trời của vùng đất đẹp tuyệt vời ấy, chắc chiếc khuyên tai của Lynh càng tỏa sang, một cách đầy tự nhiên, ung dung, tự tại.

Hình thái thứ ba: Đôi lần lạc bước khỏi đời mình

“Giữa những lần qua phố đôi lúc cũng cần lạc bước đi khỏi cuộc đời của mình…” Thơ Nguyễn Phong Việt

Nếu đọc hai câu chuyện trên, bạn không thấy mình giống Ân, cũng không thấy mình giống Lynh, vậy chắc là bạn giống tôi! Một đứa con gái da vàng, mắt nâu, học ở một giảng đường Đại Học trong nước, tốt nghiệp và đi làm ở một vài nơi đủ tốt, ăn mặc có thể cho là hợp thời nhưng tuyệt nhiên không khiến người qua đường phải ngoái nhìn, trầm trồ hay bĩu môi “đồ hâm!” Chúng ta sống cuộc sống bình thường ngày 8 tiếng văn phòng và nhiều tiếng còn lại ở những nơi ai cũng có thể đoán được.

Nhưng, không thể giấu giếm, đôi khi những người bình thường như chúng ta cũng nổi loạn. Chúng ta cũng ôm trong mình nhiều giấc mơ, nhiều mộng tưởng, rồi, một đôi vài thời điểm trong hành trình đời mình, chúng ta sẽ hành động hệt như hai câu thơ của Phong Việt, “đôi lần lạc bước khỏi cuộc đời của mình”: Yêu một người ngoài tầm với cùng những mối tình không tưởng; đến những nơi trong đời chưa bao giờ nghĩ tới; thỉnh thoảng biến mất khỏi “comfort zone” (vùng an toàn thảnh thơi) để lang thang một mình; thử sức ở một công việc chẳng dính gì tới chuyên môn; khoác lên người vài trang phục chúng ta cho là đẹp mà bấy lâu không dám mặc; học piano dù không ai quen ta cho rằng ta có năng khiếu cảm âm, nhưng chỉ vì ta quá thích được chạm vào những phím ngà kia và cho chúng ngân vang theo đúng giai điệu dù một lần trong đời, v.v

Điều khác biệt giữa những người như chúng ta với những người như Ân và Lynh là sau vài lần đi hoang khỏi cuộc đời thường nhật, chúng ta như con cá vàng bé nhỏ: tập nhảy thật cao khỏi mặt nước, khát khao sống cuộc đời của chú chim xanh, nhưng sau một số những cú nhảy cật lực, tận hưởng một vài giây sống khác trên không trung, ta nhận ra chẳng nơi nào phù hợp hơn với mình là mặt hồ bình yên xanh trong bấy lâu…Rồi chúng ta lại quay trở lại một cuộc sống bình thường, thấy yêu quý hơn với những điều quen thuộc, những gương mặt thân gần, những thói quen bấy lâu. Như một người đi du lịch thật xa khắp tinh cầu, để rồi lòng hạnh phúc nhất là khoảnh khắc được trở về. Vậy nên, hãy cứ để bản thân được lạc lối đôi lần, miễn là vẫn nhớ đường trở về. Đừng gọi mình là kẻ tầm thường, bạn là người sáng suốt và can đảm. Can đảm ra đi và quan trọng hơn, dám can đảm trở về!

Thượng Đế đã dám tạo ra bạn. Sao bạn không dám là chính mình?

Cả ba câu chuyện trên đây đều thấp thoáng sự nổi loạn. Những hình thái nổi loạn khác nhau, nhưng tựu chung, cả ba nhân vật chính đều có sự ý thức tự thân. Một lúc nào đó, một ngày nào đó, một thời điểm nào đó trong đời, họ muốn thoát ra khỏi cái tôi bình thường, cái mọi người vẫn an tâm về họ, để bắt đầu một sự tìm kiếm mới, một trải nghiệm mới. Có người sẽ hoàn toàn thoát xác, như chú sâu sau thời gian dài nằm trong kén sẽ thành bươm bướm rực rỡ, bay lên mãi mãi; có người bản chất đã là một sự khác biệt, điều họ cần là giữ vững lập trường, giữ vững bản chất khác biệt ấy, để bắt đầu cho những điều vĩ đại tiếp nối. Hiển nhiên, từ nổi loạn đến xuất chúng là cả một quãng đường dài, mà mở đầu có thể là bốc đồng non nớt nhưng đích đến cần thêm cả hy sinh, trải nghiệm. Nhưng cái quan trọng nhất vẫn là dám bắt đầu.

Cũng có nhiều người, sự nổi loạn tạm thời là điểu hiển nhiên trên con đường khẳng định chính mình, trong quá trình thử và sai, để cuối cùng biết trân quý những điều bấy lâu ta đang sở hữu, để cuộc sống thêm hương vị, và để chúng ta không phải nói câu “giá mà” hoặc “nếu như” một ngày nào đó cuối hành trình đời mình. Nếu Tạo Hóa ưu ái ươm trong bạn một nhân tố “nổi loạn” – rất có thể là sự khởi đầu của một điều vĩ đại, hãy nuôi dưỡng nó! Nếu bạn có niềm tin vào một giấc mơ đẹp đẽ tưởng chừng như không thể, đừng dao động, hãy bền chí đến cùng. Nếu không dám đi lạc, bạn không thể lớn lên. Nếu muốn bay cao, tại sao không? Chỉ cần nhớ tạo cho mình một đôi cánh chắc chắn chuẩn bị cho một hành trình khám phá dài nhiều thử thách trước mắt.

Và nếu một ngày nhận ra hồ nước xinh đẹp mới là nơi bạn thuộc về chứ không phải bầu trời rộng lớn, hãy đủ can đảm để dừng cuộc phiêu lưu và hạnh phúc trong trở lại. Thượng Đế đã can đảm tạo ra bạn, hãy can đảm là chính mình!

Hồ Thạch Thảo/STYLE Magazine