Suy nghĩ quá nhiều: những cách đơn giản để ngừng hành động này

Không có gì tồi tệ hơn những suy nghĩ ám ảnh làm suy yếu tinh thần của chúng ta. Một nhà tâm lý học giải thích làm thế nào để đẩy lùi chúng.

“Overthinking”, trong tiếng Anh, đề cập đến việc lặp đi lặp lại những suy nghĩ hoặc cảm xúc tiêu cực. Trong thời gian dài, việc ám ảnh tâm lý như vậy, hay còn gọi là suy nghĩ quá nhiều, dẫn đến sự tắc nghẽn cảm xúc, ảnh hưởng đến năng lượng và hạnh phúc của chúng ta. Và mặc dù đúng là một số người dễ mắc phải nó hơn những người khác, có các giải pháp để đẩy lùi những ý tưởng u ám này, như nhà tâm lý học Pilar Guerra giải thích.

Suy nghĩ quá nhiều hoặc sợ thất bại

Điều đơn giản là: bạn càng thiếu tự tin, bạn càng có nhiều khả năng suy nghĩ quá nhiều. Pilar Guerra giải thích: “Những người có sự tự ti thường có một đặc điểm chung, đó là xu hướng nghi ngờ. Suy nghĩ quá nhiều giống như bạn đang ở trên một vòng đu quay với những vấn đề chưa được giải quyết không bao giờ ngừng quay. Đó là một hành động ám ảnh có liên quan đến nỗi sợ phạm sai lầm và cuối cùng là nỗi sợ thất bại. Tất cả những điều này dẫn đến việc tìm kiếm một giải pháp hoàn hảo, và nếu giải pháp hoàn hảo không tồn tại, thì những suy nghĩ sẽ không bao giờ dừng lại.”

Suy nghĩ quá nhiều là nguồn gốc của mọi khổ đau

Một trong những nhược điểm lớn của việc suy nghĩ quá nhiều là sự kiệt quệ về cảm xúc và bế tắc tinh thần mà nó gây ra. Nhà tâm lý học giải thích: “Bằng cách nghiền ngẫm, chúng ta ít thanh thản, ít bình tĩnh và ít hạnh phúc hơn. Chúng ta nghĩ về các vấn đề trước khi chúng xảy ra; chúng ta bị mắc kẹt trong những khó khăn không thể vượt qua ám ảnh tâm trí chúng ta.” Pilar Guerra nói về nỗi lo lắng thường trực khiến chúng ta đưa ra các giả định và đặt câu hỏi về mọi điều mình nói hoặc làm. “Không thể hạnh phúc khi chúng ta bị dày vò bởi những lời tự trách móc hủy hoại hoặc những so sánh với người khác hành hạ chúng ta. Bạn không thể tìm thấy hạnh phúc bằng cách đoán và tưởng tượng những gì người khác nghĩ.”

Tầm quan trọng của việc quan tâm mà không cần lo lắng

Chìa khóa là phân biệt giữa hành động quan tâm đến mọi thứ và hành động lo lắng về chúng, bởi vì nếu một bên có thể giúp chúng ta tìm ra giải pháp, thì bên kia có thể cản trở chúng ta. Chuyên gia nhấn mạnh: “Khi cố gắng thích nghi với môi trường xung quanh, người lớn phải đối mặt với những thất bại và sự kiện làm trì hoãn thành tích của họ. Những người có khả năng không gặp khó khăn gì trong việc thích nghi và xử lý các vấn đề khi chúng phát sinh. Mặt khác, có những người hay lo lắng sẽ phát triển cảm giác khó chịu, bồn chồn và chìm đắm trong sự tiêu cực của họ. Lo lắng là bị mắc kẹt trong quá khứ hoặc tương lai, mà không nhận thức đầy đủ về hiện tại.”

Tạm dừng một chút

Về lý thuyết, giải pháp cho việc suy nghĩ quá nhiều dường như rất dễ dàng: chỉ cần suy nghĩ ít hơn. Tuy nhiên, Pilar Guerra cảnh báo rằng điều này không dễ dàng như nói: “Bước đầu tiên là xác định nguyên nhân của những suy nghĩ đó và lý do tại sao chúng xảy ra. Cố gắng dừng một suy nghĩ là như cố gắng ngừng cười không kiểm soát: đó là một nhiệm vụ gần như bất khả thi, hoặc ít nhất là khá khó khăn. Tuy nhiên, nhà tâm lý nhấn mạnh rằng còn có các phương pháp khác để cố gắng kiểm soát chúng: “Có nhiều lý thuyết khác nhau trong lĩnh vực tâm lý và một số dựa trên các công cụ như hình ảnh biển báo stop, giúp tạo ra một sự tạm dừng trong cuộc trò chuyện nội tâm.” Chuyên gia cho biết rằng điều này không phải là một phương pháp chữa trị toàn diện, chỉ là một biện pháp nhỏ để giảm bớt áp lực tinh thần. “Tất nhiên, tốt nhất là tập trung vào gốc rễ của vấn đề. Trước khi tập trung vào cách dừng lại những suy nghĩ lặp đi lặp lại này, chúng ta cần tự hỏi bản thân rằng chủ nghĩa hoàn hảo, đòi hỏi của chúng ta, nỗi sợ thất bại hoặc ý kiến ​​​​của người khác đến từ đâu.

Lựa chọn giữa những vấn đề

Suy nghĩ quá nhiều thường liên quan đến những suy nghĩ không cần thiết khiến chúng ta không thể sống bình thường khi một sự kiện bất ngờ xảy ra. “Mọi vấn đề phải được sắp xếp một cách đúng đắn trong một ngăn kéo trong đầu chúng ta. Khi suy nghĩ xảy ra quá thường xuyên, chúng cuối cùng sẽ lan ra các lĩnh vực khác của cuộc sống. Hơn nữa, sự lo lắng quá mức và kéo dài là dấu hiệu của việc quản lý cảm xúc không đủ. Chúng ta cuối cùng sẽ coi như điều đó là bình thường và trở nên không hiệu quả”, Pilar Guerra gợi ý.

Hạnh phúc nằm ở sự cân bằng

Chìa khóa cuối cùng là học cách quản lý cảm xúc và sự không chắc chắn. Nhà tâm lý học giải thích: “Có hai cách để phản ứng với một sự kiện không may: hoặc chúng ta trở thành nạn nhân và buông xuôi, hoặc chúng ta chịu trách nhiệm và tìm kiếm giải pháp. Việc củng cố bản thân với ý nghĩ rằng chúng ta là nạn nhân của một thế giới khó chịu ngăn cản chúng ta đối mặt với thế giới này. Nói chung, con người nên ngừng lo lắng về hạnh phúc hay bất hạnh, bởi vì vui hay buồn, tốt hay xấu, thành công hay thất bại, chỉ là hai đầu của một chuỗi liên tục.” Cô kết luận bằng lời khuyên đơn giản nhưng hiệu quả: “Thuốc trị liều cao không thể sai là sống trong hiện tại. Bằng cách nhận thức đầy đủ về cảm xúc của mình, chúng ta đưa suy nghĩ của mình trở lại đây và bây giờ. Chúng ta giải phóng tâm trí mình khỏi những suy nghĩ tiêu cực để sống hết mình.”

Ảnh: Zuzanna Bijoch được chụp bởi Agnieszka Kulesza & Łukasz Pik cho Harper’s Bazaar Hà Lan tháng 1/tháng 2 năm 2020