‘Fawning’ – hành vi “chiều lòng quá mức” đang âm thầm chi phối môi trường công sở

Chúng ta không xa lạ gì với việc làm hài lòng người khác tại nơi làm việc. Đôi khi, ta nói “vâng” dù trong lòng muốn từ chối; im lặng khi đồng nghiệp vô tình “mượn” công sức của mình; hay cố gắng dùng những câu chữ mềm mại nhất để góp ý cho một ai đó. Tất cả để giữ mọi thứ yên ổn, nhẹ nhàng và để vị trí của mình không bị lung lay.

Thế nhưng, fawning lại là một câu chuyện khác.

Hãy hình dung đó là phiên bản “cực đại” của people-pleasing – làm mọi thứ để tránh va chạm. Nó biểu hiện rất rõ ràng: luôn đồng thuận, nhận thêm việc dù sức đã cạn, làm ngoài giờ để trông “nhiệt tình”, hoặc liên tục xin xác nhận rằng mình đang làm đúng.

Nghe quen quen đúng không? Nhưng tiếc là… không phải dấu hiệu tốt.

Xem thêm:

Cách nhận biết bạn có phải là người chiều lòng mọi người hay không?

Paula Allen, Giám đốc nghiên cứu toàn cầu của Telus Health, giải thích: “Phản ứng sinh tồn của con người thường xoay quanh ‘fight/flight/freeze’. Nhưng còn một dạng phản ứng thứ tư ít được nhắc đến: fawning – hành vi được học theo thời gian để né tránh xung đột hoặc bị từ chối.” Nói một cách đơn giản: bạn thỏa hiệp quá mức để bảo vệ mình. Đôi khi điều đó giúp ta tạo dựng hình ảnh tích cực trong mắt lãnh đạo, nhưng về lâu dài, nó bào mòn sức khỏe tinh thần. Tệ hơn, nó khiến bạn thu nhỏ lại – thu nhỏ ý kiến, thu nhỏ năng lực, thu nhỏ sức ảnh hưởng. Và cái giá phải trả là lớn hơn bạn nghĩ.

Theo Telus Mental Health Index mới nhất:

• 34% người lao động cảm thấy lo âu
• 31% cảm thấy cô lập
• 28% cảm thấy trầm buồn
• Và gần một nửa lo sợ chia sẻ vấn đề tinh thần của mình vì ngại ảnh hưởng đến sự nghiệp

Khi nỗi sợ hiện diện trong môi trường làm việc, fawning trở thành “lá chắn” vô hình nhưng là lá chắn khiến chúng ta trở nên tổn thương hơn. Với doanh nghiệp, hành vi này khiến đội ngũ trở nên thiếu trung thực, thiếu phản biện, thiếu sáng tạo – những yếu tố cần thiết để phát triển bền vững. Với cá nhân, đó là hành trình kiệt sức vì luôn cố gắng trở thành phiên bản dễ chịu nhất cho người khác.

Vậy chúng ta có thể làm gì khi nhận ra dấu hiệu fawning – ở mình hoặc đồng nghiệp?

Paula Allen chia sẻ: “Hãy nuôi dưỡng những cuộc trò chuyện mở. Một môi trường an toàn về tâm lý giúp mọi người dám nói thật, dám chia sẻ, và dám đặt ranh giới của mình.” Và chỉ khi đó, chúng ta mới có thể bước vào một không gian làm việc khỏe mạnh hơn: nơi sự tử tế không đồng nghĩa với việc phải hy sinh bản thân, và nơi tiếng nói của từng cá nhân không bị nhấn chìm để đổi lấy sự yên lặng bề mặt.