Kokuho: Khi nghệ thuật đi tìm cái đẹp và những góc khuất không phải lúc nào cũng đẹp

Kokuho chọn gõ cửa một thế giới vừa bí ẩn vừa đầy mâu thuẫn: nghệ thuật kịch truyền thống Kabuki của Nhật Bản. Với nhiều khán giả, Kabuki đôi khi chỉ được biết đến qua hình ảnh các diễn viên với gương mặt tô trắng kỳ công. Nhưng bộ phim không cố gắng “làm thân” hay xoa dịu sự xa lạ ấy. Nó đi thẳng vào trái tim của Kabuki – một nghệ thuật mang vẻ đẹp tinh luyện nhưng cũng chất chứa vô số nghịch lý.

Ở Nhật Bản, Kabuki là di sản được nhà nước bảo tồn, còn các gia tộc kế thừa dòng nghệ thuật này luôn được ưu ái. Song chính lịch sử truyền đời và truyền máu ấy cũng khiến Kabuki trở thành biểu tượng của sự khép kín, thuần chủng, đôi khi đến mức cực đoan. Kokuho theo chân một nghệ sĩ đang vươn tới đỉnh cao trong thế giới đối nghịch ấy – để hỏi rằng: Nghệ thuật luôn đẹp, hay bản chất của nó luôn là cuộc đấu tranh đầy đau đớn để chạm tới cái đẹp?

Nhân vật chính, Kikuo (Yoshizawa Ryo), là con trai một ông trùm yakuza – một xuất thân mà bản thân nó đã tạo nên điểm nghẽn đầy kịch tính. Khi cha bị sát hại trong một cuộc đụng độ băng đảng, Kikuo được nhận làm đệ tử của Hanjiro – trưởng gia tộc Kabuki danh giá (Watanabe Ken). Hanjiro vốn đã có con trai ruột, Shunsuke (Yokohama Ryusei), người được định sẵn để kế nghiệp. Từ đó, hai cậu bé lớn lên vừa như đối thủ, vừa như tri kỷ, cùng bước vào hành trình khổ luyện đầy mồ hôi và nỗi đau.

Những cảnh phim đầu tiên mang năng lượng của một bộ phim thể thao: những cú rèn vóc dáng đến đau đớn, những chuyển động tập luyện lặp đi lặp lại trên đường đến trường… Nhưng Kabuki không phải môn thể thao. Trong thế giới chỉ thừa nhận “dòng máu”, tài năng của Kikuo lại trở thành ngòi nổ cho mọi xung đột.

Kokuho dựng nên một đấu trường nơi mọi khao khát đều va vào nhau. Hanjiro muốn con trai mình nối nghiệp, nhưng cũng không thể làm ngơ trước tài năng rực rỡ của Kikuo. Còn Kikuo, dù khắc ghi hình bóng người cha yakuza bằng một hình xăm sau lưng, lại luôn khao khát một thứ mà mình không thể có – dòng máu thuộc về Kabuki. Trong một câu thoại dậy sóng nội tâm, cậu nói: “Thứ tôi cần nhất bây giờ… là máu của cậu. Tôi không có dòng máu nào bảo vệ mình cả. Nếu có thể, tôi muốn uống cạn máu cậu trong một hơi.”

Xuyên suốt bộ phim, nghệ thuật Kabuki hiện ra như cuộc hành trình để trở thành “con quái vật đẹp nhất” – một nghệ sĩ đánh đổi cả cơ thể, tinh thần và nhân tính để chạm tới trải nghiệm siêu thoát chỉ vài người được nhìn thấy. Khi Kikuo diễn The Heron Maiden – vở kịch về nàng bạch lộ đau đớn đến chết vì một tình yêu không thể thành – chính vở diễn ấy như phản chiếu bi kịch mà cậu không thể thoát khỏi: theo đuổi điều không bao giờ thuộc về mình.

Liệu Kokuho có giúp khán giả hiểu hơn về Kabuki? Có lẽ không phải ai cũng sẽ cảm thấy thế. Nhưng bộ phim thắp lên một nhận thức quan trọng hơn: đằng sau mọi cái đẹp lung linh của nghệ thuật, luôn là một vùng tối nơi tham vọng, tự hủy và đam mê không ngừng va đập.

Và có lẽ chính sự căng thẳng ấy mới là điều khiến nghệ thuật trở nên cuốn hút đến vậy – vừa mê hoặc, vừa khiến ta bất an, nhưng không thể nào rời mắt.