Wake Up Dead Man – Phần phim Knives Out xuất sắc nhất từ trước đến nay

Thám tử Benoit Blanc cùng chất giọng miền Nam đặc trưng đã trở lại trong Wake Up Dead Man – phần thứ ba của vũ trụ Knives Out do Rian Johnson đạo diễn. Lần này, Blanc giúp một linh mục trẻ bị vu oan khi anh cố gắng lần theo manh mối của một vụ án tưởng chừng bất khả thi: cái chết bí ẩn của người đứng đầu giáo hội. Liệu Blanc có thể phá giải bí mật này, hay đây sẽ là vụ án đầu tiên khiến “thám tử vĩ đại nhất thế giới” gục ngã?

Lấy cảm hứng từ những tiểu thuyết trinh thám sơ khai của Edgar Allan Poe, Rian Johnson đã dệt nên một câu chuyện mang màu sắc gothic, lơ lửng giữa ranh giới hiện thực và siêu nhiên. Wake Up Dead Man được xem là phần phim u tối nhất của bộ ba, đối lập với không khí kịch tính cổ điển của Knives Out và sự phô trương, châm biếm của Glass Onion. Bối cảnh phim đặt tại thị trấn hư cấu Chimney Rock, nơi một giáo phái đầy những “con sói khoác áo chiên” dần lộ diện trong vòng xoáy âm mưu, cuồng tín và bạo lực tinh thần.

Daniel Craig trở lại với một Benoit Blanc tóc dài hơn, nặng nề hơn – như thể mang theo cả quá khứ chưa từng được hóa giải. Đối diện với vụ án chạm tới những vết thương cũ, Blanc lần này không chỉ phá án, mà còn tự đối diện với chính mình. Dàn diễn viên phụ cũng không kém phần ấn tượng: Josh Brolin, Glenn Close, Kerry Washington, Jeremy Renner, Josh O’Connor, Andrew Scott… tạo nên một tập thể vừa lôi cuốn vừa đáng ngờ.

Một lựa chọn táo bạo của Rian Johnson là… trì hoãn sự xuất hiện của Benoit Blanc trong hồi đầu phim. Thay vào đó, khán giả theo chân nhân vật của Josh O’Connor – cha xứ Jud Duplenticy, một cựu võ sĩ quyền anh rẽ hướng sang con đường tôn giáo. Đây là một canh bạc rủi ro, bởi phần lớn thông tin nền được dẫn dắt qua góc nhìn của Jud. May mắn thay, O’Connor mang đến một hình ảnh đầy cảm thông: một con người trẻ tuổi, ngây thơ, chỉ đơn giản là cố gắng làm điều đúng đắn. Như chính nhân vật tự nhận: “Trẻ người, dại dột và đầy Chúa”, sự lương thiện và chân thành của Jud khiến người xem khó lòng không đứng về phía anh.

Josh Brolin tiếp tục ghi dấu ấn với vai phản diện – vị giám mục Jefferson Wicks, người đứng đầu giáo hội. Ông tận hưởng từng khoảnh khắc của sự thù ghét, vẽ nên chân dung một kẻ thao túng niềm tin, để lại phía sau một cộng đồng tín đồ vừa cực đoan vừa tuyệt vọng. Glenn Close cũng tỏa sáng trong vai Martha – cánh tay phải trung thành của Wicks, người gắn bó với giáo hội lâu năm nhất. Bà thể hiện hoàn hảo hình ảnh một “quý bà cuồng tín”, thậm chí mang đến những khoảnh khắc hài hước khi xem các hiện tượng siêu nhiên là phép màu. Kịch bản của Johnson cũng ưu ái cho các nhân vật phụ những câu thoại đắt giá, trong đó có một cú “meta” châm biếm đầy duyên từ Andrew Scott trong vai nhà văn Lee Ross.

Và dĩ nhiên, Daniel Craig chính là linh hồn của bộ phim. Có điều gì đó ở Benoit Blanc trong Wake Up Dead Man khiến nhân vật này trở nên đặc biệt cuốn hút: có thể là mái tóc dài và bộ râu lộn xộn gợi liên tưởng đến một Yves Saint Laurent phóng khoáng, hoặc sự đối lập thú vị giữa một thám tử vô thần và thế giới cuồng tín tôn giáo bao trùm bộ phim. Đây cũng là lần đầu tiên Craig khiến Blanc hiện lên như một nhân vật trọn vẹn, thay vì chỉ là “người ngoài cuộc” hay yếu tố gây cười. Quá khứ của Blanc thôi thúc ông giải quyết vụ án này, và sự tử tế ông dành cho cha Jud khiến khán giả mong mỏi bí mật đen tối của giáo hội sớm bị phơi bày.

Điểm mạnh lớn nhất của Wake Up Dead Man vẫn nằm ở kịch bản và câu đố trung tâm – một vụ giết người mang hơi hướng truyện ma: một người bước vào căn phòng một mình và chết khi không có ai khác bên trong. Johnson khéo léo dựng nên một bí ẩn tưởng chừng không lối thoát, khiến khán giả thực sự tự hỏi Blanc và Jud sẽ phá giải bằng cách nào. Song song đó là sự va chạm về tư tưởng: cách tiếp cận tôn giáo đầy cảm thông của Jud đối lập hoàn toàn với những bài giảng chia rẽ, kích động của Wicks, tạo nên một xung đột chủ đề sâu sắc.

Dù không phô trương về mặt cảnh trí, bộ phim vẫn sở hữu vẻ đẹp hình ảnh ấn tượng. Quay phim Steve Yedlin biến ánh sáng trong nhà thờ, cách nhân vật được chiếu sáng và những cận cảnh tinh tế thành một “nhân vật” riêng. Phần phục trang của Jenny Eagan cũng đáng được khen ngợi – từ những bộ suit đẹp nhất của Blanc cho đến trang phục linh mục mang tính biểu tượng cao. Wake Up Dead Man chứng minh rằng không cần bối cảnh xa hoa hay đại cảnh hoành tráng, điện ảnh vẫn có thể rất đẹp.

Dẫu vậy, đây cũng là phần phim dài nhất và ít hành động nhất của Knives Out. Không phải tất cả các nhân vật đều có đất diễn ngang bằng, khi trọng tâm dồn vào Blanc, Jud và một vài nghi phạm chính. Điều này khiến một số nhân vật còn lại giống như “người đứng bên lề” hơn là kẻ tình nghi thực sự – một thách thức quen thuộc của thể loại whodunnit.

Nếu bạn không hứng thú với biểu tượng tôn giáo hoặc mong đợi những cú twist dồn dập như hai phần trước, Wake Up Dead Man có thể khiến bạn hụt hẫng. Bộ phim chọn cách chậm lại, cá nhân hơn, đặt cảm xúc và chiều sâu lên trước sự kịch tính. Nhưng chính lựa chọn “quay về cốt lõi” ấy lại giúp tác phẩm đào sâu nguồn gốc của thể loại trinh thám, đồng thời phản chiếu vấn đề cực đoan tôn giáo trong xã hội đương đại.

Vẫn mang tinh thần bình luận thời cuộc quen thuộc của Knives Out, Wake Up Dead Man có lẽ là phần phim sắc bén nhất, u tối nhất nhưng cũng giàu hy vọng nhất của loạt phim. Một chương mới trầm lắng hơn, nhưng đủ sức khẳng định rằng thể loại trinh thám – và thế giới của Benoit Blanc – vẫn đang sống, và sống rất tốt.