Vì sao thời trang thập niên 1940 đang trở lại?

Giữa suit công sở mạnh mẽ và những chiếc váy satin gợi cảm, mùa mốt mới hồi sinh hình ảnh người phụ nữ vừa chủ động vừa bí ẩn – biểu tượng phong cách của một thập kỷ nhiều biến động.

Thời trang luôn vận hành theo chu kỳ, nhưng sự trở lại của thời trang thập niên 1940 trong các bộ sưu tập gần đây lại mang nhiều tầng ý nghĩa hơn một trào lưu hoài cổ. Trên sàn diễn mùa mới, bóng dáng của Marlene Dietrich – với giọng nói khàn đặc trưng, những chiếc áo lông và phong thái đầy quyền lực – dường như lướt qua từng thiết kế. Từ Rick Owens đến Jean Paul Gaultier, nhiều nhà thiết kế đang gợi lại tinh thần của một thập kỷ nơi thời trang đứng giữa hai thái cực: kỷ luật của đời sống thực và sức quyến rũ của giấc mơ thoát ly.

Điều này cũng đánh dấu một bước rẽ rõ rệt khỏi làn sóng Y2K – với thẩm mỹ “xấu mà vui” đã thống trị nhiều mùa gần đây – để quay về với một vẻ đẹp trưởng thành, sắc sảo và có chiều sâu lịch sử.

Khi phụ nữ bước vào không gian công cộng

Trái: Rabanne Thu/Đông 2026-2027; Phải: Lanvin Thu/Đông 2026-2027

Phong cách thập niên 1940 gắn liền với bối cảnh xã hội đặc biệt: khi đàn ông ra chiến trường trong World War II, phụ nữ bước vào nhà máy và văn phòng, thay thế họ trong nhiều vai trò. Thời trang vì thế cũng thay đổi.

Những working suit với đường cắt thẳng, áo khoác ôm eo, thắt lưng bản lớn và bờ vai cấu trúc ra đời để phục vụ một cơ thể năng động – người phụ nữ phải làm việc, di chuyển và sống trong không gian công cộng.

Tinh thần này đang được các nhà mốt tái hiện theo nhiều cách khác nhau. Tại Rabanne, Julien Dossena đưa họa tiết kẻ mang hơi hướng grunge vào các bộ suit với chân váy len rộng và blouse hoa. Ở Lanvin, suit len màu cát với bờ vai sắc nét kết hợp cùng mũ rộng vành gợi cảm giác đồng phục mềm mại.

Trái: Tom Ford Thu Đông 2026-2027; Phải: Stella McCartney Thu Đông 2026-2027

Trong khi đó, Tom Ford dưới bàn tay của Haider Ackermann mang đến bộ suit đỏ carmine thắt eo đi cùng chân váy thẳng có túi hộp – nơi tính thực dụng đối thoại với những đường cắt sắc sảo. Còn Stella McCartney lại chọn những chiếc váy dệt kim ôm gối mềm mại cho trang phục ban ngày.

Theo nhà nghiên cứu thời trang Alice Litscher của Institut Français de la Mode, sự thay đổi này bắt nguồn từ điều kiện vật chất của thời chiến: nguyên liệu khan hiếm, quần áo phải tiết kiệm vải, dễ vận động – thậm chí đủ tiện để phụ nữ có thể đi xe đạp khi nhiên liệu trở nên hiếm hoi.

Đó là một hệ thẩm mỹ tôn vinh tính chức năng và năng lực sản xuất của phụ nữ – gần như đối lập hoàn toàn với thời trang nữ tính truyền thống từng biểu trưng cho sự nhàn rỗi của tầng lớp trung lưu.

Hình tượng “femme fatale” và sức hút điện ảnh

Givenchy Thu Đông 2026-2027

Tuy vậy, thập niên 1940 không chỉ là câu chuyện của phụ nữ làm việc. Đây cũng là thời kỳ vàng son của điện ảnh, khi Hollywood tạo ra những hình tượng nữ đầy mê hoặc.

Những ngôi sao như Lauren Bacall hay Katharine Hepburn ngoài đời đã định hình một phong cách mới: quần ống rộng, chân váy mềm và sơ mi nam – nơi sự thực dụng trở thành phong thái.

Tinh thần đó được tái hiện mùa này tại Givenchy với áo khoác len xám than khoác ngoài bộ suit ba mảnh mang cảm hứng menswear, hay tại Mugler với những bờ vai phóng đại và phom dáng oversize mạnh mẽ.

Song song với đó là hình tượng femme fatale – người phụ nữ bí ẩn của dòng phim noir. Trong các bộ phim như Gilda, The Postman Always Rings Twice hay Angel Face, những minh tinh như Rita Hayworth, Lana Turner và Jean Simmons xuất hiện trong váy satin ôm sát, găng tay dài, áo lông và ánh nhìn đầy nguy hiểm.

Sự pha trộn giữa quyến rũ và đe dọa ấy cũng xuất hiện trên sàn diễn hiện đại. Schiaparelli mang đến chiếc váy đen ánh kim xếp nếp drape chéo đầy kịch tính, trong khi Saint Laurent giới thiệu trench coat vinyl nâu bóng kết hợp giày cao gót nhọn và kính râm sắc nét.

Trái: Schiaparelli Thu Đông 2026-2027; Phải: Saint Laurent Thu Đông 2026-2027

Khi thời trang trở thành “soft power”

Trong điện ảnh noir, hình tượng femme fatale phản ánh nỗi lo của xã hội thời hậu chiến: phụ nữ đã nắm quyền lực trong chiến tranh – nhưng khi hòa bình trở lại, họ sẽ ở vị trí nào? Theo Alice Litscher, hình tượng này cũng cho thấy cách xã hội nam quyền từng mô tả sức mạnh nữ giới như một điều “nguy hiểm”. Nhưng đồng thời, nó cũng là một biểu tượng phản kháng: người phụ nữ dám trả lời, thao túng và tự viết lại câu chuyện của mình.

Ngày nay, trong bối cảnh hậu #MeToo, cùng với sự thức tỉnh mạnh mẽ về các cấu trúc quyền lực trong xã hội, sự hồi sinh của thời trang thập niên 1940 mang một ý nghĩa mới. Đó không còn là tưởng tượng nam giới về người phụ nữ quyến rũ – mà là một dạng “soft power” cá nhân: bộ giáp phong cách giúp phụ nữ tin vào sức mạnh của chính mình.

Active hay fatale – hoặc cả hai – người phụ nữ của mùa mốt này dường như đang làm một điều rất đơn giản nhưng cũng rất mạnh mẽ: tự nắm quyền kiểm soát câu chuyện của mình.