Liệu cảm giác mệt mỏi này… có phải do protein?

3 điều tôi nhận ra sau khi ngừng uống protein mỗi ngày.

Là một trong những loại thực phẩm bổ sung được ưa chuộng nhất hiện nay, protein gần như đã trở thành “người bạn đồng hành” quen thuộc trong lối sống hướng đến sức khỏe. Nhưng liệu loại bột bổ dưỡng này có luôn phù hợp với mọi cơ địa? Tôi từng “nghiện” protein đã nhận thấy những tín hiệu bất thường từ cơ thể và quyết định nói lời tạm biệt với thói quen uống protein mỗi ngày. Dưới đây là lý do và những thay đổi tôi đã trải nghiệm sau đó.

Sau hơn một năm dùng protein, cơ thể bắt đầu “lên tiếng”

Protein – dưỡng chất quan trọng cho làn da, mái tóc, vóc dáng và sức khỏe tổng thể – đang ngày càng phổ biến, không chỉ trong giới gymer hay vận động viên mà cả với những người yêu chuộng lối sống lành mạnh. Tôi – nữ biên tập viên trong bài viết này cũng từng là một trong số đó. Tôi theo đuổi lịch trình tập luyện đều đặn tại phòng gym cá nhân, và mỗi buổi tập đều kết thúc bằng một cốc protein như một điều hiển nhiên.

Thế nhưng, sau khoảng một năm duy trì thói quen này, tôi bắt đầu cảm nhận được những dấu hiệu bất ổn – từ cảm giác đầy bụng nhẹ đến mệt mỏi khó lý giải. Ban đầu, tôi không hề nghĩ rằng nguyên nhân có thể đến từ chính thứ mà mình luôn tin tưởng. Mãi đến khi tìm hiểu về dinh dưỡng phân tử và kết nối các dữ kiện lại, tôi mới nhận ra thủ phạm có thể chính là protein dạng bột. Điều đáng ngạc nhiên là, những cảm giác khó chịu ấy gần như biến mất ngay khi tôi dừng lại.

Vậy điều gì đã khiến một sản phẩm “tốt cho sức khỏe” lại gây tác dụng ngược? Hãy cùng tìm hiểu ba mặt trái ít ai để ý của việc tiêu thụ protein.

1. Khó tiêu hóa

Bản chất của protein dạng bột là nguồn đạm cô đặc – giúp hấp thụ nhanh và tiện lợi. Tuy nhiên, lượng đạm cao này cũng đòi hỏi hệ tiêu hóa phải hoạt động mạnh hơn bình thường. Trong khi đó, nhiều người – đặc biệt là phụ nữ hiện đại thường xuyên căng thẳng – lại có mức tiết axit dạ dày thấp, khiến việc tiêu hóa protein trở nên khó khăn. Cơ thể người châu Á, bao gồm cả người Việt Nam, vốn đã sản xuất ít axit dạ dày hơn so với người phương Tây, và khi cộng thêm áp lực công việc, giấc ngủ kém hoặc ăn uống thất thường, khả năng hấp thụ đạm càng suy giảm.

Kết quả là gì? Bạn có thể đang uống rất nhiều protein, nhưng phần lớn trong số đó không được tiêu hóa hoặc hấp thụ trọn vẹn – và như vậy, lợi bất cập hại.

@evarankiin

2. Đầy bụng, khó chịu vì… khí

Tác dụng phụ rõ rệt nhất mà tôi từng trải qua chính là cảm giác đầy hơi và tích khí. Chuyện “xì hơi” bất ngờ cũng diễn ra thường xuyên hơn, gây không ít phiền toái. Nguyên nhân được cho là do lượng protein không tiêu hóa hết bị vi khuẩn có hại trong đường ruột phân hủy, tạo ra khí và làm rối loạn hệ vi sinh. Điều này cũng đồng nghĩa: nếu vượt quá sức tiêu hóa của bản thân, protein có thể trở thành gánh nặng thay vì hỗ trợ sức khỏe.

3. Chứa nhiều phụ gia và chất tạo ngọt nhân tạo

Protein dạng bột thường được thêm hương vị như socola hay dâu tây để dễ uống hơn – và để làm được điều đó, nhà sản xuất thường sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo hoặc phụ gia. Một số chất phổ biến như aspartame hay acesulfame K đã từng bị nghi ngờ có liên quan đến nguy cơ ung thư, trong khi bản thân các chất này cũng có thể gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột.

Trường hợp của tôi là minh chứng rõ ràng: tôi mắc chứng dị ứng phấn hoa nghiêm trọng và sau một thời gian dùng protein, các triệu chứng trở nên tồi tệ đến mức không thể ra khỏi nhà nếu không có thuốc. Sau khi ngưng dùng protein, tình trạng của tôi đã được cải thiện đáng kể.

@tinvcb

Vậy giải pháp thay thế là gì?

Sau khi ngừng uống protein, điều đáng mừng là những cảm giác khó chịu trước đó đã nhanh chóng biến mất. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất chính là làm sao bổ sung dinh dưỡng sau khi tập luyện? Bởi nếu không nạp đủ đạm sau khi vận động, quá trình phục hồi cơ bắp cũng bị ảnh hưởng.

Câu trả lời chính là: aminos – các axit amin, đơn vị cấu thành nhỏ nhất của protein. Không giống protein nguyên chuỗi, axit amin có phân tử nhỏ hơn, dễ hấp thụ hơn và thân thiện với hệ tiêu hóa. Các loại thực phẩm bổ sung như EAA (essential amino acids – axit amin thiết yếu) hay BCAA hiện có sẵn trên thị trường và là lựa chọn phù hợp cho những ai có hệ tiêu hóa nhạy cảm.

STYLE lưu ý: Không phải ai cũng cần phải ngừng uống protein. Với những người có hệ tiêu hóa tốt, việc hấp thụ protein hoàn toàn không có vấn đề gì. Tuy nhiên, nếu bạn đang gặp phải những dấu hiệu lạ hoặc cảm thấy không ổn mà vẫn duy trì thói quen uống protein mỗi ngày, đây có thể là lời nhắc để lắng nghe cơ thể mình kỹ hơn. Hy vọng câu chuyện này sẽ giúp bạn tìm thấy hướng đi phù hợp cho sức khỏe của chính mình.