Type to search

Phong cách sống Tâm lý

Giải mã sức mạnh diệu kỳ của thiền định

Chia sẻ

Thiền định là làm cho tạp niệm tâm trí lắng xuống để đạt đến một trạng thái tinh khiết và tập trung cao độ, có thể đạt được nhờ tập luyện.

Đó là trạng thái ức chế đồng đều cả nơron thần kinh cảm giác lẫn nơron thần kinh vận động, bắt đầu từ vỏ não. Khác với thư giãn thông thường, thiền định có tác dụng điều chỉnh lớn đến mọi hoạt động của cơ thể, tạo lập sự cân bằng nội môi, cân bằng cơ thể với môi trường sống, kiểm soát quan hệ giữa cơ thể và môi trường. Vì thế, ngoài tác dụng thư giãn, thiền định còn có tác dụng phòng và chữa các bệnh do mất cân bằng các chức năng cơ thể, mà chủ yếu là mất cân bằng giữa tuần hoàn máu và thần kinh.

Tác dụng thư giãn của thiền định có được là do người tập điều khiển vỏ não, chủ động ức chế hệ thần kinh động vật (thần kinh chủ động như vận động tay chân), từ đó dẫn đến ức chế hệ thần kinh thực vật (thần kinh tự động chỉ huy tim đập, phổi thở, thận bài tiết..) mà trước tiên là trung khu hô hấp, làm giảm nhịp thở kèm theo buông lỏng cơ. Khi đã ức chế sâu, thư giãn cơ sâu thì nhịp thở giảm, năng lượng tiêu hao xuống tối thiểu, cơ thể rơi vào tình trạng vô thức, hô hấp trên từng tế bào của cơ thể đều giảm đến mức tối thiểu. Nhờ vậy những người luyện tập thiền đúng thì ăn ít nhưng cơ thể vẫn khoẻ mạnh. Còn các thầy trong các thiền viện chỉ cần ăn một bữa mà vẫn lao động, sinh hoạt bình thường.

Thiền định giúp giảm stress & thúc đẩy sức khỏe cảm xúc

Cuộc sống không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Khó khăn về tài chính, mâu thuẫn trong công việc, các vấn đề về gia đình,… tất cả tạo sự căng thẳng kéo dài (stress). Các nhà khoa học ở Đại học Harvard (Mỹ) công bố rằng 60-80% bệnh nhân đến gặp bác sĩ là do những bệnh mà stress gây ra. Những vụ nổ súng, tự tử, đâm chém nhau…hầu hết do rối loạn tâm lý, do stress của cuộc sống. Thiền đưa não bộ về trạng thái vô thức, xua tan phiền não chính là làm giảm stress – nguyên nhân gây ra bệnh tật và tâm lý bất thường.

Một số hình thức thiền có thể giúp cải thiện cảm xúc và giúp bạn có cái nhìn tích cực hơn về cuộc sống. Một đánh giá về phương pháp điều trị cho hơn 3.500 người chỉ ra rằng thiền định đã cải thiện các triệu chứng trầm cảm của họ. Các hóa chất gây viêm, còn được gọi là cytokine, sẽ giải phóng khi chúng ta gặp căng thẳng và có thể ảnh hưởng đến tâm trạng, dẫn đến trầm cảm. Đánh giá từ một số nghiên cứu cho thấy thiền cũng giúp làm giảm trầm cảm bằng cách giảm mức độ giải phóng các hóa chất gây viêm này.

Bên cạnh đó, thiền cũng là phương pháp trị liệu hiệu quả giúp bạn ngủ ngon hơn. Đông y và các thiền sư đều thống nhất rằng: tâm đi ngủ trước rồi thân mới ngủ theo. Buổi chiều thiền, não bộ được “gột rửa” những căng thẳng trong ngày, ban đêm chắc chắn sẽ ngủ ngon.

Thiền kiểm soát sự tức giận

Người xưa có câu: Tức giận hại thân, giận dữ hại tâm. Nghĩa là: Cơn nóng giận giống như việc bạn cầm than nóng ném vào người khác, trước khi làm họ bị thương thì tay bạn cũng bỏng rồi. Vậy mới nói, học được cách chế ngự cơn giận chính là cách tốt nhất giúp bạn được hưởng trọn vẹn từng khoảnh khắc vui vẻ. Và các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, thiền thường xuyên sẽ làm dịu thần kinh, kiểm soát cơn nóng giận.

Thiền cũng là cách chữa bệnh tự nhiên tốt nhất cho người bị huyết áp cao. Thiền đều đặn giúp tăng sức mạnh kiểm soát cảm xúc, giúp bạn không còn dễ nóng giận. Khi thiền định, nhịp tim sẽ hạ thấp xuống, bảo đảm một trạng cân bằng để huyết áp ổn định. Ngoài ra, thiền định giúp ta thở chậm và đều đặn. Điều này có nghĩa là đang hít oxy nhiều hơn vào hệ thống hô hấp, giúp cải thiện khả năng miễn dịch, rất có lợi cho những người bị rối loạn hô hấp, bị hen suyễn.

Thiền làm trẻ hóa não bộ

Các nhà khoa học ở Đại học Harvard (Mỹ) đã chụp cắt lớp MRI não của các thiền sư và thấy rằng, thiền định là cách tốt nhất để kìm lại quá trình lão hóa, không chỉ thể hiện ra ngoài thân thể, trên da, mái tóc, tác phong mà còn “làm sạch” bộ não. Nếu có những chấn động, những tổn thương thì thiền giúp tế bào não phục hồi các thương tổn. Các thiền sư đều trẻ hơn tuổi thật là nhờ vậy.

Tiến sĩ Elizabeth Blackburn là người đoạt giải Nobel Y Khoa năm 2009 vì đã tìm ra nhiễm sắc thể của con người được bảo vệ bởi “telomere”, một cấu trúc nằm ở đầu nhiễm sắc  thể. Theo năm tháng telomere bị cắt ngắn dần, nếu bị stress thì telomere bị cắt ngắn nhanh hơn và bệnh tật cũng từ đó mà phát sinh. Elizabeth Blackburn còn phát hiện ra enzym telomerase giúp bảo vệ telomere, ở những người thiền định đều đặn thì enzym telomerase tăng cao nên họ ít mắc bệnh và trẻ lâu.

Thiền giúp cải thiện trí nhớ

Căng thẳng sẽ giết chết hàng triệu tế bào thần kinh, làm suy giảm trí nhớ ngay cả với người trẻ. Thiền giúp giảm căng thẳng nên có tác dụng cải thiện trí nhớ. Với người cao tuổi thiền sẽ hạn chế sự xuất hiện của bệnh Alzheimer và tình trạng hay quên.

Kirtan Kriya là một phương pháp thiền kết hợp một câu thần chú hoặc tụng kinh với chuyển động lặp đi lặp lại của các ngón tay để tập trung suy nghĩ của bạn. Các nghiên cứu ở những người bị mất trí nhớ liên quan đến tuổi tác đã cho thấy phương pháp thiền này cải thiện hiệu suất trong các bài kiểm tra tâm lý thần kinh.

Giúp chúng ta sống tích cực và thân thiện hơn

Một số kiểu thiền đặc biệt có thể giúp chúng ta sống tích cực hơn và giúp cải thiện cảm giác với bản thân và người khác. Metta, hay còn được gọi là “thiền tâm từ”, bắt đầu bằng việc phát triển những suy nghĩ và cảm xúc tích cực hướng về bản thân. Sau đó, thông qua thực hành, mọi người học cách mở rộng lòng tốt và sự tha thứ này ra bên ngoài, trước tiên là người thân, tiếp theo là bạn bè, những người quen biết, và cuối cùng là kẻ thù. Một phân tích tổng hợp của 22 nghiên cứu về hình thức thiền này đã chứng minh khả năng trong việc khởi phát lòng trắc ẩn của mọi người dành cho người khác.

Bên cạnh đó, một số kiểu thiền có thể giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân, giúp bạn phát triển bản thân tốt nhất. Chẳng hạn, thiền chân ngã (self-inquiry) giúp bạn hiểu rõ hơn về bản thân và cách bạn kết nối với những người xung quanh. Các hình thức thiền khác cũng giúp bạn nhận ra những suy nghĩ có thể gây hại hoặc tự làm tổn thương bản thân để từ đó loại bỏ chúng. Ý tưởng ở đây là khuyến khích bạn sống chậm lại, cho phép suy ngẫm sâu hơn và khám phá những điểm tích cực về bản thân. Từ đó, bạn sẽ nhận thức rõ hơn về thói quen suy nghĩ của mình và hướng chúng đến những điều tốt đẹp.

Ở Mỹ một số trường phổ thông và Đại học đã đưa thiền định trở thành một môn giống như môn thể dục ở Việt Nam. Họ thấy sinh viên, học sinh được thiền 3 buổi một tuần thì số vụ đánh nhau giảm 50%, trong khi thành tích học tập lại tăng lên rõ rệt. Các doanh nhân, người làm việc văn phòng, học sinh, sinh viên hay tất cả những người bệnh đều nên tập và thực hành thiền định. Giữa cuộc sống hối hả này, thiền là một trong những biện pháp tăng cường sức khoẻ và cũng là bí quyết trường thọ.

Tổng hợp

Pocket
Tags:

You Might also Like