Từ tập luyện tại nhà, yoga cho đến máy chạy bộ, chúng ta luôn nỗ lực thực hiện muôn vàn bài tập để duy trì vóc dáng, và các bài tập vòng ba tất nhiên không phải là ngoại lệ. Thế nhưng, khi quá chú trọng vào hình dáng bên ngoài của cơ mông, chúng ta rất dễ bỏ quên một yếu tố cốt lõi: chức năng vận động.
Dù đôi khi chỉ trông có vẻ mềm mại và ít được chú ý, nhưng cơ mông lại bao gồm đại mông (gluteus maximus) – khối cơ lớn nhất trên cơ thể con người. Khi đứng yên, vùng cơ này có xu hướng mềm, nhưng sẽ trở nên săn chắc rõ rệt khi bạn thực hiện một số tư thế nhất định.
Nhóm cơ này đóng vai trò không thể thiếu trong các hoạt động thường ngày như đứng dậy khỏi ghế, leo cầu thang hay đi bộ. Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ: người hiện đại thường xuyên ngồi quá nhiều trong thời gian dài. Nếu kết hợp cùng việc thiếu hụt các bài tập rèn luyện sức mạnh, chức năng của nhóm cơ này sẽ dần suy giảm. Đó chính là lý do vì sao ngay cả khi bạn dành ra một tiếng đồng hồ mỗi ngày để tập thể dục, bạn vẫn chưa thể hoàn toàn yên tâm.

Hệ thống cơ mông được cấu thành từ ba bộ phận chính: cơ đại mông, cơ trung mông và cơ tiểu mông. Trong đó, cơ đại mông lớn và khỏe nhất giúp tạo lực khi bạn đứng lên hay leo cầu thang, trong khi cơ trung mông và cơ tiểu mông nằm ở phía bên hỗ trợ giữ thăng bằng để khung xương chậu không bị chao đảo khi đứng trên một chân. Chính vì vậy, một phần cơ mông khỏe mạnh sẽ giúp khung xương chậu ổn định và các chuyển động của đôi chân trở nên uyển chuyển, thoải mái hơn.
Theo Tiến sĩ Félix López, chuyên gia chấn thương chỉnh hình tại Bệnh viện Memorial Publio Cordón (Madrid): “Cơ mông chính là cầu nối kết nối giữa phần thân trên và đôi chân.” Bộ phận này điều phối các chuyển động của đùi, đồng thời chi phối cách trọng lượng cơ thể dồn xuống đầu gối.
Tương tự như việc một cột trụ phía trên của tòa nhà bị lung lay sẽ khiến áp lực dồn nặng xuống cột trụ phía dưới, nếu cơ mông không làm tròn chức năng của mình, gánh nặng đó sẽ tự động trút xuống phần đầu gối. Do đó, muốn chăm sóc và bảo vệ đầu gối, chúng ta buộc phải quan sát cả những gì đang diễn ra ở khu vực phía trên nó.

“Hội chứng mông ngủ quên” là cách gọi mô tả trạng thái sức mạnh của cơ mông bị suy yếu hoặc khả năng kích hoạt và sử dụng nhóm cơ này đúng cách bị suy giảm. Đây không phải là một chẩn đoán y khoa chính thức, mà là thuật ngữ dùng để diễn tả hiện tượng cơ mông ít được sử dụng, khiến các cơ lân cận phải gánh vác thêm phần lực lớn hơn. Điều này hoàn toàn không có nghĩa là cơ mông của bạn đã bị tổn thương vĩnh viễn, mà chỉ đơn giản là cơ thể đang thích nghi với thói quen vận động hằng ngày của bạn.
Tiến sĩ López chia sẻ: “Chúng ta làm việc, lái xe và xem phim trong tư thế ngồi suốt nhiều giờ liền. Sau đó, chúng ta hầu như không thực hiện các hoạt động đòi hỏi thể lực.” Lối sống này có thể làm thui chột chức năng của cơ mông. Ông thậm chí còn ví von rằng giai đoạn hiện tại giống như thời điểm “đại dịch mông ngủ quên” đang hoành hành. Dù cơ bắp của tất cả mọi người không hẳn đã bị teo lại hoàn toàn, nhưng việc chúng ta đang dành quá ít thời gian cho các chuyển động là điều hiển nhiên.

Một trong những sai lầm phổ biến nhất theo Tiến sĩ López chính là tư tưởng: “Đã tập luyện một tiếng mỗi ngày thì mọi vấn đề coi như được giải quyết”. Dù việc tập luyện mang lại rất nhiều lợi ích, bạn vẫn cần phải vận động ngắt quãng trong suốt khoảng thời gian còn lại ngoài giờ tập. Nguyên nhân là vì dù có tập chăm chỉ đến đâu, bạn vẫn có nguy cơ ngồi lì bất động trong toàn bộ phần thời gian còn lại của ngày hôm đó.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra với những ai chọn cách “dồn lịch tập vào cuối tuần” – tức là hầu như không vận động trong suốt các ngày trong tuần, rồi đột ngột chạy đường dài hoặc chơi các môn thể thao cường độ cao vào ngày thứ Bảy.
Tiến sĩ López nhận định rằng đây là cách bắt cơ thể phải chịu đựng khối lượng vận động lớn trong khi chưa có sự chuẩn bị kỹ càng. Điều này không có nghĩa là việc tập luyện vào cuối tuần là xấu; tuy nhiên, việc dồn ứ khối lượng vận động có thể làm tăng nhẹ nguy cơ chấn thương hệ cơ xương khớp.
Do đó, bạn nên thực hiện các bài khởi động thật kỹ và tăng dần cường độ tập luyện một cách từ tốn. Yếu tố cốt lõi là cơ thể đã thực sự sẵn sàng để gánh vác khối lượng vận động đó hay chưa. Hơn nữa, việc tập luyện cường độ cao không có nghĩa là bạn đang sử dụng tất cả các nhóm cơ cần thiết; ngay cả khi chạy bộ thường xuyên, một số vùng cơ bắp cụ thể vẫn có thể bị yếu đi.

Hội chứng mông ngủ quên không phải là một bệnh lý có định nghĩa chẩn đoán rõ ràng, và cũng không có bài kiểm tra tự thực hiện nào tại nhà. Các bác sĩ thường đánh giá dựa trên năng lực cơ bắp, quan sát dáng đi, cách bạn leo cầu thang, cũng như khả năng giữ trụ cơ thể bằng một chân – chẳng hạn như theo dõi xem khung xương chậu có bị sụp xuống ở một bên khi đứng trụ một chân hay không.
Tuy nhiên, các triệu chứng này đôi khi cũng có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân khác. Nếu bạn gặp phải tình trạng đau nhức kéo dài, tê bì hay mất lực, tuyệt đối không nên tự phán đoán mà hãy tìm đến các chuyên gia y tế để được thăm khám chuẩn xác.

Để đánh thức cơ mông, chúng ta cần tập trung vào hai phương pháp chính: tăng cường vận động ngắt quãng và duy trì các bài tập rèn luyện sức mạnh đều đặn.
Việc dành ra vài phút đánh thức cơ mông trước khi chạy bộ là chưa đủ; bạn cần tích lũy thời gian để bồi dưỡng sức mạnh và năng lực vận động, đồng thời rèn luyện đồng đều các nhóm cơ khác ở chân.
Lời khuyên cốt lõi từ Tiến sĩ López là hãy kết hợp rèn luyện sức mạnh vào bộ môn thể thao yêu thích của bạn, nâng dần khối lượng vận động một cách từ tốn và tuyệt đối không dồn hết mọi thứ vào dịp cuối tuần. Mục tiêu lớn nhất là giúp bạn có thể tiếp tục tận hưởng những bộ môn thể thao yêu thích của mình trong một khoảng thời gian dài lâu về sau. Hãy bắt đầu ngay hôm nay bằng hành động đứng dậy đi lại sau những khoảng thời gian ngồi làm việc kéo dài.
FOLLOW US