5 Bài phát biểu chính trị để đời tại các Lễ trao giải điện ảnh: Từ Robert De Niro đến Emma Watson

Từ những lời chỉ trích gay gắt Tổng thống Trump của Robert De Niro tại Cannes đến phát ngôn đầy tính nhân văn của Emma Watson, dưới đây là 5 bài phát biểu chính trị của các ngôi sao Hollywood đã để lại dấu ấn sâu đậm tại các lễ trao giải danh giá trên thế giới – những khoảnh khắc mà nghệ thuật và quan điểm cá nhân giao nhau, tạo nên tiếng nói có sức lan tỏa vượt khỏi ngành giải trí.

“Không thể để kẻ bắt nạt chiến thắng” – Vì sao Robert De Niro vẫn tiếp tục chỉ trích Donald Trump

Tháng 5/2024, trong bối cảnh phiên tòa xét xử vụ “tiền bịt miệng” liên quan đến cựu Tổng thống Donald Trump đang diễn ra tại New York, Robert De Niro – người từ lâu đã nổi tiếng với những chỉ trích thẳng thừng nhắm vào ông Trump – một lần nữa gây chú ý với bài phát biểu đầy sức nặng tại Liên hoan phim Cannes.

Trong lễ trao giải Cành cọ vàng danh dự, De Niro gọi Trump là “một kẻ hề đang hủy hoại nền dân chủ Hoa Kỳ”, không ngần ngại nhấn mạnh lập trường chính trị của mình trước công chúng quốc tế. Dù ông không phải người duy nhất trong giới nghệ sĩ chỉ trích vị cựu tổng thống, nhưng khi nhiều người đã chọn cách im lặng để tránh bị tấn công hay trả đũa, thì De Niro vẫn kiên định với tiếng nói phản biện của mình.

Trả lời phỏng vấn tờ The Guardian, ông chia sẻ: “Tôi luôn ý thức rằng mình có thể phải đối mặt với sự trả đũa. Nhưng Trump chẳng khác gì một kẻ bắt nạt trong trường học – nếu hôm nay hắn đòi tiền ăn trưa, thì ngày mai sẽ đòi thêm nhiều thứ nữa. Chính vì vậy, ta phải đứng lên. Không thể để kẻ bắt nạt chiến thắng.”

Không dừng lại ở đó, khi Trump gần đây gợi ý khả năng áp thuế 100% lên các bộ phim không được sản xuất tại Mỹ, De Niro đã đáp trả bằng chính bài phát biểu tại Cannes – một thông điệp mạnh mẽ, vừa là lời khẳng định giá trị của điện ảnh toàn cầu, vừa là đòn phản công dũng cảm gửi đến chủ nghĩa dân túy và tư tưởng bảo hộ cực đoan.

Xem thêm: 

Liên hoan phim Cannes 2025: 3 khoảnh khắc ấn tượng trong lễ khai mạc lần thứ 78

Toàn văn bài phát biểu của Robert De Niro tại Cannes 2025: “Hãy hành động – ngay lúc này, vì nghệ thuật, vì tự do, vì tất cả chúng ta.”

Tại lễ trao giải danh dự của Liên hoan phim Cannes 2025, diễn viên kỳ cựu Robert De Niro đã có một bài phát biểu gây tiếng vang lớn – không chỉ như một thông điệp nghệ thuật mà còn là lời kêu gọi mạnh mẽ vì dân chủ, tự do và sự đoàn kết toàn cầu. Dưới đây là toàn văn bài phát biểu của ông:

“Tại đất nước của tôi, người dân đang chiến đấu một cách tuyệt vọng để bảo vệ nền dân chủ – điều vốn từng là hiển nhiên, không thể bị xâm phạm. Nhưng giờ đây, tất cả chúng ta đều đang cảm nhận sự ảnh hưởng sâu sắc từ những biến động đó. Bởi vì, đêm nay – tại nơi tôn vinh nghệ thuật này – chúng ta cùng nhau đối diện với một phép thử. Nghệ thuật là hành trình đi tìm sự thật, là nơi chấp nhận và tôn vinh sự đa dạng. Chính vì vậy, nghệ thuật đôi khi trở thành mối đe dọa – và những người làm nghệ thuật như chúng ta, vô tình hoặc hữu ý, cũng có thể trở thành mối đe dọa đối với các chế độ độc tài, phát xít.

Gần đây, “một vị tổng thống tầm thường của nước Mỹ” đã được bổ nhiệm làm chủ tịch của một trong những trung tâm văn hóa danh giá nhất – Trung tâm Kennedy. Đồng thời, ông ta cắt giảm mạnh tay các khoản hỗ trợ dành cho nghệ thuật, nhân văn và giáo dục. Người ta không thể đặt giá lên sự sáng tạo. Nhưng, dường như, ông ta vẫn muốn áp thuế cho nó. Điều này là hoàn toàn không thể chấp nhận – và bất kỳ hành vi tấn công nào nhắm vào nghệ thuật đều không thể bị làm ngơ. Đây không còn là vấn đề riêng của nước Mỹ, mà là vấn đề của cả thế giới.

Chúng ta không thể chỉ đứng nhìn – như thể đang xem một bộ phim. Chúng ta phải hành động. Ngay lúc này. Không bằng bạo lực, mà bằng đam mê, bằng ý chí kiên cường. Đã đến lúc tất cả những ai trân trọng tự do phải cùng nhau đứng lên, hành động, biểu tình, lên tiếng. Và khi đến mùa bầu cử – xin đừng im lặng. Hãy đi bỏ phiếu. Hãy cho thế giới thấy sức mạnh và quyết tâm của chúng ta, bằng chính việc tôn vinh nghệ thuật tại Cannes – nơi của ánh sáng, của tự do.

Tôi xin kết thúc bằng câu nói biểu tượng được viết nên bởi chính màu sắc trên quốc kỳ nước Pháp: Liberté, Égalité, Fraternité – Tự do, Bình đẳng, Bác ái.”

Vanessa Redgrave và bài phát biểu “đậm màu chính trị nhất” trong lịch sử Oscar (1977)

Một trong những bài phát biểu chính trị gây chấn động nhất trong lịch sử lễ trao giải Oscar thuộc về nữ diễn viên người Anh Vanessa Redgrave, khi bà nhận tượng vàng Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Oscar lần thứ 50 năm 1978. Bà được vinh danh nhờ vai diễn Julia – một điệp viên chống phát xít trong bộ phim Julia (1977), đóng cùng Jane Fonda và Meryl Streep.

Tuy nhiên, bài phát biểu của Redgrave không chỉ là lời cảm ơn đơn thuần. Bà đã công khai bày tỏ quan điểm chính trị khi đề cập đến cuộc xung đột Palestine kéo dài đến hiện tại và gợi nhắc về thời kỳ săn lùng cộng sản tại Mỹ dưới thời Joseph McCarthy và Richard Nixon những năm 1950 – phong trào thường được gọi là “cuộc săn lùng phù thủy đỏ”.

Trước hàng triệu khán giả toàn cầu, Redgrave tuyên bố mạnh mẽ: “Hành vi đe dọa của một nhóm ‘côn đồ’ theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái (Zionism – tư tưởng muốn lập quốc Do Thái tại Palestine) là sự xúc phạm đến lòng quả cảm và hành trình đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít – một di sản thiêng liêng mà người Do Thái trên khắp thế giới đã tạo nên. Tôi xin dành sự kính trọng và biết ơn sâu sắc đến những ai – bằng cả cuộc đời và sự nghiệp – đã kiên định theo đuổi sự thật, và dám đối mặt với cỗ máy đàn áp mà Nixon và McCarthy đã vận hành khắp thế giới. Tôi sẽ tiếp tục chiến đấu chống lại chủ nghĩa bài Do Thái và chủ nghĩa phát xít – dưới mọi hình thức.”

Phát ngôn của Redgrave nhanh chóng thổi bùng tranh cãi tại Mỹ – đặc biệt từ các nhóm ủng hộ mạnh mẽ nhà nước Israel. Biên kịch nổi tiếng Paddy Chayefsky – một người theo chủ nghĩa Do Thái – tức giận đáp trả: “Bà ta chỉ cần nói lời cảm ơn là đủ.” Sự việc còn leo thang khi tổ chức cực hữu Do Thái Jewish Defense League phản đối kịch liệt việc Redgrave công khai ủng hộ Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO). Họ thậm chí đã đốt hình nộm của bà trong các cuộc biểu tình.

Dù đối mặt với chỉ trích gay gắt, bài phát biểu của Vanessa Redgrave vẫn được xem là một trong những khoảnh khắc dũng cảm nhất trên sân khấu Oscar – khi nghệ thuật trở thành tiếng nói phản kháng và đấu tranh cho những giá trị nhân văn.

1973: Marlon Brando từ chối tượng vàng – một lời phản kháng đanh thép vì người bản địa Mỹ

Tối ngày 27/3/1973, cả thế giới hướng về sân khấu lễ trao giải Oscar, nơi nam diễn viên huyền thoại Marlon Brando được xướng tên cho giải Nam chính xuất sắc nhất nhờ vai diễn Don Corleone trong The Godfather. Thế nhưng, trái với thông lệ, người xuất hiện không phải Brando mà là một cô gái trẻ người gốc Apache – Sacheen Littlefeather, trong chiếc váy da tua rua và đôi giày moccasin truyền thống.

Với vẻ điềm tĩnh nhưng đầy khí chất, cô phát biểu: “Tối nay, tôi có mặt ở đây thay mặt ông Marlon Brando. Rất tiếc, ông ấy không thể nhận giải thưởng này. Lý do là sự đối xử và tàn sát người bản địa Mỹ trong ngành công nghiệp điện ảnh.”

Bài phát biểu ngắn ngủi nhưng đầy sức nặng ấy là cách Brando phản đối sự phân biệt đối xử với cộng đồng bản địa trong điện ảnh, đồng thời lên án cuộc thảm sát Wounded Knee đang diễn ra tại bang South Dakota – một cuộc đàn áp đẫm máu của chính phủ Mỹ nhằm vào người dân bản địa Lakota.

Sân khấu Oscar tối hôm đó lập tức chia rẽ. Tiếng vỗ tay xen lẫn la ó. Một trong những người phản ứng dữ dội nhất là “biểu tượng điện ảnh Mỹ” John Wayne – một ngôi sao kỳ cựu từng vào vai phản diện chống lại người da đỏ – đến mức ông đã định lao lên kéo Littlefeather khỏi sân khấu nhưng bị nhân viên an ninh chặn lại. Sự việc gây chấn động dư luận và trở thành một khoảnh khắc lịch sử không thể quên trong hành trình chính trị hóa sân khấu Oscar. Phải đến năm 2022, Viện Hàn lâm Mĩ thuật và Khoa học Điện ảnh mới chính thức gửi lời xin lỗi công khai đến Littlefeather vì sự đối xử không công bằng mà bà phải chịu đựng.

2003: Michael Moore – khi đạo diễn tài liệu “công kích” Tổng thống Mỹ ngay tại lễ trao giải

Ba thập kỷ sau, một phát ngôn chính trị nữa lại làm dậy sóng Oscar. Michael Moore – đạo diễn nổi tiếng với phong cách đội mũ lưỡi trai, vác máy quay “xông thẳng vào sự thật” – bước lên nhận giải Phim tài liệu xuất sắc nhất cho Bowling for Columbine. Và ông không bỏ lỡ cơ hội để gửi thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang sống trong thời đại của những điều hư cấu: cuộc bầu cử là dối trá, chiến tranh cũng là dối trá. Hãy cầm máy quay và kết thúc cuộc chiến vô nghĩa này! Ông Bush, cả thế giới phản đối cuộc chiến của ông. Hãy biết xấu hổ!”

Phát biểu nhắm thẳng vào Tổng thống George W. Bush – người bị chỉ trích dữ dội vì dẫn dắt nước Mỹ tham chiến tại Iraq dựa trên thông tin sai lệch – khiến khán phòng bùng nổ với những tràng pháo tay xen lẫn tiếng la ó. Một lần nữa, Oscar không chỉ là lễ vinh danh điện ảnh, mà trở thành nơi nghệ sĩ lên tiếng cho công lý và sự thật.

Điều trùng hợp là người trao giải cho Michael Moore năm đó chính là Robert De Niro – người mới đây, ngày 13/5/2025, đã khiến cả thế giới chấn động với bài phát biểu chính trị thẳng thắn tại Liên hoan phim Cannes.

Emma Watson và lời tuyên ngôn tại MTV Awards 2017: “Không cần chia giải thưởng diễn xuất theo giới tính”

Là một trong những gương mặt nổi bật của phong trào nữ quyền đương đại, Emma Watson từ lâu đã khẳng định mình không chỉ là diễn viên, mà còn là một nhà hoạt động xã hội đầy ảnh hưởng. Cô từng đảm nhiệm vai trò Đại sứ thiện chí của Liên Hợp Quốc và là người phát ngôn chính của chiến dịch toàn cầu HeForShe vì bình đẳng giới.

Năm 2017, Emma tiếp tục viết nên một dấu mốc mới trong hành trình phá vỡ những giới hạn cũ kỹ, khi trở thành người đầu tiên nhận giải thưởng diễn xuất phi giới tính (Best Actor in a Movie) tại MTV Movie & TV Awards cho vai diễn Belle trong Beauty and the Beast. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử MTV, một hạng mục diễn xuất không phân chia nam – nữ được trao, và bài phát biểu nhận giải của cô đã lan tỏa mạnh mẽ đến cộng đồng LGBTQ+ toàn cầu: “Lần đầu tiên trong lịch sử, một giải thưởng diễn xuất không chia theo giới tính đã được trao. Điều đó nói lên cách chúng ta đón nhận những cảm xúc và suy nghĩ – những gì thực sự tạo nên trải nghiệm sống của mỗi người. Việc MTV lựa chọn không phân biệt giới trong giải thưởng này có thể mang ý nghĩa khác nhau với từng người, nhưng với tôi, diễn xuất là khả năng đặt mình vào vị trí của người khác. Và vì thế, không có lý do gì để chia nó thành hai hạng mục riêng biệt. Khả năng thấu cảm và tưởng tượng không nên bị giới hạn bởi giới tính. Đó là lý do tôi cảm thấy vô cùng trân trọng giải thưởng ngày hôm nay.”

Emma cũng chia sẻ rằng cô không chỉ hạnh phúc vì được công nhận với tư cách một diễn viên, mà còn vì nhân vật Belle – người đại diện cho lòng dũng cảm, trí tuệ và trái tim đầy yêu thương – đã truyền cảm hứng cho giải thưởng này: “Tôi tin rằng, chính những điều mà Belle đại diện – sự đa dạng, hòa nhập, niềm vui và tình yêu được truyền tải xuyên suốt một câu chuyện cổ tích vượt thời gian – mới là thứ làm nên giá trị thật sự của giải thưởng này.”