Thói quen tốt giúp não trẻ lâu và khỏe mạnh hơn

Các chuyên gia thần kinh học đều đồng thuận: có một thói quen đơn giản nhưng là “liều thuốc” chống lại sự lão hóa não bộ và căng thẳng hiệu quả nhất. Điều đặc biệt, thói quen này ai cũng có thể thực hiện.

Đó chính là khơi gợi sự tò mò và học hỏi những điều mới mẻ. Không cần gắn với mục đích công việc hay áp lực thành tích, mà chỉ đơn giản là học một ngoại ngữ mới, làm crossword, tham gia lớp học làm gốm, thử chơi piano, ghé thăm bảo tàng hay đọc sách cùng một câu lạc bộ. Mỗi trải nghiệm mới mẻ đều trở thành “bài tập thể dục” cho não, giúp thúc đẩy neurogenesis – quá trình hình thành tế bào thần kinh mới, ngay cả khi bạn từng nghĩ rằng chúng đã mất đi theo tuổi trẻ do những sai lầm.

Theo nghiên cứu đăng trên The Lancet, một môi trường giàu kích thích trí tuệ chính là “bảo hiểm nhân thọ” cho sức khỏe nhận thức. Càng duy trì thói quen thử thách não bộ, bạn càng giảm nguy cơ suy giảm trí nhớ và chứng mất trí. Thậm chí, nghỉ hưu quá sớm mà thiếu hoạt động trí tuệ có thể làm tốc độ lão hóa nhận thức tăng đến 40%.

Bác sĩ Amaya Manrique từ The Beauty Concept giải thích: “Não bộ có khả năng thích nghi, thay đổi và tái tổ chức trong suốt cuộc đời – gọi là neuroplasticity (tính dẻo dai thần kinh). Khi ta học điều gì mới, não hình thành kết nối mới, củng cố kết nối cũ hoặc tạo ra lối đi thay thế. Giống như mạng lưới những con đường – càng đi nhiều thì đường càng vững chắc, nhưng nếu bỏ quên, nó sẽ biến mất để nhường chỗ cho những con đường mới.” Vì vậy, bắt đầu bất kỳ hoạt động nào từ con số 0, với sự tò mò của một đứa trẻ, có thể giúp chúng ta tìm kiếm những con đường và giải pháp thay thế mới.

Trạng thái “flow” – vừa tập trung vừa giảm stress

Hãy nghĩ về tất cả những lần bạn bắt đầu một sở thích mới hoặc một công việc mới. Những lần đầu tiên đầy hứng khởi đó sẽ đưa bạn đến một mức độ tập trung mà thời gian dường như trôi đi rất nhanh. Không có bất kỳ sự xao nhãng nào, không có thông báo điện thoại nào có thể kéo bạn ra khỏi trạng thái mọi thứ trôi chảy này, hay còn gọi là trạng thái dòng chảy (flow state).

Theo Leila Salamat de Blignières và Laura G. Ortiz de Zárate, người sáng lập Coach, chia sẻ: “Khi chúng ta đắm chìm trong một hoạt động thực sự yêu thích, đủ thử thách để không gây nhàm chán nhưng cũng không quá khó để không khiến chúng ta thất vọng, chúng ta sẽ bước vào trạng thái dòng chảy. Điều này xảy ra với những nhiệm vụ khiến chúng ta quên đi thời gian, tạo ra sự căng thẳng sáng tạo và đạt năng suất cao.” Và khi điều đó xảy ra, căng thẳng sẽ biến mất vì động lực, niềm vui và sự tập trung mà việc học điều mới mang lại, một phần là nhờ bộ não của chúng ta sản xuất dopamine – một hormone hạnh phúc liên quan đến niềm vui, động lực và sự tưởng thưởng.

Một hỗ trợ khác cho não bộ

Ngoài việc duy trì thói quen tốt và một môi trường sống lành mạnh, bạn cũng có thể bổ sung bằng những liệu pháp chuyên biệt (giấc ngủ, kiểm soát căng thẳng và chế độ ăn uống cân bằng cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng não bộ). Mặc dù thói quen tốt là nền tảng, nhưng hiện nay có một liệu pháp kích thích từ trường xuyên sọ cho phép tác động lên các khu vực não bộ cụ thể liên quan đến điều chỉnh cảm xúc, chức năng nhận thức và khả năng tự chủ. Liệu pháp này có tên là Exomind, và cả Serena Williams lẫn Gwyneth Paltrow đều thường xuyên sử dụng.

Các buổi trị liệu kéo dài 25 phút được thực hiện bằng một thiết bị cầm tay đặt tại một điểm cụ thể trên đầu, sử dụng các xung từ trường để kích hoạt các tế bào thần kinh, giúp chúng giao tiếp với nhau tốt hơn (trong suốt buổi trị liệu, người dùng có cảm giác thư giãn và nghe thấy một tiếng ồn nhẹ liên tục do công nghệ xung từ trường tạo ra). Công nghệ này sẽ giúp chúng ta chọn một loại ‘con đường’ nhất định để cải thiện chức năng não bộ, tăng cường hiệu suất nhận thức, cải thiện tâm trạng, cung cấp năng lượng, giảm các triệu chứng của các bệnh như trầm cảm và lo âu, và nói chung, giúp chúng ta đưa ra những lựa chọn cuộc sống tốt hơn.

Tuy nhiên, dù có sử dụng công nghệ hỗ trợ, các chuyên gia vẫn khẳng định: sự tò mò và học hỏi điều mới mỗi ngày chính là bí quyết giữ cho não bộ luôn trẻ, khỏe và dẻo dai trước thời gian.