Ricotta – “Loại phô mai của người nghèo” giàu đạm và thơm ngon từ nước Ý

Với người Ý, ricotta là một món ăn quen thuộc và gần như không thể thiếu. Từ ricotta làm từ sữa bò, cừu, dê đến trâu nước; từ ricotta ướp muối, nướng lò cho đến hun khói – loại thực phẩm này có nhiều biến thể và rất dễ ứng dụng trong ẩm thực. Với nhiều người, ricotta còn là một ký ức ngọt ngào: vị ấm nóng của miếng phô mai tươi vừa ra lò từ tay người chăn cừu vùng quê nước Ý vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức. Và thật bất ngờ, loại thực phẩm mềm mại, tinh tế ấy hiện đang là xu hướng trong giới food influencer – sánh vai cùng cottage cheese. Từng bị xem là món “phô mai nghèo”, ricotta thực chất lại chứa giá trị dinh dưỡng vượt trội, mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe khi được sử dụng đúng cách.

Ricotta là gì và được làm như thế nào?

Thú vị là, ricotta thực ra không phải là một loại “phô mai” theo nghĩa truyền thống. Tồn tại từ thời La Mã cổ đại, ricotta là một sản phẩm từ whey – phần nước tách ra sau quá trình làm phô mai. Vì tận dụng từ nguyên liệu còn lại, ricotta từng bị coi là món ăn “nghèo”. Tuy nhiên, quy trình tạo ra nó lại đầy tinh tế: whey được đun nóng và thêm một ít acid như nước cốt chanh hoặc giấm để tạo kết tủa sữa. Phần kết tủa này được vớt lên, đặt vào giỏ truyền thống để thoát nước – thành phẩm chính là ricotta. Loại ricotta nguyên chất không pha thêm bột mì hay chất làm đặc sẽ có kết cấu nhẹ nhàng, độ béo mịn tùy thuộc vào loại sữa được sử dụng.

Vì sao ricotta lại tốt cho sức khỏe?

1. Ít calo và chất béo – phù hợp với người đang ăn kiêng. Tuy nhiên, cần đọc kỹ nhãn vì một số loại ricotta đóng gói có thể được thêm kem béo.
2. Giàu khoáng chất và vitamin – như canxi, magie, kali, selen, kẽm, phốt pho, cùng vitamin A và B12.
3. Chứa đầy đủ 9 loại axit amin thiết yếu – là nguồn protein hấp thụ tốt, phù hợp cho bữa sáng bổ dưỡng.
4. Theo Hiệp hội Y học Tự nhiên Hoa Kỳ (American Association of Naturopathic Physicians), ricotta là thực phẩm lý tưởng để kiểm soát cân nặng: chỉ khoảng 50 kcal/28g, giàu protein và ít chất béo.

Giá trị dinh dưỡng của ricotta (130g): 204 kcal, chất béo 14.2g, natri 135mg, carbohydrate 8.9g, đường 0.3g, protein 10.1g, canxi 289mg, vitamin B12 1.1mg, magie 24.8mg, vitamin A 148.8mg

Lý tưởng cho người ăn kiêng: Ricotta không chỉ dễ tiêu hóa mà còn có chỉ số đường huyết thấp. So với các loại phô mai tươi khác như feta, mozzarella hay mascarpone, ricotta có hàm lượng chất béo thấp hơn – chỉ khoảng 140–150 kcal/100g. Với hàm lượng protein cao, ricotta hỗ trợ phục hồi cơ bắp sau tập luyện, duy trì cảm giác no và hạn chế cơn đói. Lưu ý: Không nên sử dụng nếu bạn bị không dung nạp lactose.

@amarenns

Gợi ý cách thưởng thức ricotta

Từ dạng tươi, ướp muối cho đến hun khói, ricotta có thể ứng dụng phong phú trong gian bếp hiện đại:

1. Dùng làm bữa sáng cùng trái cây theo mùa, các loại hạt – bổ sung protein và vitamin.
2. Trộn ricotta vào yến mạch ngâm sữa từ tối hôm trước, thêm trái cây và dừa sấy cho một bữa sáng no lâu và giàu đạm.
3. Trộn ricotta với mật ong hoặc siro maple, rắc chút bột quế – món snack lành mạnh và dễ làm.
4. Kết hợp với bột cacao và vài quả chà là – bạn sẽ có một loại mousse protein thơm ngon.
5. Là nguyên liệu tuyệt vời cho tart, bánh, pancake hay các món pasta.
6. Làm gnocchi từ ricotta hoặc nhồi ricotta và rau chân vịt vào ravioli.
7. Phết lên bánh mì hoặc cracker, thêm cà chua sấy khô, chút dầu olive – một bữa brunch đơn giản mà hấp dẫn.

Công thức: Pasta ricotta & cà chua sấy (2 phần ăn)

Nguyên liệu:

• 200g pasta nguyên cám
• 150g ricotta
• ½ chén cà chua sấy
• Một nắm hạt óc chó
• 6–7 quả ô-liu đen (loại Oliva Taggiasche)
• Lá húng quế tươi
• Muối, tiêu, phô mai Parmigiano (tùy chọn)

Cách làm:

1. Xay nhuyễn ricotta cùng 1 muỗng nước ấm, óc chó và ô-liu đến khi thành hỗn hợp kem mịn.
2. Luộc pasta vừa chín (al dente), giữ lại chút nước luộc.
3. Trộn pasta với sốt ricotta, thêm cà chua sấy và húng quế cắt nhỏ.
4. Nêm muối, tiêu vừa ăn. Rắc phô mai Parmigiano nếu thích.