Jonathan Anderson biến Dior Haute Couture Thu/Đông 2026 thành tuyệt tác điêu khắc

Với bộ sưu tập Thu/Đông 2026-2027 trong khuôn khổ Tuần lễ Thời trang Cao cấp Paris, Jonathan Anderson đã viện dẫn ngôn ngữ nghệ thuật của nữ điêu khắc gia Lynda Benglis, đồng thời bày tỏ tình yêu thuần khiết dành cho thế giới thực vật của Monsieur Christian Dior.

Show diễn Dior Haute Couture Thu/Đông 2026-2027 chính là một minh chứng: những tạo tác en plein air (ngoại cảnh) của Jonathan Anderson là sự phản chiếu hoàn hảo về những điều kỳ diệu được khai sinh từ lòng mẹ thiên nhiên.

Đây không phải lần đầu tiên Jonathan Anderson chuyển hóa từ điển nghệ thuật của nữ điêu khắc gia người Mỹ Lynda Benglis thành ngôn ngữ thẩm mỹ cho các bộ sưu tập của mình. Điều này từng diễn ra dưới triều đại của anh tại Loewe, khi anh đưa ba đài phun nước do chính nữ nghệ sĩ chế tác vào không gian bài trí của show diễn nam Xuân/Hè 2024.

Lần này, tại khu vườn Dior được tái hiện bên trong Bảo tàng Rodin danh tiếng ở Paris, chính sê-ri tác phẩm “Peacock Series” – được Benglis khởi xướng từ cuối những năm 1970 và lấy cảm hứng từ loài chim công (pavo) – đã định hình nên bản năng sáng tạo xuất thần của nhà thiết kế gốc Ireland.

Nguồn cảm hứng từ đôi bàn tay của Lynda Benglis

Lynda Benglis luôn tâm niệm xưởng họa của mình như một phòng thí nghiệm thực nghiệm, nơi vật chất được tiếp nhận và liên tục biến đổi hình thái. Nhiều tác phẩm của bà được sinh ra từ các chất liệu hai chiều, sau đó giành lấy thể tích ba chiều nhờ vào các kỹ thuật thắt nút, xếp nếp hoặc đúc khuôn.

Và nếu trong thế giới Alta Moda (Thời trang Cao cấp), trang phục được nâng tầm thành điêu khắc, thì Jonathan Anderson không mong muốn gì hơn ngoài việc tôn vinh những cấu trúc phom dáng đó, xem chúng như những tác phẩm nghệ thuật có thể mặc được (wearable art).

Trên sàn catwalk, người ta như thể nhìn thấy từng chuyển động chuẩn xác của các petites mains (những nghệ nhân lành nghề) đang làm việc tại các xưởng may của Maison: từ kỹ nghệ dập ly thủ công (plissé) đến nghệ thuật thắt nút vải, cho đến kỹ thuật xếp nếp (draping) hay các chi tiết trang trí được điêu khắc tinh vi.

Tác phẩm của Lynda Benglis đóng vai trò như một chất xúc tác sáng tạo đối với Anderson, một phần cũng bởi mối nhân duyên đặc biệt của bà với vùng đất Ahmedabad thuộc bang Gujarat – nơi bà từng có cơ hội chiêm ngưỡng loài chim công tại dinh thự của gia tộc quyền lực Sarabhai. Từ đây, kỹ nghệ thủ công Ấn Độ trở thành một vùng đất mới để nhà mốt khai phá, mang theo cả truyền thống vải in hoa chintz và vải indiennes trứ danh, được tái hiện sống động trên dòng túi Petit Dîner và những chiếc mini Lady Dior.

Tiếng vọng của monsieur Dior: hiệu ứng ánh kim và mật mã ngàn hoa

Song song với những điển tích về Lynda Benglis, show diễn Dior Haute Couture Thu/Đông 2026-2027 còn là tiếng vọng thiết tha gửi đến thế giới nội tâm của Monsieur Christian Dior. Sinh thời, đại văn hào Jean Cocteau từng ngợi ca ông: “Cậu ấy là một thiên tài nhẹ nhàng của thời đại chúng ta, người sở hữu cái tên ma thuật kết hợp giữa Chúa trời (Dieu) và Vàng (or).”

Và những bề mặt metallic bóng bẩy trên một số thiết kế xuất hiện trên sàn catwalk – từ sắc bạc, vàng ròng cho đến đồng rêu, đôi khi có độ chuyển màu iridescent (quang phổ) – như một lời hồi đáp hoàn hảo cho tính kịch nghệ đầy chất thơ trong câu nói năm xưa.

Có một giai thoại kể lại rằng, bên dưới mỗi đường gấu áo trong các tạo tác của mình, Christian Dior đều khéo léo giấu một nhành hoa linh lan (mughetto), và trong suốt các buổi défilé, ông luôn giữ một bó hoa nhỏ trong túi áo hoặc trên khuy cài jacquet. Khi còn là một chàng trai trẻ, ông từng mở một phòng triển lãm nghệ thuật, nhưng trong số những ký ức mà ông gắn bó sâu sắc nhất, luôn là khoảng thời gian thơ ấu trôi qua êm đềm trong khu vườn tràn ngập sắc hoa tại ngôi nhà Granville.

Qua lăng kính viễn vọng của Jonathan Anderson, mọi yếu tố di sản và đương đại cùng hội tụ để kiến tạo nên một thứ thẩm mỹ cận-cổ-tích, vừa mang hơi thở lãng mạn mộng mị, vừa bồng bềnh tựa một bức tranh thuộc trường phái Ấn tượng (Impressionism).

Di sản thủ công được viết lại bằng ngôn ngữ hiện đại

Bộ sưu tập còn gợi nhắc kỹ thuật in chintz (kỹ thuật in vải hoa truyền thống Ấn Độ) thế kỷ XVIII, cho phép các atelier Dior phô diễn trình độ thêu thủ công đáng kinh ngạc.

Một bộ suit chân váy phủ hạt cườm li ti màu xanh – trắng tạo nên hiệu ứng như đồng cỏ nở hoa nhìn từ xa. Ở những thiết kế khác, thiên nhiên mang sắc thái mạnh mẽ hơn: chiếc áo khoác đen được phủ họa tiết ren hình lá dương xỉ trắng chạy dọc gấu áo và cổ tay, kết hợp quần plissé trắng mềm mại tạo nên sự tương phản đầy kịch tính.

Ngay cả những gam màu tối cũng không đánh mất cảm hứng hữu cơ. Áo khoác lông trắng xuyên thấu mặc cùng chân váy bất đối xứng màu đen gợi liên tưởng đến đôi cánh chim mỏng manh, trong khi bộ tweed xám – đen với cổ và tay áo bèo khổng lồ mang hình ảnh của những cánh hoa đang tàn úa.

Đỉnh cao kỹ thuật tailoring xuất hiện ở các thiết kế jacket đen với cấu trúc sắc nét: một mẫu được nhấn bằng chiếc nơ plissé khổng lồ ở eo, mẫu còn lại kết hợp peplum ôm sát cùng quần lụa trắng ống rộng và chiếc mũ ánh kim phủ voan.

Đó cũng là lúc bộ sưu tập đẹp nhất: khi Dior chỉ đơn giản để atelier kể câu chuyện của mình.

Phụ kiện gây chấn động

Những đôi giày nở rộ hoa 3D kiêu kỳ, những chiếc túi xách mang hình dáng chú tê tê (tatou/armadillo) độc bản, cho đến những tuyệt tác túi Lady Dior biểu tượng được tái cấu trúc đương đại…

Đối với bộ sưu tập Thời trang Cao cấp Dior Thu/Đông 2026-2027, Jonathan Anderson đã làm nở rộ một chuỗi các món phụ kiện mà ngay từ cái nhìn đầu tiên, đã được định sẵn để trở thành những “vật phẩm của sự khao khát” (objets de désir). Đây là một cái gật đầu đầy tinh tế gửi đến di sản của Christian Dior và tình yêu nguyên bản, vĩnh cửu của ông dành cho thế giới ngàn hoa…

Tuyệt tác khép màn: giấc mơ Elfin giữa thánh đường Paris

Thế nhưng, điểm đỉnh cao trong cuộc đối thoại của Anderson với thiên nhiên chỉ thực sự xuất hiện ở màn đại kết cục (grand finale) với chiếc váy cưới Haute Couture.

Hiện thục hóa trước một khán phòng đang hoàn toàn bị mê hoặc là một thiết kế xuyên thấu mỏng manh, với phần trễ vai buông lơi đầy mềm mại dọc theo cánh tay, đổ xuống sàn diễn như một thác nước bằng ren trắng vô hình. Bề mặt váy được thêu đính những nhành dương xỉ tinh xảo ton-sur-ton cùng các đóa hoa 3D nở rộ kiêu kỳ, kết hợp cùng phần đuôi váy dài quét đất làm tôn lên vầng hào quang cổ tích, mang dáng dấp của một vương quốc tiên tộc (elfic aura) của tạo tác này.

Một sự xuất hiện như một bóng hình ảo ảnh, khép lại show diễn bằng một nốt nhạc đầy thi vị, thanh khiết và nhẹ nhõm đến phi thường, hòa quyện hoàn hảo vào bầu không khí tổng thể đầy mê hoặc của buổi trình diễn.