Học cách sống khỏe – sống lâu từ “Blue Zone” mới của đảo Sicily: 5 thói quen đáng học hỏi

Một vùng đất mới đang dần xuất hiện trên bản đồ những “Blue Zone” – nơi con người sống thọ một cách tự nhiên và khỏe mạnh: Caltabellotta, ngôi làng nằm sâu trong vùng núi của đảo Sicily. Quan sát lối sống của người dân nơi đây, ta có thể tìm thấy những gợi ý giản dị nhưng giá trị, đủ để mang về áp dụng cho chính đời sống thường ngày của mình.

Sicily – nhịp sống chậm của vùng đất trường thọ

Ai trong chúng ta cũng mong muốn sống lâu. Nhưng sâu xa hơn, là được sống lâu trong trạng thái tốt nhất: tràn đầy năng lượng, tinh thần minh mẫn, và đủ sức bước ra thế giới, khám phá và tận hưởng cuộc sống thêm nhiều năm nữa. Có lẽ đó cũng là lý do vì sao khái niệm Blue Zone luôn khiến chúng ta say mê – những vùng đất trên thế giới nơi con người không chỉ sống đến tuổi 90, mà 100 tuổi vẫn không phải là điều hiếm gặp.

Hiện nay, khoa học đã công nhận 5 Blue Zone lớn trên thế giới: Sardinia (Ý), Okinawa (Nhật Bản), Ikaria (Hy Lạp), bán đảo Nicoya (Costa Rica) và Loma Linda (California, Mỹ). Mỗi nơi đều mang đến những bài học quý giá về cách con người có thể sống khỏe mạnh và bền bỉ theo năm tháng.

Nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy, một Blue Zone mới đang dần hình thành – và đáng chú ý không kém – đó chính là Caltabellotta, một vùng núi biệt lập của Sicily. “Điều đầu tiên khiến chúng tôi chú ý là tỷ lệ người trên 90 tuổi tại đây cao bất thường,” giáo sư Gianni Pes, người tiên phong trong nghiên cứu Blue Zone, chia sẻ. “Trong vài thập kỷ qua, tỷ lệ này đã tăng gấp bốn lần và cao gần gấp ba so với mức trung bình toàn nước Ý.”

Bạn hoàn toàn có thể đến Caltabellotta để trải nghiệm tận nơi – tại đây có những khu nghỉ dưỡng ẩn mình giữa thiên nhiên như Verdura Resort, nơi phát triển các chương trình sống thọ dựa trên nghiên cứu khoa học. Nhưng ngay cả khi không rời khỏi thành phố, bạn vẫn có thể mang tinh thần Sicily về với đời sống của mình.

Dưới đây là 5 thói quen sống kiểu Blue Zone, lấy cảm hứng từ người dân Caltabellotta, mà bạn có thể bắt đầu ngay hôm nay.

1. Giữ mức độ căng thẳng ở mức thấp

@fvlyacelik

Nghe thì dễ, nhưng ai cũng hiểu đây là điều khó nhất. Tuy vậy, theo giáo sư Pes, lối sống ít căng thẳng chính là một trong những yếu tố then chốt tạo nên tuổi thọ của người dân Caltabellotta. Họ sống chậm rãi, không vội vã chen lên tàu điện giờ cao điểm, không tranh thủ trả email khi đang di chuyển. Cuộc sống ở đây tuân theo nhịp điệu của mùa vụ, của nông nghiệp và những thói quen xã hội đã tồn tại hàng thập kỷ.

Dĩ nhiên, không phải ai cũng có thể “giảm tốc” hoàn toàn – đặc biệt nếu bạn có con nhỏ hay một công việc áp lực. Nhưng bạn vẫn có thể bắt đầu từ những điều nhỏ: một giấc ngủ trưa Chủ nhật, một bữa tối kéo dài không vội vã, hay một kỳ nghỉ đúng nghĩa. Nếu có thể tránh căng thẳng, hãy tránh.

2. Ăn theo kiểu Địa Trung Hải

Chế độ ăn Địa Trung Hải có lẽ không còn xa lạ, nhưng lý do nó được nhắc đến nhiều là vì… nó thực sự hiệu quả. Đây là kiểu ăn uống phổ biến tại Sicily và nhiều Blue Zone khác – không phải vì trào lưu, mà vì truyền thống được duy trì qua nhiều thế hệ.

Bữa ăn xoay quanh thực phẩm địa phương, ít chế biến: rau củ, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt. Cá và thịt được dùng vừa phải, và dầu olive – giàu chất béo không bão hòa tốt cho tim mạch – là nguồn chất béo chính.

Theo các nghiên cứu, đây là chế độ ăn duy nhất cho đến nay cho thấy khả năng giảm nguy cơ bệnh tim, tiểu đường và cải thiện rõ rệt sức khỏe khi lão hóa.

3. Nuôi dưỡng các mối quan hệ xã hội

@manondevelder

Bạn có thể thích sống độc lập, nhưng khoa học cho thấy: cộng đồng là một trong những động lực lớn nhất của tuổi thọ. “Điểm nổi bật của Caltabellotta là sự gắn kết xã hội,” giáo sư Pes nói. Người dân nơi đây có mối quan hệ gần gũi, cảm giác thuộc về một nơi chốn rất rõ ràng, và sự kết nối cảm xúc mạnh mẽ với hàng xóm, quê hương.

Ở các thành phố lớn, việc bắt chuyện với người lạ đôi khi khiến ta e ngại. Nhưng chỉ cần vượt qua một chút ngượng ngùng, bạn sẽ thấy mình được đền đáp. Tham gia sinh hoạt khu phố, trò chuyện với hàng xóm, dành thời gian cho gia đình và bạn bè – đó chính là cách người Sicily vẫn đang sống.

4. Vận động một cách tự nhiên

@sannevloet

Ngồi nhiều giờ liền trước màn hình có thể quen thuộc với chúng ta, nhưng về lâu dài, đó không phải là lựa chọn tốt cho sức khỏe. Người dân Caltabellotta vận động như một phần của cuộc sống: đi bộ trên những con dốc, làm vườn, tự tay giải quyết các việc lặt vặt hằng ngày. Bạn không cần phòng gym hay kế hoạch phức tạp: đi bộ thay vì bắt xe, chọn một buổi dạo dài cuối tuần thay cho việc nằm dài trên giường – những thay đổi nhỏ nhưng bền vững.

5. Rời xa đô thị, gần hơn với thiên nhiên

@larissahausler

Biển, núi, cây xanh – thiên nhiên đóng vai trò quan trọng trong hành trình sống khỏe. “Môi trường tự nhiên giúp giảm thêm căng thẳng và giảm ‘gánh nặng stress’ tích tụ trong cơ thể,” giáo sư Pes giải thích. Không khí trong lành, độ cao vừa phải và hệ sinh thái phong phú của Caltabellotta được cho là có lợi cho tim mạch và hệ miễn dịch.

Nếu không thể rời thành phố lâu ngày, hãy bắt đầu bằng những chuyến đi ngắn: một cuối tuần ra biển, một chuyến leo núi, hay đơn giản là dành thời gian trong không gian xanh nhiều hơn.

“Không phải ai cũng có thể sống ở một ngôi làng đầy nắng của Sicily nhưng phần lớn những thói quen giúp con người sống khỏe và sống lâu đều có thể được đưa vào cuộc sống thường ngày. Chính hiệu ứng tích lũy của những lựa chọn nhỏ, duy trì qua năm tháng, mới là chìa khóa mở ra cánh cửa của tuổi thọ và chất lượng sống.”