Brown Noise là gì? Vì sao “tiếng ồn màu nâu” giúp ngủ ngon hơn cả white noise và đang được Gen Z yêu thích?

Ngủ trong im lặng tuyệt đối không phải lúc nào cũng là lựa chọn lý tưởng. Với nhiều người, đặc biệt là thế hệ Gen Z, một chút âm thanh nền lại chính là “chiếc cầu nối” giúp não bộ thư giãn và nhanh chóng đi vào giấc ngủ. Trong khi white noise (tiếng ồn trắng) từ lâu đã được biết đến như một công cụ hỗ trợ giấc ngủ hiệu quả, thì gần đây một “ngôi sao mới” đang dần chiếm sóng trên Spotify, TikTok và YouTube: brown noise (tiếng ồn màu nâu).

Ít được nhắc đến hơn, nhưng nhiều người cho rằng brown noise còn dễ chịu và hiệu quả hơn white noise trong việc xoa dịu tâm trí trước khi ngủ.

Vì sao ngày càng nhiều người cần âm thanh để đi vào giấc ngủ?

Ý tưởng ngủ trong tiếng động có thể nghe khá nghịch lý, đặc biệt với những ai luôn cần sự yên tĩnh tuyệt đối. Tuy nhiên, nghiên cứu của Talker Research thực hiện cho Newsweek cho thấy hơn 30% người tham gia thường xuyên sử dụng white noise hoặc các dạng âm thanh thư giãn khác để dễ ngủ hơn. Đáng chú ý, tỷ lệ này ở Gen Z lên tới 49%.

Theo chuyên gia Chelsea Perry thuộc American Board of Dental Sleep Medicine, nguyên nhân đến từ việc thế hệ trẻ đang sống trong môi trường số hóa liên tục: “Não bộ cần những âm thanh dịu nhẹ như một tín hiệu chuyển tiếp từ trạng thái tỉnh táo sang giấc ngủ. Chúng giúp giảm bớt tình trạng quá tải kích thích do điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử gây ra.”

Nói cách khác, khi não bộ đã quen với việc luôn nhận tín hiệu từ màn hình, thông báo và mạng xã hội, sự im lặng hoàn toàn đôi khi lại khiến tâm trí hoạt động mạnh hơn thay vì thư giãn.

Brown noise là gì?

Brown noise (hay còn gọi là tiếng ồn màu nâu, đôi khi được gọi là red noise) là dạng âm thanh nền liên tục được tạo nên từ các tần số thấp, sâu và êm dịu.

Những âm thanh thường được xếp vào nhóm brown noise bao gồm:

• Tiếng mưa giông rền vang từ xa
• Tiếng thác nước đổ
• Tiếng nước chảy trong vòi sen
• Tiếng động cơ máy bay vọng lại trên bầu trời
• Tiếng sóng biển trầm và đều

Điểm chung của chúng là tạo cảm giác ổn định, sâu lắng và dễ đưa tâm trí vào trạng thái thư giãn.

Brown noise khác gì với white noise?

Mặc dù đều là những âm thanh liên tục có thể hỗ trợ giấc ngủ, brown noise và white noise hoạt động theo cách khác nhau.

White noise (tiếng ồn trắng): White noise chứa toàn bộ dải tần số mà tai người có thể nghe được, từ thấp đến cao.

Ví dụ:

• Tiếng máy sấy tóc
• Tiếng điều hòa
• Tiếng quạt điện
• Tiếng tivi phát đều
• Âm thanh trong khoang ô tô khi di chuyển

Đối với một số người, white noise có thể hơi chói tai hoặc tạo cảm giác căng thẳng vì chứa nhiều tần số cao.

Brown noise (tiếng ồn màu nâu): Brown noise tập trung chủ yếu vào các tần số thấp, tạo nên âm thanh dày, sâu và ấm hơn.

Chính vì ít chứa các âm cao nên nhiều người cảm thấy brown noise:

• Dịu tai hơn
• Dễ thư giãn hơn
• Ít gây kích thích thần kinh hơn
• Phù hợp với những người dễ lo âu hoặc nhạy cảm với âm thanh

Ngoài ra còn có một dạng trung gian là pink noise (tiếng ồn hồng), với dải tần cân bằng hơn giữa white noise và brown noise. Âm thanh của cơn mưa lớn kéo dài là một ví dụ điển hình.

Brown noise có thực sự giúp ngủ ngon hơn?

Nếu nhìn vào số lượng playlist brown noise trên Spotify hay hàng triệu lượt xem của các video brown noise trên TikTok và YouTube, có thể thấy xu hướng này đang phát triển rất mạnh.

Nhiều người chia sẻ rằng brown noise giúp họ:

• Giảm suy nghĩ lan man trước khi ngủ
• Bớt lo âu
• Dễ tập trung hơn khi làm việc
• Đi vào giấc ngủ nhanh hơn
• Hạn chế bị đánh thức bởi tiếng động bất chợt từ môi trường xung quanh

Trong những khoảnh khắc mà sự im lặng khiến tâm trí có quá nhiều khoảng trống để suy nghĩ, một lớp âm thanh nền ổn định lại trở thành “tấm màn” giúp não bộ ngừng phân tích và thư giãn.

Khoa học nói gì về brown noise?

Hiện nay vẫn chưa có những nghiên cứu quy mô lớn đủ để khẳng định chắc chắn hiệu quả khoa học của brown noise đối với giấc ngủ. Tuy nhiên, các bằng chứng thực tế và trải nghiệm cá nhân cho thấy nhiều người cảm nhận được sự cải thiện rõ rệt về:

• Thời gian đi vào giấc ngủ
• Chất lượng giấc ngủ
• Mức độ thư giãn tinh thần

Điều này cho thấy hiệu quả của brown noise có thể mang tính cá nhân hóa cao. Một số người hợp với white noise, số khác lại cảm thấy brown noise dễ chịu hơn.

Có nên thử brown noise?

Nếu bạn thường xuyên:

• Khó ngủ vì suy nghĩ quá nhiều
• Dễ bị phân tâm bởi tiếng động xung quanh
• Cảm thấy não bộ không thể “tắt” vào ban đêm
• Đã thử white noise nhưng chưa thực sự hiệu quả

Thì brown noise có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc. Bạn có thể bắt đầu đơn giản bằng cách nghe một playlist brown noise trên Spotify hoặc YouTube trước khi đi ngủ. Ngoài ra, hiện nay cũng có nhiều thiết bị phát âm thanh chuyên dụng đặt đầu giường với các lựa chọn từ brown noise, white noise cho đến âm thanh thiên nhiên.

Một giấc ngủ tốt đôi khi bắt đầu từ những âm thanh rất nhỏ: Trong thế giới luôn đầy thông báo, tiếng chuông và những luồng thông tin bất tận, việc tìm kiếm sự tĩnh lặng tuyệt đối có thể không còn là giải pháp phù hợp với tất cả mọi người. Với nhiều người trẻ, đặc biệt là Gen Z, brown noise đang trở thành “liều thuốc” không dùng thuốc giúp tâm trí chậm lại, giảm bớt sự quá tải và dễ dàng bước vào giấc ngủ hơn. Đôi khi, để ngủ ngon hơn, điều bạn cần không phải là thêm sự im lặng, mà là một âm thanh đủ dịu dàng để che lấp những suy nghĩ chưa chịu ngủ yên.

Ảnh: Chanel