Những nhiếp ảnh gia định hình thời trang

Dù bạn không phải là người đam mê nhiếp ảnh, hẳn bạn cũng từng bắt gặp những tác phẩm của các nhiếp ảnh gia thời trang biểu tượng này – những người đã để lại dấu ấn không thể phai mờ bằng phong cách riêng biệt và tài năng xuất chúng. Cho đến nay, họ vẫn là nguồn cảm hứng lớn cho thế hệ nhiếp ảnh thời trang đương đại. Dù còn nhiều cái tên khác góp phần tạo nên lịch sử, tuyển chọn dưới đây ghi lại những khoảnh khắc, ký ức và cảm xúc gắn liền với các huyền thoại đã định hình thị giác thời trang một thời.

Baron Adolf De Meyer (1868–1946)

Sinh ra tại Đức và hoạt động chủ yếu tại Hoa Kỳ, Adolf De Meyer thường được xem là nhiếp ảnh gia thời trang đầu tiên trên thế giới.
Năm 1893, ông thể hiện đam mê nhiếp ảnh bằng việc gia nhập Hội Nhiếp Ảnh Hoàng Gia. Đến năm 1903, ông trở thành thành viên của Linked Ring Brotherhood – một tổ chức nỗ lực nâng tầm nhiếp ảnh như một bộ môn nghệ thuật. Từ năm 1913, De Meyer bắt đầu cộng tác với các tạp chí thời trang sơ khai, ghi lại hình ảnh của diễn viên, người mẫu và giới quý tộc. Đáng tiếc, phần lớn tác phẩm của ông đã bị phá hủy trong Thế chiến II hoặc do chính ông tiêu hủy vào thập niên 1930.

Edward Steichen (1879–1973)

Là nhiếp ảnh gia gốc Luxembourg hoạt động tại Mỹ, Steichen là người tiên phong và cũng là một trong những tên tuổi lớn nhất của nhiếp ảnh thời trang. Năm 1911, Lucien Vogel – tổng biên tập tạp chí Jardin des Modes – đã thách thức Steichen biến thời trang thành nghệ thuật thông qua ống kính. Bộ ảnh mang tính đột phá về các thiết kế của Paul Poiret được đăng trong Art et Décoration vào tháng 4/1911, đến nay vẫn được xem là những bức ảnh thời trang nghiêm túc đầu tiên. Phong cách ban đầu của Steichen mang tính hội họa với những chỉnh sửa nghệ thuật, tương phản với sự sắc nét cơ khí của đồng nghiệp cùng thời. Sau Thế chiến I, ông chuyển sang phong cách nhiếp ảnh thuần túy, chú trọng ánh sáng và sắc độ. Loạt ảnh nghiên cứu một tách trà đơn sắc của ông trở thành huyền thoại trong giới.

Lee Miller (1902–1977)

Elizabeth “Lee” Miller – người mẫu Mỹ rẽ hướng sang nhiếp ảnh gia – để lại dấu ấn trong cả thời trang và nghệ thuật. Được Man Ray đào tạo tại Paris, bà thành thạo kỹ thuật solarization – tạo hiệu ứng đảo ngược sáng tối đầy ấn tượng. Dù phải đối mặt với khủng hoảng kinh tế, Miller vẫn mở studio tại cả Paris và New York, khẳng định tên tuổi trong làng nghệ thuật. Trong cuộc phỏng vấn năm 1969, bà từng ví nhiếp ảnh là “một hành trình dám bước ra khỏi giới hạn, rồi tự cắt đứt nhánh cây mình đang đứng” – phản ánh tinh thần sáng tạo táo bạo của bà.

Irving Penn (1917–2009)

Irving Penn cách mạng hóa nhiếp ảnh studio và nổi tiếng với loạt ảnh thời trang đậm chất nghệ thuật. Ông yêu thích sự tối giản và kiểm soát trong bố cục, chú trọng ánh sáng và cá tính của người mẫu. Giới chuyên môn có thể đoán được địa điểm chụp chỉ qua ánh sáng trong ảnh – điều chứng tỏ sự tỉ mỉ của ông. Với Penn, cá tính người mẫu luôn là trung tâm – điều tạo nên chiều sâu cảm xúc hiếm thấy trong ảnh thời trang.

Helmut Newton (1920–2004)

Mệnh danh là “vua khiêu khích”, nhiếp ảnh gia gốc Đức – quốc tịch Úc này đã định hình làng thời trang với loạt ảnh đen trắng đầy táo bạo. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông – Le Smoking (1975) – ghi lại hình ảnh một người mẫu mặc tuxedo Yves Saint Laurent hút thuốc trên đường phố Paris. Bức ảnh mang tính biểu tượng, định hình một phong cách thời trang mới. Phong cách nổi loạn của Newton vẫn còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến thời trang ngày nay.

Richard Avedon (1923–2004)

Từng là giám đốc nhiếp ảnh của Harper’s Bazaar, Richard Avedon đã mang đến làn gió mới với phong cách năng động và giàu cảm xúc.
Bức ảnh Dovima with Elephants (1955) của ông là một trong những bức ảnh thời trang đắt giá nhất mọi thời đại. Ông đưa chuyển động, tiếng cười và cảm xúc tự nhiên vào thời trang, khác hẳn với tạo dáng gượng ép truyền thống. Đặc trưng trong ảnh chân dung của Avedon là phông nền trắng và ánh nhìn trực diện, tôn vinh cá tính nhân vật.

Tim Walker (sinh năm 1970)

Nhiếp ảnh gia người Anh – Tim Walker – nổi bật với thế giới hình ảnh huyền ảo mang cảm hứng cổ tích. Khởi nghiệp sau một năm làm việc trong kho lưu trữ của Cecil Beaton, ông sớm phát triển phong cách riêng đầy tưởng tượng. Tác phẩm của ông nổi bật với tông màu tương phản hoặc nhạt nhẹ, hiệu ứng mờ ảo và lớp hình xếp chồng – tạo nên một chất mơ mộng không thể nhầm lẫn.

Peter Lindbergh (1944–2019)

Tên thật là Peter Brodbeck, nhiếp ảnh gia và đạo diễn người Đức này nổi bật với phong cách nhân văn sâu sắc. Lindbergh khước từ vẻ đẹp trau chuốt nhân tạo, thay vào đó là nét mộc mạc, cảm xúc thật của người mẫu. Nhà báo Suzy Menkes từng gọi đó là “sự khước từ vẻ hoàn hảo nhẵn mịn”, ca ngợi khả năng khai phá cảm xúc nguyên bản. Năm 1988, loạt ảnh nổi tiếng của ông với các người mẫu trong sơ mi trắng đã khởi đầu thời kỳ của những siêu mẫu “original” và gây tiếng vang quốc tế.

Những nhiếp ảnh gia này không chỉ tạo ra hình ảnh – họ đã định nghĩa lại thời trang qua ống kính nghệ thuật. Di sản họ để lại tiếp tục truyền cảm hứng mạnh mẽ, góp phần làm nên diện mạo thời trang đương đại.