Sự nghiệp đang đi vào ngõ cụt? 7 cách để khởi động lại hành trình nghề nghiệp

Cảm giác mắc kẹt trong một công việc không có tương lai, bất ngờ bị sa thải, hay đánh mất niềm hăng say với công việc từng là ước mơ có thể mang lại cảm giác sụp đổ hoàn toàn. Tuy nhiên, theo chuyên gia huấn luyện Beth Hope, luôn có 7 chiến lược giúp bạn vực dậy con đường sự nghiệp và đưa nó trở lại đúng hướng.

Cảm giác trống rỗng, vô vọng và kiệt sức là những biểu hiện tâm lý thường gắn liền với sự mất mát người thân. Thế nhưng, sau hàng giờ làm thêm miệt mài, đánh đổi các mối quan hệ cá nhân và cống hiến hết mình cho công việc trong nhiều năm, nhiều người lao động thừa nhận họ đang trải qua một nỗi đau tương tự: nỗi đau xót trước sự “lụi tàn” của sự nghiệp.

Khái niệm này biểu hiện theo mỗi cách khác nhau ở từng cá nhân – đó có thể là trải nghiệm mắc kẹt tại một “sàn nhà dính” (sticky floor job), nơi vị trí của bạn mãi dậm chân tại chỗ nhưng vì thiếu lựa chọn tốt hơn, bạn đành ngậm ngùi ở lại. Đó cũng có thể là cảm giác bàng hoàng khi vừa nhận thông báo cắt giảm nhân sự, hay sự nguội lạnh của ngọn lửa đam mê dành cho công việc từng yêu thích. Tương tự như quá trình đi qua nỗi đau mất mát, bạn rơi vào trạng thái tổn thương khi phải đánh giá lại bản ngã và mục đích sống của chính mình, cả bên trong lẫn bên ngoài môi trường công sở.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, thị trường lao động ngày càng khốc liệt cùng áp lực từ văn hóa tối ưu hóa và so sánh năng suất, mong muốn tìm ra lối thoát ngay lập tức lại càng trở nên gay gắt hơn. Dù vậy, bạn hoàn toàn không cần phải hoảng loạn. Dưới đây là 7 lời khuyên thiết thực từ Beth Hope – Chuyên gia huấn luyện lãnh đạo cao cấp và Nhà sáng lập tổ chức &hope – giúp trao cho sự nghiệp của bạn một nụ hôn hồi sinh.

1. Đánh giá lại bản chất của sự “lụi tàn”

Sự nghiệp không bao giờ tự nhiên rơi vào ngõ hẹp mà không có lý do. Nếu bạn nhận thấy sự thiếu hụt tham vọng trong vai trò hiện tại, hãy bình tĩnh phân tích cội nguồn của vấn đề. Dù rất dễ vội vã kết luận rằng công việc này đã hết tương lai, thực chất chính cách thức làm việc hiện tại mới là yếu tố khiến bạn cảm thấy uể uải và kiệt quệ.

“Hiếm khi bản thân công việc đó thực sự lụi tàn. Thực tế phổ biến hơn là ai đó đã dành nhiều năm đóng vai ‘người đáng tin cậy’: luôn nói có, gánh vác những việc không ai muốn làm và duy trì mọi thứ vận hành êm đẹp một cách thầm lặng phía sau.” “Khối lượng công việc đó rất quan trọng, nhưng nó hiếm khi được ghi nhận hay thưởng phạt xứng đáng. Bằng cách nào đó trên hành trình này, bạn đã vô tình trở nên ‘vô hình’ trước mắt những người đưa ra quyết định về tương lai của bạn và đôi khi là trước mắt chính bản thân bạn.”

Hope phân tích

2. Bắt bệnh chính xác trước khi nộp đơn xin nghỉ việc

Bạn đang cảm thấy chán nản với vị trí của mình? Bạn thấy công việc thiếu đi sự vô giá? Nó đang bào mòn cảm xúc của bạn hay tạo ra những rào cản ngăn bước tiến? Nếu bạn đang nung nấu ý định nghỉ việc nhưng vẫn chưa thực sự rõ lý do, hãy ngồi lại và bóc tách từng khía cạnh mà bạn không hài lòng ở công việc hiện tại.

“Chán nản đồng nghĩa với việc bạn đã vượt quá quy mô của vị trí này và cần những thử thách mang tính bứt phá hơn. Kiệt quệ nghĩa là bạn đang hoạt động với một bình năng lượng trống rỗng, và khi cơ thể rệu rã đến mức đó, mọi thứ đều trở nên xám xịt – bao gồm cả những công việc bạn vốn dĩ từng yêu thích. Rào cản nghĩa là bạn đã sẵn sàng bứt phá nhưng có điều gì đó, hoặc ai đó, đang cản đường.” “Hành động xin nghỉ việc chỉ giải quyết được duy nhất một trong các vấn đề trên. Nếu bạn đang ở trong trạng thái kiệt quệ, bạn sẽ chỉ mang nguyên sự rệu rã đó sang môi trường làm việc tiếp theo.”

Hope nhấn mạnh.

3. Phục hồi năng lượng nội tại trước tiên

Nếu bạn đang cảm thấy cạn kiệt trong vai trò hiện tại, điều tối quan trọng là phải tái thiết lập sự cân bằng cho bản thân trước khi đưa ra bất kỳ quyết định mang tính bước ngoặt nào.

“Khi cơ thể và tâm trí kiệt sức, bạn thật sự rất khó để hình dung ra bất kỳ viễn cảnh nào tốt đẹp hơn, và mọi lựa chọn lúc đó đều mang lại cảm giác rủi ro. Đó là lý do tại sao những quyết định sự nghiệp lớn được đưa ra trong trạng thái cạn kiệt thường dễ đi sai hướng”. “Trước khi quyết định bất cứ điều gì, hãy bảo vệ giấc ngủ của mình, gạt bỏ ít nhất một gánh nặng ra khỏi lịch trình và dành cho bản thân vài tuần để phục hồi. Một khi năng lượng nội tại bắt đầu quay trở lại, khả năng nhìn nhận các cơ hội một cách sáng suốt cũng sẽ tự động phục hồi.”

Hope chia sẻ

4. Làm chủ và ghi nhận những thành tựu của chính mình

Vô thức ghi nhận thành tựu của những người xung quanh nhưng lại bỏ qua những bước tiến của chính mình là một phản ứng tâm lý rất đỗi con người. Dù bạn không nhất thiết phải dành hàng giờ để viết nhật ký hay ghi chép lại chi tiết 10 năm đã qua, việc dành ra chút thời gian để liệt kê lại những cột mốc trong vài năm gần đây sẽ giúp bạn có một góc nhìn khách quan và đúng đắn hơn về bản thân.

“Hãy ngồi xuống và lập một danh sách những vấn đề bạn đã giải quyết trong ba năm qua, đi kèm với các con số cụ thể nếu có: số tiền tiết kiệm được cho công ty, doanh thu mang về, số lượng nhân sự bạn đã đào tạo, các cuộc khủng hoảng đã xử lý hay hiệu suất được tối ưu hóa”. “Điều này sẽ thay đổi hoàn toàn cách bạn nói về bản thân trong kỳ đánh giá hiệu suất tiếp theo, trong buổi phỏng vấn hay trong các cuộc trao đổi với cấp trên. Nó là lời nhắc nhở đắt giá rằng sự nghiệp của bạn vẫn luôn tràn đầy sức sống.”

Hope khuyên

5. Tìm kiếm một Nhà bảo trợ (Sponsor), không chỉ đơn thuần là một Người cố vấn (Mentor)

Sự xuất hiện của một Nhà bảo trợ có thể tạo ra bước ngoặt bứt phá cho sự nghiệp của bạn. Trong khi Người cố vấn đóng vai trò định hướng và đưa ra lời khuyên, thì Nhà bảo trợ sẽ là người trực tiếp cất tiếng nói đại diện, tạo ảnh hưởng và chủ động đề xuất tên bạn trước những nhân sự cấp cao có quyền quyết định.

“Phụ nữ thường nhận được rất nhiều sự cố vấn nhưng lại thiếu đi lực lượng bảo trợ. Nếu không có một nhân sự cấp cao nào tích cực đứng ra tiến cử bạn, đó thường là lý do thực sự khiến sự nghiệp của bạn bị dậm chân tại chỗ. Tin tốt là bạn hoàn toàn có thể chủ động cải thiện điều này”. “Hãy xác định một hoặc hai nhân sự cấp cao am hiểu về năng lực công việc của bạn, thẳng thắn chia sẻ với họ về mục tiêu tiếp theo và trực tiếp đề nghị sự hỗ trợ từ họ.”

Hope nhận định

6. Đánh giá lại môi trường làm việc

Đôi khi, nút thắt không xuất phát từ chính bạn mà đến từ nội tại của doanh nghiệp. Hãy tự đặt ra những câu hỏi khách quan: Nhân sự tại đây có đang được thăng tiến không? Doanh nghiệp có đang tiếp tục dồn nguồn lực đầu tư phát triển không?

“Nếu tổ chức của bạn đang trong quá trình tái cấu trúc, cắt giảm chi phí hoặc đã âm thầm dừng việc thăng chức cho nhân viên, thì mọi nỗ lực cá nhân của bạn cũng không thể thay đổi được cục diện đó, và điều này tuyệt đối không phản ánh năng lực của bạn”. “Nếu bối cảnh chung đã thay đổi, nước đi lành mạnh nhất có thể là hướng tầm mắt ra bên ngoài. Đó là một quyết định mang tính chiến lược, hoàn toàn không phải là một sự thất bại.”

Hope nhận định

7. Bắt đầu từ những bước đi nhỏ thay vì những kế hoạch vĩ mô

Việc nộp đơn nghỉ việc một cách bồng bồng, bước ra khỏi văn phòng và ngay lập tức tự phác thảo một kế hoạch kinh doanh triệu đô không phải lúc nào cũng là câu trả lời sáng suốt. Đôi khi, tất cả những gì bạn cần chỉ là một vài bước đi nhỏ nhưng đúng hướng.

“Hãy chủ động mời một tách cà phê với ai đó đang làm công việc mà bạn tò mò, giơ tay đảm nhận một dự án thử thách mới, hoặc tham gia một khóa học ngắn hạn về lĩnh vực bạn hứng thú”. “Những hành động nhỏ sẽ từng bước khôi phục lại niềm tin và cung cấp cho bạn những dữ liệu thực tế về điều bạn thực sự mong muốn tiếp theo. Động lực chỉ thực sự quay trở lại thông qua hành động, chứ không phải qua việc ngồi suy ngẫm để tìm ra một đáp án hoàn hảo.”

Hope gợi ý