Lo lắng về việc đi làm muộn? Gen Z và Millennials thể hiện sự khác biệt văn hóa về giờ giấc nơi công sở

Lần cuối cùng bạn lo lắng về việc đến muộn chỗ làm là khi nào? Nếu bạn là kiểu người cảm thấy căng thẳng khi trễ giờ, có thể điều đó phản ánh tuổi tác của bạn.

Bạn cảm thấy thế nào về việc đi làm muộn, trễ hạn nộp công việc hoặc đến cuộc họp trễ 10 phút? Thú vị thay, cách bạn phản ứng với sự đúng giờ có thể là một chỉ số của thế hệ. Theo nghiên cứu từ Meeting Canary, các nhân viên trẻ tuổi có xu hướng xem nhẹ việc trễ giờ hơn so với các đồng nghiệp lớn tuổi. Nhưng điều gì đã tạo nên sự khác biệt này giữa các thế hệ? Và liệu nó có thực sự quan trọng? Các chuyên gia nghề nghiệp đã chia sẻ quan điểm của họ.

Gen Z cảm nhận thế nào về việc trễ giờ?

Mặc dù việc đưa ra những nhận định khái quát về quan điểm của cả một thế hệ thường không mang lại nhiều giá trị, nhưng nghiên cứu này dường như chứa đựng một số điều đáng để thảo luận – ít nhất là để tạo ra một môi trường làm việc hài hòa hơn. Hãy cùng phân tích cụ thể.

Theo nghiên cứu, khoảng 50% những người trong độ tuổi 16–24 xem việc đến muộn 10 phút cũng tương đương như đến đúng giờ, trong khi 70% thế hệ Millennials hoàn toàn không chấp nhận bất kỳ hình thức trễ giờ nào. Không khó để nhận ra rằng điều này có thể dẫn đến xung đột lớn tại nơi làm việc, nhưng liệu các con số thống kê này có phản ánh đúng thực tế?

“Các giá trị tại nơi làm việc của thế hệ Millennials và Gen Z, dù không quá khác biệt như so với các thế hệ trước đó, vẫn có một số điểm khác biệt đáng chú ý,” Maria Rechkemmer, chuyên gia về giáo dục kinh doanh tại Babbel for Business, nhận xét. “Đáng chú ý nhất, Gen Z ít chú trọng đến tính chuyên nghiệp truyền thống hơn so với Millennials, thay vào đó họ ưu tiên tốc độ, sự gần gũi và thân thiện. Thế hệ Millennials thường coi tính đúng giờ là nền tảng của sự chuyên nghiệp, hoàn toàn trái ngược với Gen Z, những người tiếp cận việc quản lý thời gian và cân bằng công việc – cuộc sống với một tư duy linh hoạt và toàn diện hơn.”

Trong khi việc đến muộn trước đây được xem là dấu hiệu của sự thiếu tôn trọng và cam kết, thì các nhân viên trẻ tuổi ngày nay có xu hướng tìm hiểu toàn bộ bối cảnh trước khi đưa ra kết luận về động cơ của đồng nghiệp. Với lượng công việc ngày càng nhiều được thực hiện trực tuyến, luôn có những vấn đề như kết nối internet hoặc sự cố hệ thống gây cản trở nỗ lực tuân thủ lịch trình, buộc tất cả chúng ta phải linh hoạt hơn về thời gian.

Tại sao giá trị về giờ giấc giữa các thế hệ lại khác biệt?

Rõ ràng có những khác biệt đáng kể trong cách mỗi thế hệ nhìn nhận giá trị tại nơi làm việc, và khi đi sâu vào vấn đề, điều này không có gì quá bất ngờ. Các hình thức làm việc linh hoạt, làm việc tại nhà (WFH), mô hình kết hợp (hybrid) và sự chú trọng đến sức khỏe tinh thần đã tái định hình môi trường làm việc ở nhiều nơi, khiến mọi thứ trông và vận hành rất khác – thậm chí so với chỉ 5 năm trước.

“Thế hệ Millennials trưởng thành trong một nền văn hóa làm việc từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều, nơi mà đúng giờ và có mặt là tất cả,” Kevin Fitzgerald, giám đốc tại Anh của nền tảng việc làm Employment Hero cho biết. “Họ đến sớm và về muộn – không phải vì khối lượng công việc, mà vì thời gian làm việc lâu thường được đánh đồng với cơ hội thăng tiến. Tuy nhiên, làm việc linh hoạt đã đảo ngược điều này. Gen Z ưu tiên năng suất hơn là sự hiện diện, làm việc theo lịch trình riêng và tập trung vào hiệu quả. Các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy sự thay đổi này, giúp nhân viên làm việc thông minh hơn thay vì lâu hơn.”

Các chuyên gia đều đồng tình rằng thời thế đã thay đổi, và các nhà tuyển dụng cần bắt kịp xu thế.

“Gen X và thế hệ bùng nổ dân số (baby boomers) là những người luôn giữ giờ gốc – luôn đến sớm, không bao giờ rời đi trước khi mọi thứ kết thúc,” Karen Turton, người sáng lập và CEO của công ty tư vấn hiệu suất và quản lý nhân sự Purple Story cho biết. “Nhưng hãy thực tế, thời thế đã đổi thay. Chúng ta đang sống trong một thế giới theo nhu cầu (on-demand), và Gen Z đang viết lại quy tắc về tính đúng giờ. Tuân thủ lịch trình cứng nhắc – dù là xem TV lúc 9 giờ tối hay làm việc nghiêm ngặt từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều – giờ đây giống như một tàn dư của quá khứ.”

Việc đến muộn văn phòng có thực sự quan trọng?

Vậy, liệu việc đến muộn 10 phút có thực sự là một vấn đề lớn? Câu trả lời chung là: phụ thuộc vào hoàn cảnh. Như thường lệ, mọi thứ đều liên quan đến bối cảnh – và ngành nghề bạn đang làm việc.

Việc chấp nhận sự chậm trễ thay đổi tùy theo nơi làm việc. Các công ty với mô hình làm việc linh hoạt hoặc chú trọng đến kết quả có thể phù hợp với thái độ thoải mái hơn về giờ giấc của Gen Z, trong khi ở những môi trường yêu cầu hoặc mong đợi sự tuân thủ nghiêm ngặt lịch trình, việc đúng giờ được xem là điều tối quan trọng.

Bối cảnh là yếu tố then chốt. Đối với các đội nhóm làm việc theo hình thức hợp tác và các vai trò trực tiếp với khách hàng, việc đến muộn có thể ảnh hưởng đến lòng tin và hiệu quả. Tuy nhiên, khi nhân viên Gen Z tiếp tục định hình tương lai của môi trường làm việc, ngày càng có nhiều công ty nhận ra rằng việc đến muộn đôi lúc – nếu được cân bằng bằng năng suất cao và kết quả tốt – không phải là vấn đề đáng lo ngại.

Làm thế nào để thu hẹp khoảng cách giữa các thế hệ?

Khi nói đến những gì Gen Z mong muốn trong công việc, ưu tiên hàng đầu là sự linh hoạt. “Không phải ai cũng làm việc tốt vào buổi sáng hoặc trong môi trường văn phòng đông đúc,” Fitzgerald nhận định. “Sự linh hoạt cho phép nhân viên phát huy tối đa khả năng của mình theo cách riêng, và các nhà tuyển dụng không nên coi điều này là tiêu cực.”

1. Chấp nhận sự linh hoạt

“Điều cốt lõi cho các doanh nghiệp là thích nghi và hợp tác với nhân viên để tạo ra các giải pháp phù hợp với tất cả. Nếu vấn đề đúng giờ trở thành thử thách, các cuộc thảo luận cởi mở và mang tính hợp tác là giải pháp. Mặc dù có thể cần thời gian để làm quen, nhưng khi thực hiện đúng cách, làm việc linh hoạt mang lại lợi ích cho tất cả mọi người. Nếu sự tự chủ nâng cao năng suất và hạnh phúc, đó là một kết quả đôi bên cùng có lợi.”

2. Giao tiếp là yếu tố then chốt

“Để giải quyết sự khác biệt giữa các thế hệ, chẳng hạn như quan điểm khác nhau về đúng giờ tại nơi làm việc, cần có sự giao tiếp cởi mở, hiểu biết lẫn nhau và sẵn sàng thích nghi. Việc giải quyết các khác biệt này là chìa khóa để xây dựng môi trường làm việc lành mạnh hơn, tăng năng suất và gắn kết đội nhóm.”

3. Đặt ra kỳ vọng rõ ràng

“Để thu hẹp khoảng cách giữa các thế hệ, các nhà tuyển dụng có thể áp dụng chính sách làm việc linh hoạt nhằm đáp ứng các sở thích khác nhau về thời gian, đồng thời đặt ra những kỳ vọng rõ ràng về kết quả và hiệu suất. Nhấn mạnh vào kết quả thay vì lịch trình cố định có thể thu hẹp khoảng cách, đảm bảo rằng tất cả nhân viên đều cảm thấy được tôn trọng trong khi vẫn duy trì năng suất. Bằng cách tạo ra một môi trường nơi các phong cách làm việc đều được công nhận và đánh giá cao, các nhà quản lý có thể khuyến khích sự hợp tác và giảm căng thẳng do khác biệt thế hệ gây ra.”

4. Khuyến khích sự hợp tác giữa các thế hệ

Điều quan trọng là nhớ rằng mặc dù các thế hệ lớn tuổi cần linh hoạt hơn, nhưng họ sở hữu rất nhiều kinh nghiệm và kiến thức mà nhân viên trẻ có thể học hỏi. “Chúng ta đều có thể học hỏi lẫn nhau. Làm việc vượt qua ranh giới thế hệ cho phép các nhân viên trẻ học hỏi từ kinh nghiệm và cách giao tiếp có cấu trúc của thế hệ trước, trong khi các nhân viên lớn tuổi có thể học được cách tiếp cận linh hoạt và ưu tiên cân bằng công việc-cuộc sống của Gen Z.”

Một điều rõ ràng: sự linh hoạt là điều không thể thiếu, và quyền tự do chọn cách làm việc phù hợp với bản thân được đánh giá rất cao. Như Turton đã nói: “Đồng hồ không còn quyết định cuộc sống nữa – chúng ta mới là người quyết định.”

Ảnh: Devil wears Prada