Đi bảo tàng, đọc sách cũng giúp chống lão hóa? Nghiên cứu mới tiết lộ sức mạnh bất ngờ của văn hóa với tuổi trẻ

Không chỉ nuôi dưỡng cảm xúc và tâm hồn, văn hóa giờ đây còn được cho là có khả năng tác động đến quá trình lão hóa sinh học của cơ thể. Một nghiên cứu mới từ University College London đang mở ra góc nhìn hoàn toàn khác về mối liên hệ giữa nghệ thuật, đời sống tinh thần và tuổi thọ.

Nghệ thuật và văn hóa có thể giúp cơ thể “già chậm” hơn

Trong nhiều năm, việc đi bảo tàng, đọc sách hay nghe hòa nhạc thường được xem là sở thích của những người yêu nghệ thuật. Thế nhưng giờ đây, những hoạt động tưởng chừng mang tính tinh thần ấy lại được khoa học chứng minh có thể liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tốc độ lão hóa.

Theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Innovation in Aging, thường xuyên tiếp xúc với các hoạt động văn hóa như đọc sách, nghe nhạc, xem triển lãm, khiêu vũ hay tham quan gallery nghệ thuật có thể giúp làm chậm quá trình lão hóa sinh học của cơ thể.

Nghiên cứu được thực hiện trên 3.556 người trưởng thành tại Anh, dựa trên dữ liệu xét nghiệm máu, thông tin di truyền và tần suất tham gia hoạt động văn hóa để phân tích mối liên hệ giữa lối sống và tuổi sinh học.

Kết quả cho thấy:

• Những người tham gia hoạt động văn hóa ít nhất 1 lần/tuần có tốc độ lão hóa sinh học chậm hơn khoảng 4% so với nhóm chỉ tham gia dưới 3 lần/năm.
• Ngay cả khi chỉ tham gia khoảng 1 lần/tháng, tốc độ lão hóa cũng chậm hơn khoảng 3%.
• Nhóm có đời sống văn hóa phong phú nhất sở hữu tuổi sinh học trẻ hơn gần 1 năm so với nhóm ít tiếp xúc với nghệ thuật.

Đáng chú ý, tác động này đặc biệt rõ rệt ở những người sau tuổi 40 – giai đoạn cơ thể bắt đầu bước vào quá trình lão hóa tự nhiên mạnh hơn.

Vì sao văn hóa lại ảnh hưởng đến tuổi thọ?

Theo các nhà nghiên cứu, nghệ thuật và văn hóa không đơn thuần là hoạt động giải trí. Chúng tạo ra đồng thời các kích thích về cảm xúc, nhận thức và xã hội – những yếu tố có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe não bộ và hệ thần kinh.

Giáo sư Daisy Fancourt – tác giả chính của nghiên cứu – cho biết: nghệ thuật có thể tác động đến sức khỏe ở cấp độ sinh học, tương tự như vai trò của việc tập thể dục đối với cơ thể.

Nói cách khác, một buổi xem triển lãm nghệ thuật, đọc vài chương sách trước khi ngủ hay tham dự một đêm jazz ngẫu hứng đôi khi cũng có thể trở thành “liệu pháp chống lão hóa” mới của thời hiện đại.

Văn hóa đang trở thành xu hướng wellness mới

Nếu trước đây self-care thường gắn với skincare, detox hay gym, thì hiện nay, việc nuôi dưỡng đời sống tinh thần thông qua nghệ thuật và văn hóa đang dần trở thành một phần của phong cách sống wellness hiện đại.

Tin vui là bạn không cần phải dành cuối tuần ở nhà hát opera hay liên tục ghé các triển lãm lớn. Điều quan trọng là biến văn hóa thành một thói quen nhỏ nhưng đều đặn trong đời sống hàng ngày.

Ví dụ như:

• Đi bộ buổi sáng cùng nhạc của Nina Simone
• Nghe podcast văn học trên đường đi làm
• Đọc vài trang sách của Joan Didion trước khi ngủ
• Tham gia lớp làm gốm cuối tuần
• Xem phim nghệ thuật tại rạp indie gần nhà

Ở Paris, nhiều cộng đồng văn hóa dành cho giới trẻ cũng đang phát triển mạnh, nơi điện ảnh, âm nhạc và nghệ thuật trở thành cầu nối giúp mọi người gặp gỡ, kết nối và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Self-care thời mới: nuôi dưỡng não bộ bằng nghệ thuật

Các nhà nghiên cứu cho rằng văn hóa không còn là một “sự kiện đặc biệt”, mà đang trở thành một dạng self-care mới giúp điều chỉnh trạng thái tinh thần, cảm xúc và thậm chí cả tuổi sinh học từ bên trong.

Có lẽ trong tương lai, bí quyết chống lão hóa không chỉ nằm ở serum đắt tiền hay các liệu trình công nghệ cao, mà còn ở việc bạn dành bao nhiêu thời gian để nuôi dưỡng tâm hồn bằng sách, âm nhạc, nghệ thuật và những trải nghiệm đẹp đẽ mỗi ngày.