“Mankeeping” – Gánh nặng tinh thần mà nhiều phụ nữ dị tính đang âm thầm gánh vác

Bạn có nhận ra mình trong hình ảnh này không: luôn là người nhắc bạn trai đi họp lớp, lên lịch cuối tuần về thăm gia đình, sắp xếp quần áo sạch sẽ cho anh ấy, hay thậm chí là đặt bàn ăn tối với nhóm bạn chung? Nếu có, bạn có thể đang làm mankeeping – một khái niệm mới chỉ ra phần “công việc vô hình” mà phụ nữ thường đảm nhận trong các mối quan hệ dị tính.

Mankeeping là gì?

Thuật ngữ này mô tả phần công việc cảm xúc và xã hội mà phụ nữ thường thực hiện để duy trì kết nối, nhịp sống, và hình ảnh xã hội cho bạn đời nam giới. Một nghiên cứu của Stanford (2024) đã đưa “mankeeping” vào lý thuyết mental load (gánh nặng tinh thần) của nhà xã hội học Carolyn Rosenthal, với ba phát hiện chính:

1. Phụ nữ thường phải bù đắp cho sự thiếu hụt xã hội của nam giới.
2. Sự bù đắp này thực chất là một dạng “lao động”.
3. Và nó đi kèm cái giá không nhỏ cho phụ nữ – từ thời gian cho đến sức khỏe tinh thần.

Những ví dụ dễ thấy

• Marge Simpson trong The Simpsons: đảm bảo Homer trông “ra dáng” người lớn, từ việc đi khám bác sĩ đến chăm sóc con cái.
• Lorelai và Sookie trong Gilmore Girls: ép bạn trai Luke và Jackson dành thời gian cùng nhau, dù họ chẳng mấy hào hứng.
• Claire Dunphy trong Modern Family: hiện thân của một mankeeper điển hình, luôn gánh trách nhiệm điều phối gia đình thay chồng.

Vì sao lại đáng bàn?

Thoạt nghe, việc chăm lo cho bạn đời không có gì sai. Nhưng điểm mấu chốt của mankeeping là nó hiếm khi có tính đối xứng. Như nhà nghiên cứu Eagan Dean (Stanford) viết: “Mankeeping có thể là khi người vợ tổ chức lịch xã hội cho chồng, mua thiệp sinh nhật thay mặt anh ấy (cho bạn bè của anh ấy), hay liên tục làm chỗ dựa tinh thần cho em trai mình. Và thường thì, họ không nhận lại sự chăm sóc tương xứng.”

Một chủ đề không chỉ chạm đến sự bất bình đẳng giới trong đời sống thường nhật, mà còn đặt câu hỏi: Trong tình yêu, tại sao phụ nữ thường phải trở thành “quản lý đời sống” cho đàn ông?

Ảnh thumbnail: Queen of Tears