‘Để thanh thản khi về già’ – Cuốn sách không chỉ dành cho người già

Tuổi già không bất ngờ gõ cửa vào ngày ta nhận quyết định nghỉ hưu. Nó lặng lẽ hiện diện khi ta cần nhiều thời gian hơn để bước xuống cầu thang, hay khi một cái tên quen thuộc chợt vuột khỏi trí nhớ.

Trong dòng chảy hối hả của thế giới hiện đại, nơi những tiêu chuẩn về năng suất, diện mạo trẻ trung và sự kiểm soát luôn được đặt lên hàng đầu, việc già đi dường như trở thành một “sự thật khó chấp nhận”. Nhưng trong cuốn sách “Để thanh thản khi về già” (First News phát hành), bác sĩ tâm thần Rhee Kun Hoo mang đến một góc nhìn vừa điềm tĩnh, vừa thẳng thắn: Ta không thể ngăn vệt thời gian khắc lên cơ thể, nhưng hoàn toàn có thể lựa chọn tâm thế để đi qua những năm tháng ấy một cách kiêu hãnh.

Nhìn thẳng vào sự thật: Già đi là một chuỗi mất mát có thật

Viết cuốn sách này ở tuổi 87 – khi lưng đã còng, một mắt mờ hẳn và gánh trên mình bảy căn bệnh mạn tính, Rhee Kun Hoo không dành tặng độc giả những lời an ủi sáo rỗng kiểu “tuổi tác chỉ là con số”. Với vị chuyên gia đã có hơn 50 năm cống hiến cho ngành sức khỏe tâm thần Hàn Quốc, lão hóa là một tiến trình sinh học và xã hội đầy nghiệt ngã.

Già đi đồng nghĩa với việc ta phải tập quen với sự rút bớt: cơ thể chậm lại, chức năng giảm sút, vị thế xã hội dần khép lại sau khi rời khỏi ghế nóng công sở. Những cuộc gọi thưa dần, con cái có vùng trời riêng, và bạn bè cùng thế hệ lần lượt rời xa.

“Cũng giống như việc mọi sinh mạng đều phải có lúc kết thúc, con người chúng ta sẽ ngày càng yếu đi sau khi đã đạt đến đỉnh cao. Khoe khoang về quá khứ không thể thay đổi hiện tại… Thật dại dột khi cứ mãi chấp niệm với quá khứ của chính mình.”

– Rhee Kun Hoo

Sống hạnh phúc không phải là sống không bệnh tật

Một trong những thông điệp đắt giá nhất của tác phẩm nằm ở việc tái định nghĩa sự thanh thản. Một ngày hoàn toàn không đau ốm, không lo lắng tài chính là điều vô cùng hiếm hoi ở bất kỳ độ tuổi nào. Nếu cứ đợi một ngày “hoàn hảo” như thế mới cho phép mình hạnh phúc, ta sẽ bỏ lỡ toàn bộ hiện tại.

Sức khỏe thể chất có thể nằm ngoài tầm kiểm soát, nhưng thái độ sống trước những giới hạn lại thuộc về lựa chọn của mỗi cá nhân:

• Rũ bỏ tư duy thành tựu: Khi còn trẻ, ta sống để tích lũy và thăng tiến. Khi về già, hãy làm một việc chỉ vì ta yêu thích khoảng thời gian dành cho nó.
• Thu gọn không gian sống: Bớt đồ đạc, tối giản chuyện tiền bạc và buông bỏ những mối quan hệ không còn phù hợp để nhường chỗ cho sự tĩnh lặng nội tại.
• Trực diện với hiện tại: Ngừng nuối tiếc quá khứ rực rỡ hay lo sợ một tương lai chưa tới.

Nhiều người Hàn Quốc vẫn thường truyền tai nhau câu nói: “Rụng hết răng thì học ăn bằng nướu”. Việc tác giả ở tuổi 80 vẫn bắt đầu sưu tập tem, nghe diễn thuyết khoa học và giành giải thưởng quốc tế là minh chứng cho thấy: Tuổi già có thể thu hẹp phạm vi hoạt động, nhưng không bao giờ khép lại khả năng tận hưởng niềm vui.

Tấm gương soi chiếu cho mọi thế hệ

Dù mang tựa đề “Để thanh thản khi về già”, tác phẩm không chỉ dành riêng cho người cao tuổi: Với người trẻ, cuốn sách là lời thức tỉnh rằng cách ta chăm sóc sức khỏe, sử dụng tài chính và nuôi dưỡng tâm hồn từ hôm nay sẽ đặt nền móng cho hình mẫu của chính ta ở tuổi 70. Với người trung niên, đây là chiếc cầu nối thấu cảm, giúp họ hiểu được sự bất an, cảm giác phụ thuộc hay tâm lý xáo trộn của cha mẹ già, để từ đó chuẩn bị tâm thế cho hành trình tương lai của chính mình.

Hành trình tựu thành sự thanh thản:

• Người trẻ: tích lũy nội lực và thói quen lành mạnh
• Người trung niên: thấu hiểu cha mẹ và chuẩn bị cho tương lai
• Người cao tuổi: buông bỏ chấp niệm và tận hưởng hiện tại

Thanh thản không đến từ việc chối bỏ tuổi tác hay cố níu giữ thanh xuân bằng mọi giá. Thanh thản là khi ta biết mỉm cười khép lại một chương đã qua, buông bớt những kỳ vọng ngột ngạt và dịu dàng đón nhận từng khoảng lặng của thời gian.

Như bác sĩ Rhee Kun Hoo đã nhắn gửi: “Tuổi già không phải là một sự trừng phạt. Quá khứ của bạn rất rực rỡ, và hiện tại của bạn cũng tốt đẹp theo cách riêng của nó.”