Cỏ có thật sự xanh hơn? Khi nào nên ở lại và khi nào nên đổi thay

Một nhà tâm lý học giải thích về hội chứng “cỏ xanh hơn” và những gì chúng ta có thể làm để vượt qua nó.

Chúng ta đều đã từng trải qua điều này. Sau hàng tháng trời lên kế hoạch, nộp đơn và phỏng vấn, bạn cuối cùng cũng đạt được công việc mơ ước. Lúc đầu, mọi thứ tại văn phòng đều hoàn hảo. Nhưng chỉ sau vài tháng, bạn bắt đầu mơ mộng về một công việc khác tại một văn phòng khác. Bạn không thể không cảm thấy ghen tị với những buổi tiệc xa hoa ở văn phòng của bạn bè hay giờ làm việc linh hoạt của chị gái mình. Có cảm giác như ai cũng có cuộc sống tốt hơn bạn một chút.

Hoặc có thể, bạn cũng trải qua quá trình tương tự khi nói đến các mối quan hệ. Bạn gặp ai đó qua các ứng dụng hẹn hò, có vẻ là người lý tưởng với bạn. Bạn đi vài buổi hẹn, mọi thứ đều ổn. Rồi sau vài tháng, bạn bắt đầu nhận thấy rằng mối quan hệ của mình không mạnh mẽ hoặc lành mạnh như những mối quan hệ bạn thấy trên mạng hoặc trong vòng bạn bè. Và bạn lại nhảy sang một mối quan hệ mới, hy vọng rằng lần sau sẽ tốt hơn.

Cảm giác liên tục rằng mọi thứ nên tốt hơn một chút này được gọi là hội chứng “cỏ xanh hơn” (grass is greener syndrome). Dù không phải là một chứng bệnh được công nhận chính thức, nhưng đây là hiện tượng rất thực tế, khi chúng ta thường nhìn sang “bãi cỏ” của người khác và thấy nó có vẻ xanh tươi hơn so với “bãi cỏ” của mình. Điều này khiến chúng ta quên đi những điều tuyệt vời mà mình đang có. Như Ragini Jha từ Cardamom Consulting giải thích, “Chúng ta có xu hướng lý tưởng hóa những điều chưa biết trong khi chỉ tập trung vào những mặt tiêu cực của tình trạng hiện tại.”

Và chúng ta có thể làm điều này với hầu như mọi khía cạnh của cuộc sống: công việc, mối quan hệ, bạn bè, quần áo… tất cả.

Vì sao chúng ta có xu hướng nghĩ rằng cỏ xanh hơn ở phía bên kia?

Theo Jha, suy nghĩ rằng “cỏ xanh hơn ở phía bên kia” có thể là một quá trình tâm lý tự nhiên. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, văn hóa mạng xã hội có thể đã làm gia tăng xu hướng này.

“Thói quen này bị ảnh hưởng bởi các thông điệp văn hóa khuyến khích sự cải tiến liên tục và xu hướng tự nhiên của não bộ đối với sự mới mẻ. Chúng ta không bao giờ được chuẩn bị để biết nhiều về người khác, hay chính mình, và việc tiếp xúc liên tục với những điều mới mẻ có thể gây hại, khiến chúng ta dễ dàng tập trung vào những thứ mình chưa có, nhất là khi có ai đó trên mạng luôn nhắc nhở rằng còn rất nhiều thứ ngoài kia.”

Cô cũng cho biết, hội chứng này có thể xuất phát từ những vấn đề chưa được giải quyết trong quá khứ. “Đôi khi, cảm giác này bắt nguồn từ những vấn đề cá nhân chưa được giải quyết hoặc những nhu cầu chưa được đáp ứng hơn là những thiếu sót thực sự trong hoàn cảnh hiện tại.”

Nguy cơ từ việc luôn thấy cỏ xanh hơn

Dù cảm thấy rằng “cỏ xanh hơn” có thể là bình thường và thậm chí khuyến khích chúng ta phát triển, nhưng khi suy nghĩ này trở thành ám ảnh liên tục, nó có thể dẫn đến những hậu quả tiêu cực. Theo Jha, nó có thể gây ra “sự không hài lòng kéo dài và tăng cường lo âu” khi tâm trí luôn chú ý vào những gì chúng ta không có.

Cô bổ sung thêm, “Tôi nhận thấy rằng suy nghĩ này cũng dẫn đến cảm giác hối tiếc mạnh mẽ hơn. Càng so sánh với người khác, chúng ta càng bắt đầu tập trung vào những điều ‘nên làm, có thể làm’, và điều này ngăn cản chúng ta tiến về phía trước.”

Nói cách khác, dù tưởng tượng rằng cỏ xanh hơn có vẻ như sẽ thúc đẩy chúng ta tiến xa hơn, nó có thể có tác động ngược lại, kìm hãm chúng ta bằng cách khiến chúng ta tự trách móc về những gì mình cho là sai lầm trong quá khứ.

Nhưng nếu cỏ thực sự xanh hơn thì sao?

Hội chứng “cỏ xanh hơn” có thể khá khó kiểm soát, vì đôi khi “cỏ” thực sự có thể xanh hơn. Jha gợi ý một số câu hỏi bạn nên tự đặt ra khi cảm thấy ghen tị với hoàn cảnh của người khác:

• Mình thực sự muốn điều này, hay chỉ muốn người khác thấy mình có nó?
• Mình đang so sánh với ai? Làm thế nào để quyết định ai xứng đáng để so sánh?
• Những khía cạnh nào trong cuộc sống khiến mình không hài lòng nhất? Mình nghĩ ai “có điều tốt hơn”, và tại sao?
• Cảm giác không hài lòng của mình có phải là do hoàn cảnh hay mình cảm thấy sự bất mãn kéo dài và thiếu thỏa mãn?

Ghi chú lại hoặc viết nhật ký về những câu hỏi này để thực sự hiểu rõ lý do tại sao bạn cảm thấy như vậy. Bạn cũng có thể hạn chế thời gian trên mạng xã hội nếu bạn nhận thấy bản thân liên tục so sánh mình với người khác trên đó, để xem sau một khoảng thời gian không tiếp xúc với mạng xã hội, liệu bạn có thực sự muốn những điều bạn nghĩ mình muốn hay không.

Các bước để phá vỡ lối suy nghĩ tiêu cực

Nếu bạn nhận ra mình đang mắc kẹt trong lối suy nghĩ rằng “cỏ luôn xanh hơn ở phía bên kia,” thì hoàn toàn có thể rèn luyện lại não bộ để ngừng so sánh một cách không lành mạnh.

Luyện tập lòng biết ơn: “Lòng biết ơn và lòng trắc ẩn với chính mình nghe có vẻ sáo rỗng, nhưng chúng đã được chứng minh là có khả năng thay đổi suy nghĩ của chúng ta,” Jha gợi ý. “Chúng ta thường có xu hướng tập trung vào những gì mình nên làm nhiều hơn, nhưng lại quên hỏi bản thân rằng mình đã làm tốt điều gì. Có khả năng cao là có nhiều khía cạnh bạn đang tiến bộ, chẳng hạn như học một điều gì đó mới, duy trì thói quen hàng ngày, hoặc đầu tư vào bản thân thông qua liệu pháp tâm lý hoặc tập gym.”

Thử trải nghiệm cuộc sống “xanh hơn”: Hãy thử xem liệu đó có phải là điều bạn thực sự muốn bằng cách thực hiện nó, có thể là thông qua các dự án làm việc tự do, chuyển chỗ ở ngắn hạn hoặc trò chuyện với những người mà bạn cảm thấy họ đang làm tốt hơn mình ở một khía cạnh nào đó.

Đừng quá khắt khe với bản thân: “Hãy nhớ rằng ai cũng có phiên bản ‘bãi cỏ xanh hơn’ của riêng mình, và điều đó không phải lúc nào cũng xuất phát từ thực tế. Chia sẻ chọn lọc, thiên kiến nhận thức, và sự bất an cá nhân đều góp phần vào cảm giác này!”

Ảnh: Emily in Paris