“Silent disengagement” có đang đứng sau sự phai nhạt của văn hóa công sở?

Có bao giờ bạn bước vào văn phòng và cảm thấy bầu không khí nơi đây… không còn như trước? Mọi thứ vẫn vận hành, con người vẫn ngồi đủ chỗ, công việc vẫn được hoàn thành – nhưng đâu đó, một điều gì đó đã rời đi. Rất có thể, silent disengagement – sự thờ ơ thầm lặng – chính là nguyên nhân.

Từ quiet quitting đến rust-out, thế giới công việc dường như không thiếu những thuật ngữ “bắt trend” để gọi tên cảm giác chung của rất nhiều người hiện nay: sự bất mãn với sự nghiệp. Đó có thể là nỗi thất vọng vì con đường thăng tiến quá chậm, là sự mệt mỏi khi phải gánh việc cho một đồng nghiệp thiếu trách nhiệm, hoặc sâu xa hơn, là cảm giác văn hóa doanh nghiệp đang âm thầm mục ruỗng từ bên trong.

Dù lý do là gì, có một thực tế không thể phủ nhận: tình trạng này ngày càng nghiêm trọng. Một nghiên cứu năm 2024 cho thấy mức độ không hài lòng trong công việc đã chạm ngưỡng cao nhất từ trước đến nay, với hơn 90% người lao động thừa nhận họ không thực sự hạnh phúc nơi công sở.

Và giờ đây, một khái niệm mới xuất hiện: silent disengagement. Ngay cả khi bạn chưa từng nghe đến, rất có thể bạn đã – hoặc đang – chứng kiến nó mỗi ngày.

Khi nhân viên vẫn đi làm, nhưng tinh thần đã “nghỉ việc”

Những dấu hiệu ban đầu của sự thờ ơ thầm lặng thường rất khó nhận ra. Nhân viên vẫn đến văn phòng, vẫn hoàn thành công việc được giao, vẫn “đúng vai”, nhưng chỉ dừng lại ở mức tối thiểu. Bên trong, họ dần rút lui khỏi sự kết nối, khỏi tinh thần hợp tác và cả mong muốn phát triển nghề nghiệp.

Họ ít phát biểu trong các cuộc họp, không còn hào hứng với dự án mới, tránh né thử thách và chỉ tập trung vào những nhiệm vụ cốt lõi – với mức tương tác thấp nhất có thể. Nói cách khác, họ đã âm thầm “check-out” khỏi công việc, dù chưa nộp đơn nghỉ việc. Trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động, hành vi này đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết.

“Silent disengagement có thể gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần của nhân viên cũng như văn hóa nơi làm việc. Vì vậy, cả người lao động lẫn quản lý đều cần nhận diện sớm để ngăn nó leo thang,” Peter Duris – CEO kiêm đồng sáng lập nền tảng nghề nghiệp Kickresume chia sẻ.

Với người lao động, sự thờ ơ này thường biểu hiện qua cảm giác rút lui khỏi công việc, thiếu cảm hứng và động lực. Khi đó, điều quan trọng là nhìn thẳng vào nguyên nhân gốc rễ: bạn đang quá tải, hay ngược lại, không còn được thử thách? Bước tiếp theo là chia sẻ thẳng thắn với quản lý – người có thể giúp bạn tìm ra giải pháp phù hợp.

Với nhà quản lý, khi một nhân sự từng nhiệt huyết bỗng trở nên lạnh nhạt, đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy có điều gì đó không ổn. Một buổi trò chuyện riêng tư, với sự lắng nghe và thiện chí hỗ trợ, đôi khi đủ để mở lại cánh cửa đối thoại. Có thể, điều họ cần chỉ là sự ghi nhận, hoặc một cơ hội để phát triển. Và đôi khi, mọi thứ chỉ cần bắt đầu từ một cuộc nói chuyện đúng lúc.

Làm gì để chặn đứng “sự thờ ơ thầm lặng” nơi công sở?

Nếu bạn là người lao động:

• Tự soi lại động lực của mình: Hãy để ý xem bạn có đang né tránh công việc, rút khỏi sự hợp tác hay cảm thấy ít gắn kết hơn trước không. Hiểu được “vì sao” là bước đầu tiên để tìm lại năng lượng.
• Chủ động trao đổi với quản lý: Đừng đợi đến khi mọi thứ trở nên tệ hơn. Chia sẻ sớm về khối lượng công việc, mục tiêu sự nghiệp hay những hỗ trợ bạn cần có thể ngăn sự thờ ơ âm thầm lan rộng.
• Tìm kiếm cơ hội phát triển: Tham gia dự án mới, học thêm kỹ năng hoặc mở rộng vai trò theo hướng bạn mong muốn. Việc đầu tư chủ động cho bản thân có thể thắp lại động lực đã nguội lạnh.

Nếu bạn là nhà quản lý:

• Duy trì những buổi trao đổi 1–1 đều đặn: Đây là không gian an toàn để nhân viên nói lên lo lắng, mong muốn và định hướng, giúp bạn sớm nhận ra những dấu hiệu “đóng băng” tinh thần.
• Ghi nhận và tôn vinh đóng góp: Phản hồi tích cực, ghi nhận công khai và ăn mừng thành tựu – dù nhỏ – giúp nhân viên cảm thấy mình được nhìn thấy và trân trọng.
• Vẽ rõ lộ trình phát triển
  Cơ hội học hỏi, mentoring và thăng tiến chính là sợi dây giữ nhân viên gắn bó. Khi nhìn thấy tương lai, họ sẽ ít có xu hướng rút lui trong im lặng.

Bởi suy cho cùng, văn hóa công sở không biến mất trong một ngày. Nó phai nhạt dần, khi quá nhiều người chọn im lặng thay vì kết nối. Và silent disengagement chính là lời cảnh báo sớm mà chúng ta không nên bỏ qua.

Ảnh: Từ bộ phim ‘Emily in Paris’