Psychology: Hãy cứ chạy đi

Phụ nữ thích sự ổn định, đây là đặc tính của bản năng, của giống loài được củng cố qua lịch sử phát triển và đóng hằn trong chuẩn mực xã hội. Chẳng thế mà lời hứa hẹn giá trị nhất một người đàn ông có thể trao cho cô gái anh ta yêu chính là lời hứa hẹn về sự ổn định.
Trong câu tỏ tình “anh mãi mãi yêu em”, cũng đã chứa đựng cái cam kết về sự bất biến, không thay đổi. Và nhiều phụ nữ khi đổ vỡ, vẫn thường dựa vào cái cam kết ổn định ấy để kết luận rằng mình là nạn nhân.

Nhưng phụ nữ cũng có những lúc ngủ dậy, chợt thấy lòng hốt hoảng. Nàng nhìn vào gương và thấy chính mình trong một nỗi thất vọng mệt nhoài. Nàng sẽ phải trải qua một ngày với đủ thứ lập trình. Tin nhắn của người yêu, email công việc, lớp gym đều đặn mỗi lần 3 lần/tuần, những cuộc hẹn được đặt lịch từ trước đó hai tuần.

Những việc diễn ra như nó phải thế. Và hết ngày. Con người ta cứ thế trôi đi, không biết mình đang sống cuộc đời của chính mình hay chỉ nương theo quán tính. Trong một khoảnh khắc nào đó, nàng thấy mình đã chết. Trở thành một phần của bức tranh tĩnh vật – natural morte – thiên nhiên chết lặng. Nàng là một mảnh ghép của bức tranh xếp hình, được cố định bằng keo dán sau khi được đặt đúng chỗ, và sẽ ở yên đó cho đến khi lớp màu trở nên cũ kỹ.

Nỗi hốt hoảng ấy hoặc đủ sức làm nàng nhảy khỏi chiếc vòng quay ngựa gỗ mà nàng tưởng chừng đã ngồi lên từ thuở bé thơ, bất chấp xây xước. Hoặc chỉ làm nàng quên bôi màu son đỏ, lơ đãng như một cái hôn, gọi thêm một ly trà chiều giữa giờ làm việc, rồi thôi.

Ta sẽ nói về những người nhảy xuống từ vòng quay ngựa gỗ!

Thỉnh thoảng, có những con người biến mất

Họ không còn xuất hiện trên Facebook. Điện thoại im bặt. Không còn thấy họ ở quán bar quen thuộc. Căn phòng đóng cửa im lìm, hoặc đổi chủ. Họ tan biến khỏi tầm mắt bạn như thể, họ của trước đó chỉ là một ảo ảnh. Hành động có trách nhiệm và mang tính xã hội nhất mà họ có thể làm là một email xin nghỉ việc.

Để biết rằng họ không mất tích mà chỉ đơn giản là làm một cuộc chạy trốn. Khỏi điều gì, thì có thể chính họ cũng không trả lời được. Một lúc nào đó họ sẽ trở lại – mạnh mẽ hơn, như thể vừa làm một chuyến du lịch khỏi quỹ đạo thông thường của Trái Đất theo lời bác sĩ khuyên để tốt cho sức khỏe. Cũng có khi, là không.

Vào một giai đoạn nào đó của cuộc đời, người ta sẽ đứng trước một bức tường. Không, nếu là bức tường thì quá cụ thể rồi. Bức tường là thứ ta có thể đục, đẽo, trèo qua. Tôi muốn nói đến một bức tường vô hình, mà ta thậm chí không thể gọi tên chính xác. Ta chỉ biết rằng nó khiến ta kẹt lại và bị tổn thương.

Một kiểu bế tắc khiến ta không thể bước tiếp về phía trước và chấp nhận mọi thứ diễn ra như mọi ngày bình thường khác. Bức tường vô hình ấy lại còn biết co giãn, nó ôm lây ta từng chút một và đem lại cảm giác khó chịu như thể phải mặc vào người bộ đồ của thợ lặn mà đi giữa trời nắng Sài Gòn trưa tháng 4. Ta thôi không còn hiểu thế giới, và chết ngộp trong sự bí bách của mình.

Đó là khi người ta tìm kiếm một lối thoát.

Yêu

Tình yêu cứu rỗi nhân loại này, hãy xem đó là một định đề. Nếu không thể cứu rỗi nhân loại, thậm chí không thể cứu rỗi cuộc đời của bất kì ai. Thì tình yêu cũng là thứ gây xao nhãng tuyệt với nhất. Như giữa những deadline dày đặc, những bản báo cao không được sai sót dù chỉ một con số, ta đóng lại Gmail, khóa số điện thoại và tìm đến nơi nào có tình nhân đang đợi. Lao vào vòng tay chàng, để được xoa dịu, được điên cuồng. Được say trong cảm giác phù phiếm rằng tại thời điểm này, không gian này, bên con người này, ta là duy nhất, Ta hoàn hảo, ta an toan, ta được cung phụng. Phụ nữ tỉnh táo và kiêu hãnh thường chọn kiểu lối thoát đơn giản và vắn tắt này, như mở cửa và ngồi ở cầu thang thoát hiểm để hút một điếu thuốc. Rồi lại quay về.

Phụ nữ có chỗ dựa thường rất hay khóc thút thít nhấc máy gọi cho đàn ông của mình, thế giới tạm thời để anh lo, em về nhà rửa chén thôi có được không. Phụ nữ thực tế thường đùa rằng mình sẽ đếm số tiền trong tài khoản để đầu tư nhan sắc sao cho hiệu quả để đánh bẫy một chàng giàu sụ. Đùa thôi, khi nào có cơ hội mới làm thật.

Chung quy lại, phụ nữ cần một đồng minh cho cuộc thoát ly thực tại của mình. Và thường thì nàng sẽ tìm được.

Chạy

Đôi khi điều khiến ta đẩy cánh cửa thoát hiểm, cũng là một chữ yêu. Trớ trêu lắm chứ. Như một mối quan hệ đủ dài, để đóng khung ta trong những điều quen thuộc. Để biết những thứ sắp đến sẽ đến. Như một vòng quay quá chặt, khiến ta ngộp thở. Một phút bần thần nhận ra mình còn cần nhiều hơn như thế, hoặc cái mình cần vốn dĩ không phải là những thứ có mặt lúc này. Sự đào thải từ bên trong nhất là đào thải tình yêu, luôn mãnh liệt. Điều hài hước là đàn ông dễ tìm thấy lối thoát trong tình yêu hơn đàn bà, dù nỗi thèm khát tự do của hai giới là như nhau.

Bạn có biết vì sao không?

Chính là vì, phụ nữ thì có quá nhiều đồ đạc. Cô ấy không thể cứ thế mà quay đi, không ngoảnh lại, không tiếc nuối, không chần chừ. Cô ấy sẽ tự hỏi “Sẽ ra sao nếu mình có thể rời đi mà không bị phát hiện, không bị kết tội, không làm tổn thương?”. Và nếu có lúc muốn trở về, thì…có được không? Vậy nên hiếm có người phụ nữ nào bỏ trốn mà không để lại dấu vết. Bạn nghĩ tại sao đôi giày vừa như in của Lọ Lem lại rơi ra ngoài? Vậy đấy, phụ nữ dẫu có đi đến cùng trời cuối đất vẫn sẽ để lại manh mối, để hoàng tử của nàng có thể đi tìm, hoặc – ai tìm được nàng sẽ là hoàng tử. Vì vậy, cuộc chạy trốn của phụ nữ – vì tình yêu – thường hiếm có cái kết sâu sắc, tưng bừng khói lửa.

Mặt nạ

Phụ nữ là những diễn viên thiên tài. Họ có thể sắm vai nữ hoàng, nô lệ, thiếu nữ, phù thủy và hàng ngàn mặt nạ khác. Nhưng sẽ có lúc, để vượt thoát họ đóng một vai diễn hoàn toàn khác. Đó là những lúc bạn thấy một cô gái, nhưng không phải cô ấy. Ngồi bên cạnh một người đàn ông xa lạ, cười nụ cười xa lạ, nói những câu chuyện xa lạ, làm những điều xa lạ với trí tưởng tượng của bạn. Và thu hút một cách kỳ lạ. Đó là khi họ đang sắm vai không – phải – là – chính – mình. Đứng bên ngoài bản thân, để không bị chi phối bởi những ràng buộc, kiểu trang phục, công việc, những mối quan hệ, tất cả những thứ định danh và định lượng về nàng. Bước ra, đi đủ xa để không ai phát hiện và tung tăng trong nhân dạng mới, tự nhủ rằng mình sẽ quay về trước khi kim đồng hồ điểm 0 giờ.

Chuyến đào tẩu mini

Phụ nữ không làm những cuộc thoát ly dứt khoát và choáng ngợp kiểu ‘Into the Wild’. Họ sẽ không chạy quá xa, khi chưa biết lộ trình. Lao đi – như tác giả của “Tôi là một con lừa” là một trường hợp hiếm hoi. Nhưng cô ấy đâu có chạy trốn, mà tìm kiếm. Trái tim trần trụi, nhưng toàn thân được vũ trang bằng ý chí, kiến thức và nhiệt tình. Đa phần chúng ta không đi đến giới hạn ấy được. Cơn thèm tự do của những cô nàng thành thị thường manh mún, nhỏ bé như một cái oằn mình giận dỗi. Mà vậy thì đã sao.

Suy cho cùng, không có tự do nào là tuyệt đối. Chỉ cần ngộ ra cái tương đối cũng tốt rồi. Đó là biết thả lỏng mình một chút, không gồng mình lên trong tấm áo và lớp phấn son chật chội. Biết buông đúng lúc, là nắm giữ kịp thời. Biết người mình muốn ở cạnh. Biết sợ hãi, và dám gọi tên sợ hãi. Dám hồn nhiên. Tự do của phụ nữ là hiểu được chính mình mà không cần chị đồng nghiệp, anh người yêu hay vị chuyên gia nào đó trên tạp chí làm thay điều đó.

Kết

Luôn có những lúc, ta thấy mình ở sai chỗ với sai người, tất cả đều sai, kể cả cái tên hay thân thể ta đều sai cả. Ta thèm được tìm kiếm nơi mình thuộc về. Ta muốn chạy thật xa, tìm ra một lối thoát . Quyết định ấy sẽ không bao giờ có một sự xác thực là đúng hay sai, nhưng sai hay đúng thì cũng nên thử một (vài) lần. Bởi con người không chỉ đi để trốn khỏi sự khắc nghiệt của cuộc đời, mà còn tìm kiếm điều tốt đẹp hơn ở phía con đường, dù đó là con đường bất định.

Thì hãy cứ chạy đi. Với giày cao gót và son đỏ. Với nước mắt và một người đàn ông. Với nỗi thổn thức không thể lý giải. Vì mình là phụ nữ.

Ảnh: BST Uniqlo : C