Type to search

Phong cách sống Tâm lý

Khiêu Vũ Với… Bản Năng

Chia sẻ

Nhà văn Pháp Albert Camus, tác giả của cuốn tiểu thuyết nổi tiếng “Người xa lạ” từng nói: “Con người là loài sinh vật duy nhất chối bỏ bản chất thật của mình”. Xã hội càng phát triển, con người càng tự mãn về bản thân. Chúng ta luôn đánh giá bản thân quá cao mà quên mất rằng con người cũng chỉ là một loài động vật.

Những quan niệm đa chiều

Hãy nghĩ về mười hai con giáp! Người Á Đông (cụ thể là Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản…) tin rằng mỗi năm đều được “hộ trì” bởi một trong mười hai con vật. Ai sinh ra vào năm tương ứng với con vật nào, sẽ có tính cách, bản chất của con vật đó. Ví dụ như những người tuổi Mão mềm dẻo, kiên nhẫn, biết đợi thời cơ; những người tuổi Tý điềm tĩnh, sâu sắc và cố chấp trong khi những người tuổi Ngọ rộng lượng, nghĩa khí nhưng hấp tấp, nóng nảy…Mặt khác người phương Tây cổ đại lại tin vào chiêm tinh học, chia thời gian trong năm thành 12 cung hoàng đạo; biểu tượng của người sinh cung Bạch Dương là con cừu có bộ lông bằng vàng, của cung Cự Giải là con cua; của cung Thiên Yết là bọ cạp, và Song Ngư là hai con cá bơi ngược chiều…

Điều đó phản ánh quan niệm rằng trong mỗi con người đều tồn tại bản năng của loài thú. Là tốt, là xấu thế nào, ít nhiều gì cũng sẽ mang đặc điểm của một loại động vật vì về cơ bản chúng ta đã từng trải qua một thời kỳ tiến hóa rất dài chung đụng, thích nghi lẫn thống trị vạn vật. Chính do lẽ đó mà đề tài này luôn được khai thác và nghiên cứu ở rất nhiều lĩnh vực cho đến tận ngày nay.

Bạn còn nhớ bộ phim Life of Pi, tác phẩm điện ảnh chuyển thể từ câu chuyện của Yann Martel đã đem đến cho Lý An tượng vàng Oscar năm 2013 chứ? Life of Pi kể về câu chuyện độc nhất vô nhị về một cậu bé lênh đênh trên đại dương với bốn con vật: một con linh cẩu đói khát, một con ngựa vằn bị thương, một con đười ươi dũng cảm và một con hổ Bengal dữ tợn. Để sống sót Pi đã làm những điều mà trước đấy cậu chưa từng làm. Khi còn sống yên lành ở trên bờ, Pi là một con chiên ngoan đạo, ăn chay và kính Chúa. Nhưng trước ranh giới sống chết, đối diện với biển cả mênh mông và thú dữ, Pi sẵn sàng làm mọi thứ để sống sót. Đến cuối tác phẩm, người ta mới té ngửa ra rằng, có một phiên bản khác của câu chuyện. Trong phiên bản ấy, không hề có những con thú dữ, mà chỉ có những con người đối xử tàn tệ với nhau để giành giật sự sống. Con hổ Bengal dữ tợn ấy có lẽ chính là Pi, cái bản năng ham sống dữ tợn bị đánh thức khi buộc phải tìm mọi cách để tồn tại. Nếu không nhờ cái bản năng sinh tồn ấy, Pi đã chẳng sống sót cho đến ngày kể lại câu chuyện.

Phải, bạn chỉ có thể biết mình mạnh mẽ như thế nào khi bị dồn đến đường cùng. Khi sợ hãi làm lý trí tê liệt cũng là lúc bản năng lên tiếng. Đó chính là sức mạnh để con người bám trụ đến cùng, không bỏ cuộc, không từ bỏ, cho dù hoàn cảnh xung quanh ngặt nghèo và không lối thoát như thế nào. Lòng ham sống là một món quà, mà chúng ta – con người hay tất cả những sinh vật khác trên thế giới này, đều được ban tặng khi ra đời.

Triệt tiêu bản năng, nhiệm vụ bất khả thi

Bạn hãy cứ tưởng tượng trong trái tim mình, luôn có một con thú hoang chực chờ thức tỉnh. Nếu bạn  “bỏ đói” và phớt lờ những nhu cầu cơ bản của nó, bạn phải đối diện với loài dã thú nguy hiểm. Nếu bạn lắng nghe những gì nó đòi hỏi, từ đó có những điều chỉnh phù hợp, bạn có một em “thú cưng” ngoan ngoãn, biết nghe lời. Chọn lựa ra sao tùy ở bạn.

“Lạt mềm buộc chặt” – Tìm cách chung sống hòa bình với bản năng bao giờ cũng đem lại kết quả dễ chịu hơn là chống lại, tiêu diệt nó. Vì đơn giản, còn gì đau đớn và mệt mỏi hơn khi phải chiến đấu chống lại với chính mình? Những roi vọt, nguyên tắc của lý trí có thể kìm nén bản năng trong một chừng mực nào đấy. Nhưng, “không ai có thể nắm tay cả ngày”, đi quá giới hạn chịu đựng, tất cả sẽ bùng nổ. Đây là lý do tại sao những người càng ít nói, càng lỳ lợm, lại càng có những cơn giận lôi đình, mất kiểm soát. Nếu  những nhu cầu cơ bản không được đáp ứng, con thú bên trong sẽ nổi loạn và làm liều.

Có bao giờ bạn đặt câu hỏi: tại sao mạng xã hội lại phát triển mạnh mẽ đến vậy? Lý do quan trọng nhất, tôi nghĩ là nó đáp ứng được nhu cầu chia sẻ, kết nối của người với người. Có một giai thoại kể rằng: một nhà triết học bị giam giữ trong tù nhiều năm, đến khi được phóng thích, điều đầu tiên ông ta làm là đứng trước một cái cây,thuyết giảng hàng giờ liền về những tư tưởng trong đầu. Nhu cầu được nói, được chia sẻ của con người cũng mạnh mẽ và khẩn thiết như nhu cầu cơm ăn, nước uống hàng ngày.

Một ví dụ đơn giản là sự mê mẩn của các thanh thiếu niên với game online. Trong thế giới ảo, những game thủ được thả sức khám phá, chinh phục những thử thách. Họ trở thành những người hùng, lập chiến công phi thường, diệt kẻ thù, đoạt kho báu, cứu công chúa…Những bản năng như giết chóc, phá hoại luôn phải kiềm chế trong cuộc đời thực có dịp được thể hiện, giải tỏa. Chẳng thế mà mới đây, các nhà khoa học vừa đưa ra một kết quả nghiên cứu làm bất ngờ khá nhiều người: Game online không những không kích động bạo lực mà trái lại còn giúp con người giải tỏa stress và sống thuần tính hơn.

Vũ điệu của bản năng và lý trí

Con người sinh ra với cả phần “con” và phần “ người”. Lâu nay chúng ta vẫn hay quen đặt hai phần ấy bên hai bờ chiến tuyến. Chúng ta tin rằng để cuộc sống tốt đẹp hơn, phần “người” phải chiến thắng, lấn át được phần “con”. Quyết định như vậy, vô tình đã tạo ra câu chuyện “hai con dê đi qua cầu”. Không bên nào chịu nhường bên nào. Lý trí thì cố chấp cực đoạn trong khi bản thân thì mù quáng, tham lam. Ngày nào cũng dằn vặt nội tâm, chiến đấu với chính mình như thế, bạn có thấy mệt mỏi không?

Tôi thích một hình ảnh khác, nhẹ nhàng hơn và làm mê lòng người hơn – đó là những vũ điệu say đắm của valse hay tango. Để có một điệu nhảy đẹp, lúc nào cũng cần đến sự kết hợp hòa quyện của hai người. Người Dẫn (Lead) thường đóng vai trò nâng đỡ, dìu dắt người Theo (Follow). Mọi sự thô bạo, kém tinh tế của người Dẫn đều có nguy cơ làm hỏng điệu nhảy.

Tại sao chúng ta không tập đối xử với bản năng: và “lý trí” của mình một cách khôn ngoan như thế? “Lý trí” vẫn là người dẫn đường, nhưng hãy lôi kéo “bản năng” một cách mềm mỏng, dịu dàng như một vũ sư tài hoa. Lắng nghe bản năng, hiểu được nó muốn gì và hướng nó đi theo cách tích cực nhất. Nếu bản năng của con người là yêu thương thì đừng bao giờ tìm cách cấm cản, đem sự nghiệp hoặc hoàn cảnh riêng tư làm lý do để trì hoãn việc yêu.

Như cách cô đào nổi tiếng Cameron Diaz đã từng chia sẻ với tạp chí InStyle: “Tôi không biết liệu trên đời có ai thực sự chung thủy một vợ một chồng một cách bẩm sinh không nữa. Tất cả chúng ta đều có chung những bản năng của động vật.” Con người là một loài sinh vật cả thèm chóng chán. Đối diện với sự thật này, bạn có thể ngồi khóc và oán trách sự phụ bạc của người đàn ông. Bạn cũng có thế chọn một cách khác: trở nên xinh đẹp, hấp dẫn hơn, liên tục đổi mới, nâng cấp hình ảnh bản thân để hấp dẫn hơn trong mắt bạn tình.

Và nếu có thể, chúng ta hãy cứ vị tha nhau. Hiểu rằng lòng người là giấy, chứ không phải đá vàng để đem ra thử lửa. Đừng tạo cơ hội để người ta “lầm lỡ” cũng đừng nghĩ ra những tình huống oái ăm để thử thách tình yêu của nhau. Chi bằng, cứ hưởng trân trọng, ôm siết lấy niềm vui của hiện tại. Vì mọi việc hiện hữ, mọi lời hứa hẹn đều rất mong manh.

Thay vì nhìn cuộc đời như cuộc chiến đấu “một mất một còn” giữa phần “con” và phần “người”, tại sao chúng ta không học cách chung sống hòa bình với cả hai? Lúc đó, cuộc sống sẽ nhẹ nhàng và đẹp đẽ như một điệu vũ lứa đôi mà Lý trí là kẻ Dẫn (Lead) và Bản năng là người Theo (Follow) hạnh phúc.

STYLE TEAM

Pocket
Tags: