Người Đan Mạch đã làm đúng điều gì về cân bằng công việc – cuộc sống?

Đạt được sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống là mục tiêu mà nhiều người hướng tới, nhưng đối với nhiều lao động tại Việt Nam, điều đó vẫn là một giấc mơ xa vời và khó nắm bắt. Theo số liệu toàn cầu gần đây, Đan Mạch đứng đầu bảng xếp hạng về cân bằng công việc – cuộc sống. Vậy bí quyết của họ là gì?

Mặc dù có các quy định hợp lý về ngày nghỉ phép và chế độ thai sản, người lao động tại Việt Nam vẫn thường xuyên phải làm việc nhiều giờ vượt mức trung bình. Nhiều người còn cảm thấy bị kỳ vọng phải trả lời email hay nghe điện thoại công việc ngay cả ngoài giờ làm việc. Trong khi đó, Đan Mạch luôn nằm ở vị trí dẫn đầu về cân bằng công việc – cuộc sống. Chỉ 1,1% người Đan Mạch làm việc từ 50 giờ trở lên mỗi tuần, so với mức trung bình toàn cầu là 10,2%. Họ dành gần 16 giờ mỗi ngày cho việc chăm sóc cá nhân (ăn uống, ngủ nghỉ, v.v.) và các hoạt động giải trí. Tuy làm việc ít hơn và giao lưu nhiều hơn, người Đan Mạch không hề lười biếng. Trên thực tế, họ là một trong những lực lượng lao động có năng suất cao nhất thế giới, xếp thứ ba tại châu Âu về hiệu suất làm việc. Vậy Đan Mạch đã làm đúng điều gì mà nhiều nơi vẫn chưa làm được?

Xem thêm:

Làm thế nào để thực hành ‘năng suất chậm’ trong công việc

Giờ làm việc ngắn hơn

“Theo văn hóa làm việc của Đan Mạch, hiệu quả và sự đơn giản được đặt lên hàng đầu, thay vì việc ở lại muộn chỉ để thể hiện,” Hannah Salton, một chuyên gia tư vấn nghề nghiệp từng sống tại Đan Mạch một năm vào 2009, chia sẻ. “Người Đan Mạch tập trung làm việc hiệu quả trong giờ làm việc, đảm bảo rằng công việc không xâm lấn vào thời gian cá nhân. Nhân viên thường tan làm đúng giờ và không mang công việc về nhà.”

Thật vậy, không khó để bắt gặp một văn phòng tại Đan Mạch trống trơn vào lúc 5 giờ chiều. Monica Kranner, một chuyên gia dinh dưỡng từng sống và làm việc tại Copenhagen trong bốn năm, kể lại: “Trước đây ở Anh, tôi thường ở lại văn phòng đến 7-9 giờ tối. Nhưng khi bắt đầu làm việc cho một công ty dược phẩm ở Copenhagen, mọi người đều rời văn phòng trong khoảng từ 3 đến 5 giờ chiều.” Ở lại làm việc muộn là điều bị hạn chế ở Đan Mạch, với hầu hết nhân viên kết thúc công việc lúc 4 giờ chiều để đón con, tham gia câu lạc bộ thể thao hoặc gặp gỡ bạn bè.

Kranner cũng chia sẻ rằng email và cuộc gọi ngoài giờ làm việc được giữ ở mức tối thiểu. “Nếu tôi có nhận được email hay cuộc gọi vào cuối tuần, cũng không có ai mong đợi tôi phải trả lời ngay. Và nếu có trường hợp khẩn cấp cần giải quyết ngoài giờ làm, tôi cũng không thấy phiền, vì môi trường làm việc ở đó rất tích cực.”

Xem thêm:

6 bước để yêu lại công việc của bạn, theo lời khuyên từ chuyên gia

Niềm tin là nền tảng

“Hầu hết ở nhiều quốc gia, niềm tin phải được xây dựng theo thời gian, nhưng tại các môi trường làm việc ở Đan Mạch, niềm tin được mặc định ngay từ đầu,” Salton chia sẻ. “Nhân viên được đối xử như những người trưởng thành có trách nhiệm và năng lực, điều này tạo ra một văn hóa làm việc dựa trên sự tự chủ và tôn trọng lẫn nhau.”

Kranner cho biết cô chưa bao giờ cảm thấy bị giám sát hay phải liên tục báo cáo cho cấp trên. “Tôi không có cảm giác lúc nào cũng có ai đó đứng sau lưng theo dõi công việc của mình – tôi hoàn toàn chủ động với công việc của bản thân.”

Salton cho rằng chính sự tin tưởng này giúp nâng cao tinh thần làm việc, đồng thời tăng hiệu suất bằng cách cho phép nhân viên tập trung vào công việc của họ mà không bị kiểm soát quá mức.

Cô cũng giải thích rằng các nhà quản lý ở Đan Mạch thường áp dụng cách tiếp cận theo kiểu “người lớn đối xử với người lớn”, thay vì thiết lập một hệ thống cấp bậc cứng nhắc hoặc mô hình “cha mẹ – con cái” trong công việc. “Phong cách quản lý hợp tác này khuyến khích đối thoại cởi mở, giúp nhân viên có quyền tự chủ trong công việc và tạo ra môi trường làm việc bình đẳng.”

Kranner cũng từng trải nghiệm điều này khi làm việc tại Copenhagen: “Bạn sẽ được đào tạo kỹ lưỡng từ đầu, sau đó là cảm giác ‘Hãy cùng nhau làm việc này’. Chẳng có gì lạ nếu CEO ngồi ăn trưa ngay cạnh bạn trong căn tin.”

Xem thêm:

Làm thế nào để chúng ta trở nên hạnh phúc hơn trong công việc?

Sức khỏe là ưu tiên hàng đầu

Căn tin mà Kranner nhắc đến không giống một nhà ăn văn phòng thông thường, mà gần như một khu ẩm thực sang trọng tại Harrods. “Ở đó có đủ các loại hải sản tươi sống và nước ép trái cây. Tôi thực sự bất ngờ, nhưng đồng nghiệp người Đan Mạch thì rất bình thản, vì ẩm thực đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của họ. Mọi người đều dành thời gian nghỉ trưa, ăn một bữa ấm nóng và ngồi cùng nhau trò chuyện.”

Ngoài ra, cô còn có thể tham gia các lớp yoga, khiêu vũ và phòng gym ngay tại văn phòng. Công ty thậm chí còn tổ chức các retreat chăm sóc sức khỏe. “Chúng tôi có hẳn một phòng tiệc trong văn phòng, nơi bạn có thể mua đồ uống với giá chỉ 1 krone (khoảng 2,300 đồng) để khuyến khích giao lưu sau giờ làm.”

Một lối sống lành mạnh – bao gồm chế độ ăn uống, chính sách xã hội và lựa chọn phong cách sống – đã ăn sâu vào văn hóa Đan Mạch. “Ở Copenhagen, làn đường dành cho xe đạp rộng bằng làn đường dành cho ô tô,” Kranner kể. “Vậy nên bạn có thể yên tâm đạp xe đi làm mà không lo lắng về an toàn giao thông.”

Những yếu tố này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất (giảm số ngày nghỉ ốm), mà còn biến môi trường làm việc trở thành một nơi thực sự đáng để gắn bó.

Xem thêm:

Chúng ta đang bước vào vòng lọc thế hệ tại nơi làm việc – đây là 3 mẹo để thoát ra

Chính sách hỗ trợ gia đình tốt hơn

Từ năm 2022, tại Đan Mạch, cả cha lẫn mẹ đều được hưởng 24 tuần nghỉ thai sản, cùng với 10 tuần nghỉ dành riêng cho mẹ và 2 tuần nghỉ cho cha hoặc người đồng hành sau khi em bé chào đời.

“Các ông bố được khuyến khích nghỉ thai sản, điều này không chỉ được hỗ trợ bởi các chính sách của chính phủ mà còn bởi chính văn hóa xã hội tại Đan Mạch. Trách nhiệm được chia sẻ giúp các gia đình có một sự cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống,” Salton chia sẻ.

Ngoài ra, Đan Mạch hỗ trợ chi phí chăm sóc trẻ em với mức trợ cấp cao, giúp các gia đình dễ dàng hơn trong việc nuôi dạy con cái mà không phải hy sinh sự nghiệp. “Ở Đan Mạch, bạn không cần phải lựa chọn giữa sự nghiệp hay gia đình,” Kranner nói. “Nhiều tòa nhà văn phòng có cả nhà trẻ ngay bên trong, giúp tích hợp cuộc sống gia đình với công việc một cách linh hoạt.”

Khoảng 72% phụ nữ Đan Mạch có công việc ngoài gia đình, cao hơn nhiều so với mức trung bình của OECD là 59%. Linh hoạt về giờ làm là điều hiển nhiên ở Đan Mạch, giúp cha mẹ có thể cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống gia đình.

Ảnh: I.H.F