10 bí quyết sống thọ của bác sĩ Shigeaki Hinohara – vị danh y Nhật Bản sống đến 105 tuổi

Những lời khuyên của ông giản dị đến bất ngờ, nhưng chứa đựng trọn vẹn tinh thần “sống lâu – sống khỏe” của người Nhật. Và có lẽ, chúng ta ai cũng có thể học được điều gì đó từ bác sĩ Shigeaki Hinohara – người đã cống hiến cả cuộc đời để giúp người khác sống tốt hơn, và chính mình trở thành biểu tượng của tuổi thọ.

Bác sĩ Shigeaki Hinohara – cái tên từng truyền cảm hứng cho cả nước Nhật – không chỉ là một bác sĩ đáng kính mà còn là một triết gia của cuộc sống. Ông qua đời năm 2017 ở tuổi 105, sau khi vẫn miệt mài làm việc, giảng dạy và chăm sóc bệnh nhân cho đến những ngày cuối đời. Di sản mà ông để lại không chỉ là các công trình y học, mà còn là 10 triết lý sống giản đơn nhưng sâu sắc – những “chìa khóa” mở ra một cuộc đời dài lâu, khỏe mạnh và tràn đầy ý nghĩa.

Tính đến tháng 9/2025, Nhật Bản có tới 99.763 người trên 100 tuổi, trong đó 90% là phụ nữ. Bí mật của họ không chỉ nằm ở gene, mà còn ở cách họ sống – từ chế độ ăn thanh đạm, uống trà xanh mỗi ngày đến lối sống trọn vẹn với “Ikigai” – lý do để thức dậy mỗi sáng.

Với bác sĩ Hinohara, sống lâu không chỉ là duy trì sức khỏe thể chất, mà còn là giữ cho tâm trí luôn tươi trẻ, trái tim luôn có mục đích và niềm vui. Dưới đây là 10 lời khuyên trường thọ của ông – từ ăn uống, vận động đến cách nhìn nhận cuộc sống – những điều tưởng nhỏ bé, nhưng có thể thay đổi cách ta sống mỗi ngày.

#1 – Đừng bao giờ ngừng làm việc

Về hưu ư? Chỉ là một lựa chọn. “Nghỉ hưu không nên là điều bắt buộc – và nếu phải làm, hãy để thật muộn, sau tuổi 65,” bác sĩ Hinohara chia sẻ với Japan Times năm 2009. Trong xã hội Nhật Bản – nơi đề cao năng suất và tinh thần cống hiến – việc tiếp tục làm việc chính là cách để người lớn tuổi duy trì sức sống. Giữ cho bộ não luôn vận động mỗi ngày giúp nó trẻ lâu hơn. Quan trọng nhất là vẫn có một mục tiêu để sống, đặc biệt khi tuổi đã xế chiều.

#2 – Vận động mỗi ngày (dù chỉ là leo vài bậc thang)

Đừng để bản thân chìm trong lười biếng. “Tôi luôn leo hai bậc thang một lúc để kích thích cơ bắp,” ông nói ở tuổi 98. Ở những quốc gia có tuổi thọ cao, vận động nhẹ nhưng đều đặn chính là bí quyết vàng. Không cần tập luyện quá sức – chỉ cần đi bộ, leo cầu thang, hoặc tự xách túi đồ của mình cũng đã giúp cơ thể dẻo dai và khỏe mạnh hơn.

#3 – Ăn uống nhẹ nhàng và có ý thức

Chế độ ăn là nền tảng của tuổi thọ. Bác sĩ Hinohara thường chỉ uống nước cam vào bữa sáng, ăn rau củ cho bữa trưa (hoặc bỏ qua nếu quá bận), và tối đến là cơm, rau cùng thịt hoặc cá hai lần mỗi tuần. “Tất cả những người sống lâu – dù khác quốc tịch, giới tính hay chủng tộc – đều có một điểm chung: họ không thừa cân.” Đó cũng là tinh thần của triết lý Hara Hachi Bu – “ăn no 8 phần” – nổi tiếng trong văn hóa Nhật Bản.

#4 – Đừng quên tận hưởng cuộc sống

Bên cạnh kỷ luật, ông luôn nhấn mạnh niềm vui là “liều thuốc” quý giá nhất. “Cách tốt nhất để quên đi nỗi đau là tận hưởng cuộc sống. Hãy cười, hãy chơi, hãy vui – vì niềm vui và sự nhẹ nhõm chính là phương thuốc cho cả cơ thể lẫn tâm hồn.”

#5 – Lên kế hoạch cho 5 năm tới

Một trong những nguyên nhân khiến não bộ lão hóa sớm là thiếu mục tiêu sống. Vì vậy, ông khuyên hãy luôn có kế hoạch dài hạn: “Hãy lấp đầy cuốn sổ tay của bạn bằng những dự định tương lai. Khi hướng về phía trước, bạn sẽ không còn thời gian để ngoái lại quá khứ.” Có kế hoạch đồng nghĩa với việc ta luôn bận rộn và có lý do để tiếp tục tiến bước.

#6 – Hãy để nghệ thuật và cái đẹp bao quanh bạn

“Y học không thể chữa được mọi căn bệnh, bởi khoa học đối xử với tất cả như nhau – trong khi mỗi người lại khác biệt,” ông chia sẻ. “Để thật sự giúp con người khỏe mạnh, chúng ta cần cả nghệ thuật, âm nhạc và cảm xúc.” Ở bệnh viện St. Luke’s (Tokyo), nơi ông làm việc, bệnh nhân được điều trị bằng âm nhạc, hội họa và cả pet therapy – liệu pháp với động vật – song song với y học hiện đại.

#7 – Đừng quá phụ thuộc vào bác sĩ

Ông luôn khuyên: “Đừng mù quáng nghe theo bác sĩ. Thực tế là không có ai có thể chữa được mọi bệnh – vậy tại sao phải chịu những cơn đau không cần thiết?” Một lời nhắn nhủ giản dị nhưng đầy trí tuệ.

#8 – Hãy giúp đỡ người khác

Chia sẻ điều bạn học được là cách lan tỏa tri thức và đóng góp cho cộng đồng. “Giúp người khác chính là cách giúp bản thân mình sống có ý nghĩa hơn,” ông nói.

#9 – Học cách buông bỏ nỗi đau

Càng níu giữ những sai lầm hay tổn thương trong quá khứ, ta càng đánh mất hiện tại. Hãy để chúng trôi qua, mở lòng đón nhận cảm xúc mới – tích cực, vui tươi và tràn đầy năng lượng sống.

#10 – Sống trọn vẹn trong hiện tại

Hãy lên kế hoạch cho tương lai, nhưng tận hưởng từng giây phút của hôm nay. Biết ơn những điều nhỏ bé và tìm thấy niềm vui trong hiện tại – đó chính là bí mật của cuộc đời dài lâu và hạnh phúc.