‘Nouvelle Vague’: Khi Richard Linklater tái dựng hậu trường kiệt tác Breathless của Jean-Luc Godard

Điện ảnh Pháp thập niên 1960 từng bùng nổ như một cơn sóng mới – La Nouvelle Vague – phá vỡ mọi quy tắc của trường phái cũ và mở ra tư duy làm phim hoàn toàn khác biệt. Năm 2025, Richard Linklater đưa chúng ta trở lại thời điểm ấy với Nouvelle Vague, bộ phim tái hiện quá trình làm nên kiệt tác Breathless (1960).

Với Guillaume Marbeck trong vai Jean-Luc Godard, Zoey Deutch hóa thân thành Jean Seberg và Aubry Dullin vào vai Jean-Paul Belmondo, bộ phim mang đến bức tranh sống động về những ngày điện ảnh trẻ trung, liều lĩnh và đầy khát vọng đổi thay.

La Nouvelle Vague: Khi những kẻ mộng mơ viết lại ngôn ngữ điện ảnh

Cuối thập niên 1950, giữa Paris – thành phố không bao giờ ngủ – một nhóm nhà phê bình trẻ tuổi của Cahiers du cinéma đã quyết định bước ra khỏi bàn viết để cầm máy quay. François Truffaut, Jean-Luc Godard, Éric Rohmer, Claude Chabrol hay Jacques Rivette… tất cả đều mang trong mình sự bất mãn với khuôn mẫu điện ảnh cũ và một niềm tin mạnh mẽ rằng đạo diễn phải là “tác giả” – người có tiếng nói sáng tạo cuối cùng.

Họ chọn quay ngoài đường phố, sử dụng ánh sáng tự nhiên, ghi âm trực tiếp, chấp nhận sự ngẫu hứng và cả những đoạn cắt dựng xô lệch có chủ đích. Chính sự phá cách ấy đã làm thay đổi vĩnh viễn cách thế giới nhìn nhận điện ảnh.

Breathless – cú hích mở màn thời đại mới

Breathless (À bout de souffle) ra đời trong không khí đó. Tác phẩm đầu tay của Godard kể về Michel (Jean-Paul Belmondo) – một tên tội phạm trẻ ngông nghênh – và Patricia (Jean Seberg), cô sinh viên báo chí người Mỹ bị cuốn vào cuộc chạy trốn của anh. Không bóng bẩy, không trau chuốt, phim sử dụng những cú jump-cut táo bạo, lời thoại ứng biến và nhịp kể rời rạc mà đầy năng lượng. Ngay khi ra mắt, Breathless lập tức gây tiếng vang quốc tế và trở thành biểu tượng không thể thiếu trong mọi cuộc trò chuyện về điện ảnh hiện đại.

Richard Linklater và hành trình tái tạo một thời kỳ vàng của điện ảnh

Với Nouvelle Vague, Linklater không chỉ kể lại quá trình làm phim, ông tái sinh cả tinh thần của một giai đoạn.

Trong một buổi phỏng vấn, đạo diễn chia sẻ rằng ông đã dành gần một thập kỷ để ấp ủ ý tưởng tái dựng Breathless với độ chân thật cao nhất. Điều đó đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn ngôn ngữ điện ảnh hiện đại: “Không có một góc máy, ánh sáng hay cách dựng nào trong phim mà không thể tồn tại trong giai đoạn 1959 – 1962. Chúng tôi muốn thế giới ấy sống lại, đúng như cách nó đã từng tồn tại.”

Đội ngũ sản xuất chăm chút từng chi tiết nhỏ nhất – từ sắc nắng rọi trên bàn cà phê, độ nhăn của áo thun cho tới không khí phóng túng trên những con phố Paris thời hậu chiến. Linklater nói: “Chúng tôi đang tái hiện một khoảnh khắc rất đặc biệt trong lịch sử điện ảnh. Ai cũng hiểu rằng mình có trách nhiệm làm đúng.”

Khi quá khứ trở lại, sống động hơn bao giờ hết

Nouvelle Vague không đơn thuần là phim về phim. Đó là lời tôn vinh dành cho sự liều lĩnh của những nhà làm phim trẻ từng dám phá vỡ mọi giới hạn. Đó cũng là cách Linklater nhắc chúng ta rằng: trước khi trở thành di sản, mọi cuộc cách mạng đều bắt đầu từ sự tò mò, từ những cuộc trò chuyện nơi quán cà phê, từ giây phút một người quyết định bấm máy theo bản năng.