Fashion Buyer làm gì – và làm sao để trở thành người mua hàng (buyer)?

Chiara Allegra Moretti, tác giả cuốn sách đầu tiên viết riêng về nghề buyer trong môi trường multibrand, đã chia sẻ nhiều góc nhìn sâu sắc từ kinh nghiệm thực tế của chị: từ vai trò buyer, Head of Buying tại một tập đoàn thời trang Ý đến giảng dạy tại IED Milan và Ferrari Fashion School, và cuối cùng là chuyên gia tư vấn ngành wholesale.

Fashion Buyer là ai và trách nhiệm chính là gì?

Fashion Buyer chính là người chịu trách nhiệm lên kế hoạch và xây dựng danh mục sản phẩm tại các điểm bán – từ cửa hàng vật lý cho đến nền tảng trực tuyến – của một thương hiệu thời trang. Họ là người quan sát, phân tích xu hướng, đồng thời chọn lọc và đưa ra những quyết định mua hàng phù hợp nhất với nhu cầu và thị hiếu của khách hàng.

Nói cách khác, Fashion Buyer là cầu nối giữa xu hướng thị trường và trải nghiệm thực tế của người tiêu dùng. Vai trò của họ là dự đoán mong muốn, nhu cầu của khách hàng, rồi từ đó chuyển hóa thành những quyết định mua sắm chiến lược, đồng bộ với định vị thương hiệu.

Những nhiệm vụ chính bao gồm:

• Lên kế hoạch và quản lý danh mục sản phẩm;
• Tiến hành quy trình mua hàng phù hợp với xu hướng thị trường;
• Phân bổ và kiểm soát ngân sách;
• Chọn lựa sản phẩm đồng bộ với định vị thương hiệu và chân dung khách hàng mục tiêu của từng cửa hàng.

Monobrand (thương hiệu đơn lẻ) vs Multibrand (hệ thống đa thương hiệu) – đâu là khác biệt?

Chiara Allegra Moretti

Tôi đã có nhiều năm làm việc trong môi trường bán lẻ đa thương hiệu (multibrand) nhưng cũng có cơ hội trao đổi thường xuyên với các đồng nghiệp hoạt động trong hệ thống thương hiệu đơn (monobrand).

Sự khác biệt lớn nhất giữa hai vai trò nằm ở phạm vi nhãn hàng mà họ phụ trách:

• Buyer monobrand tập trung hoàn toàn vào một thương hiệu duy nhất. Họ chọn lựa sản phẩm phù hợp với phong cách của brand và điều chỉnh theo đặc điểm từng khu vực cửa hàng, nhưng vẫn phải tuân theo định hướng sáng tạo và tiêu chuẩn thẩm mỹ của thương hiệu đó.
• Buyer multibrand, ngược lại, làm việc với nhiều thương hiệu khác nhau. Điều này đòi hỏi họ phải có góc nhìn rộng mở về thị trường, hiểu được sự đa dạng trong gu thẩm mỹ của khách hàng và nhạy bén trong việc kết hợp các dòng sản phẩm đến từ các nhãn hàng khác nhau.

Nói cách khác, buyer monobrand cần sự tập trung sâu sắc vào một thương hiệu, còn buyer multibrand phải linh hoạt, liên tục cập nhật nhiều xu hướng cùng lúc để tạo nên một bản hòa phối sản phẩm hấp dẫn, đa sắc.

Từ thực hành đến giảng dạy: Nghề Fashion Buyer đã thay đổi ra sao?

Hiện tại, tôi đang làm công việc tư vấn chiến lược cho nhiều hệ thống bán lẻ đa thương hiệu (multibrand), cả ở Ý lẫn quốc tế, song song với công việc giảng dạy. Việc đứng lớp đã khiến tôi cần hệ thống hóa lại những kiến thức vốn được truyền miệng qua kinh nghiệm thực tế, đồng thời hoàn thiện phương pháp làm việc mà tôi từng áp dụng nhưng chưa từng lý thuyết hóa. Nhờ hành trình này, tôi cảm thấy mình có thêm uy tín khi đề xuất chiến lược và mô hình mua hàng cho các khách hàng trong ngành.

 

Xem bài viết này trên Instagram

 

Bài viết do Chiara Allegra Moretti (@cam.fashionconsultant) chia sẻ

Career path: học hay làm trước? Cần gì để về vị trí buyer?

Trước hết, bạn cần có đam mê sâu sắc với thời trang và một sự nhạy bén nhất định với các con số. Hành trình nghề nghiệp có thể bắt đầu từ các chương trình đại học chuyên ngành Kinh tế hoặc Marketing, hoặc từ các khóa học sau phổ thông tập trung vào Fashion Business – nơi bạn được đào tạo bài bản về công việc của một buyer trong ngành.

Tuy nhiên, tôi tin rằng trải nghiệm thực tế là yếu tố không thể thiếu. Bạn có thể bắt đầu bằng cách làm Assistant Buyer cho một hệ thống đa thương hiệu – nơi giúp bạn có cái nhìn tổng thể về thị trường và danh mục thương hiệu. Hoặc chọn con đường vào làm tại một thương hiệu đơn (monobrand) để hiểu cách vận hành công việc trong một môi trường mang tính tổ chức cao. Ngoài ra, làm việc tại showroom cũng là một “trường học” thực tế tuyệt vời, nơi bạn tiếp xúc trực tiếp với các khách hàng bán lẻ và hiểu được những yếu tố chi phối hành vi mua sắm của họ.

Khả năng cần có của một fashion buyer hiện đại

Như tôi đã chia sẻ, một fashion buyer cần bắt đầu từ tình yêu thật sự với thời trang – từ việc đọc, khám phá xu hướng đến việc không ngừng tìm kiếm những thương hiệu mới, sản phẩm độc đáo. Việc thường xuyên đi du lịch, tham dự các tuần lễ thời trang lớn, hay ghé thăm các showroom cũng là yếu tố quan trọng để rèn luyện “con mắt nghề nghiệp” – tức khả năng dự đoán những gì sẽ chinh phục khách hàng.

Ngoài gu thẩm mỹ và tư duy sáng tạo, bạn cần:

• Sự linh hoạt và khả năng thích ứng cao với môi trường áp lực;
• Kỹ năng tài chính để quản lý ngân sách và đọc hiểu số liệu;
• Hiểu biết sâu sắc về thị trường, thương hiệu, chuỗi sản xuất;
• Kỹ năng giao tiếp và đàm phán tốt;
• Thành thạo các công cụ marketing, nắm bắt xu hướng mạng xã hội;
• Và đặc biệt, sử dụng thành thạo tiếng Anh – vì đây là ngành nghề mang tính toàn cầu, nơi mà mỗi quyết định đều được đặt trong một bối cảnh cạnh tranh quốc tế.

Một ngày làm việc của fashion buyer như thế nào?

 

Xem bài viết này trên Instagram

 

Bài viết do Chiara Allegra Moretti (@cam.fashionconsultant) chia sẻ

Công việc của một fashion buyer luôn diễn ra trước nhiều tháng so với mùa bán hàng. Trước khi bước vào mùa mua sắm, buyer sẽ lên lịch trao đổi với các thương hiệu – để củng cố mối quan hệ đang có hoặc thiết lập kết nối mới. Song song đó là việc phân tích số liệu bán hàng ở các mùa trước, nghiên cứu xu hướng mới nhất và lên kế hoạch phân bổ ngân sách cho các dòng sản phẩm, bộ sưu tập và hệ thống điểm bán. Đây là giai đoạn đòi hỏi khả năng dự đoán chính xác, con mắt thẩm mỹ nhạy bén, và trên hết là kỹ năng phân tích số liệu cực kỳ vững vàng.

Khi chiến dịch mua hàng chính thức bắt đầu, nhịp độ công việc tăng cao và dày đặc với những cuộc hẹn liên tục tại showroom. Buyer sẽ trực tiếp xem xét và đánh giá các bộ sưu tập, trao đổi với đại diện thương hiệu. Quyết định cần được đưa ra nhanh nhưng không vội vàng – bởi trong ngành này, thời gian là tiền bạc và mức độ cạnh tranh rất cao. Vào buổi tối, buyer thường phải chốt lại đơn đặt hàng đã lựa chọn trong ngày hoặc tham dự các sự kiện trong khuôn khổ tuần lễ thời trang – một phần thiết yếu trong việc mở rộng mối quan hệ và kết nối ngành.

Khi giai đoạn đặt hàng kết thúc, buyer quay trở lại văn phòng để kiểm tra mọi thứ đã được ghi nhận chính xác, đồng thời phối hợp với các phòng ban khác như visual, marketing và logistics để chuẩn bị cho đợt hàng mới. Nếu công ty không có merchandiser riêng, buyer sẽ tiếp tục theo dõi hiệu suất bán hàng và thực hiện điều chỉnh hoặc đặt thêm nếu cần thiết.

Lựa chọn sản phẩm – bản hòa âm giữa dữ liệu và trực giác

Adani, một cửa hàng thời trang nơi Chiara Allegra Moretti cộng tác

Adani, một cửa hàng thời trang nơi Chiara Allegra Moretti cộng tác

Quyết định của một fashion buyer không đến từ cảm tính mà là sự tổng hòa của phân tích dữ liệu, trực giác thời trang và sự am hiểu sâu sắc về thị trường, thương hiệu cũng như đối tượng khách hàng mà cửa hàng đang phục vụ.

Buyer không đơn thuần chạy theo xu hướng, mà chỉ chọn những sản phẩm thật sự phù hợp với bản sắc thương hiệu và gu thẩm mỹ của khách hàng mục tiêu. Mọi lựa chọn đều bắt đầu từ dữ liệu bán hàng và được bổ sung bằng những phản hồi trực tiếp từ đội ngũ bán hàng – một nguồn thông tin vô cùng quý giá.

Nếu trước đây khách hàng hoàn toàn đặt niềm tin vào lựa chọn của boutique, thì ngày nay, với lượng thông tin khổng lồ từ mạng xã hội, họ bước vào cửa hàng với kỳ vọng và sự hiểu biết rất rõ ràng. Thậm chí có lúc, họ biết thông tin trước cả người trong ngành – điều này đôi khi gây áp lực ngược lên quy trình chọn lọc sản phẩm.

Trong bối cảnh đó, điều cần thiết là biết phân loại: đâu là thông tin nên chia sẻ rộng rãi với công chúng, đâu là kiến thức chiến lược chỉ dành cho người trong ngành – để đảm bảo thị trường thời trang vận hành một cách bền vững và lành mạnh.

Giữa gu thẩm mỹ cá nhân, xu hướng thị trường và dữ liệu bán hàng – làm thế nào để cân bằng trực giác và phương pháp?

Trong phòng trưng bày của Magda Butrym, ảnh từ IG Chiara Allegra Moretti

Đây chính là bài toán mà các fashion buyer phải giải mỗi ngày – và cũng là động lực thúc đẩy họ không ngừng tiến về phía trước. Một buyer giỏi không thể thiếu trực giác được rèn luyện, con mắt thẩm mỹ rõ nét, cùng khả năng nhạy bén trong việc nhận diện xu hướng và đọc hiểu báo cáo hiệu suất bán hàng. Tất cả các yếu tố ấy cần được dung hòa một cách hợp lý để đưa ra quyết định đúng đắn – và như tôi vẫn thường chia sẻ, đó chính là điều tạo nên sự khác biệt trong nghề.

Tiếp bước cùng thời đại – e‑commerce, phygital & tốc độ của mạng xã hội

Trong phòng trưng bày Miu Miu, ảnh từ IG Chiara Allegra Moretti

Chắc chắn vai trò của buyer đã thay đổi mạnh mẽ trong thời đại số – đặc biệt là khi khái niệm phygital (sự kết hợp giữa trải nghiệm vật lý và kỹ thuật số) ngày càng phổ biến. Nhưng ảnh hưởng lớn nhất có lẽ đến từ mạng xã hội: ngày nay, một buyer không chỉ cần phân tích số liệu, lập kế hoạch cho các bộ sưu tập bán online và tại cửa hàng, mà còn phải “bắt trend” và phản ứng cực kỳ nhanh với những chuyển động mới trong ngành.

Tôi vẫn không hoàn toàn tin rằng nhịp độ nhanh và những thay đổi chóng mặt này thật sự tốt cho hệ sinh thái thời trang. Tuy nhiên, muốn tồn tại và phát triển, fashion buyer cần thích nghi với nhịp sống của mạng xã hội – nơi mọi thứ có thể thay đổi chỉ sau một lượt vuốt màn hình.

Lời khuyên dành cho bạn trẻ muốn theo nghề này

Tôi sẽ khuyên bạn hãy nuôi dưỡng đam mê dành cho thời trang và ngành bán lẻ – cả ở môi trường monobrand lẫn multibrand. Hãy luôn tò mò, chủ động khám phá thế giới, trải nghiệm nhiều phong cách mua sắm và làm quen với các thương hiệu khác nhau.

Ngoài ra, việc không ngừng học hỏi là điều tối quan trọng. Bên cạnh chuyên môn thời trang, bạn nên đào sâu thêm các lĩnh vực như kinh tế, marketing, thống kê và tâm lý học hành vi tiêu dùng. Bởi thời trang không thể (và không nên) chỉ xoay quanh chính nó – mà cần có sự kết nối và đối thoại liên ngành. Một tư duy tích hợp chính là nền tảng giúp bạn trở nên khác biệt và tiến xa hơn trong thế giới thời trang hiện đại.