9 chương trong hành trình Dior của Maria Grazia Chiuri – Khi thời trang trở thành tiếng nói của nữ quyền

Trong suốt 9 năm đảm nhiệm vai trò Giám đốc Sáng tạo của nhà mốt Dior, nhà thiết kế người Rome đã thổi làn gió nữ quyền vào từng sải bước, từng đường kim mũi chỉ, từng ý tưởng sáng tạo đậm tính giao thoa giữa nghệ thuật và thời trang. “Chúng tôi đã cùng nhau viết nên một chương đầy tự hào trong lịch sử của Dior.” – Maria Grazia Chiuri chia sẻ, khép lại chặng đường 9 năm với 9 dấu ấn thời trang không thể nào quên.

Tại Bảo tàng Brooklyn ở New York, giữa không gian trưng bày về lịch sử nữ quyền, có một cô bé mặc chiếc áo thun trắng in dòng chữ quen thuộc: “We should all be feminists” – “Chúng ta đều nên là người ủng hộ nữ quyền”. Maria Grazia tình cờ bắt gặp cô bé ấy, và nhẹ nhàng xin chụp chung một bức ảnh. Không giới thiệu mình là ai, cũng không cần ai nhận ra. Khoảnh khắc đó, với bà, chính là lý do để tiếp tục công việc mình đang làm.

Trong cuốn sách Her Dior, bà viết: “Có một khoảnh khắc tôi thực sự suy ngẫm về việc mình là phụ nữ…” – và đó cũng là lúc tư duy sáng tạo của Maria Grazia chạm đến phần sâu nhất trong di sản của Dior: sự nữ tính, nhưng không gò bó trong khuôn mẫu. Bà đặt câu hỏi: “Điều gì sẽ xảy ra nếu thế giới được phụ nữ điều hành?” Và vì sao phụ nữ gần như vắng mặt trong dòng chảy lịch sử nghệ thuật?

Maria Grazia Chiuri tại buổi trình diễn cuối cùng của cô cho Dior, Cruise 2026, tại Rome

Để kể lại suy tư của mình về phụ nữ, bà đã chọn cách đối thoại sáng tạo với các nghệ sĩ, nhà văn, nhiếp ảnh gia, nhà hoạt động nữ quyền. Với bà, Dior không chỉ là nhà mốt – đó là nơi con người soi chiếu lại chính mình và xã hội.

Dior Resort 2023

“Ngày nào đó, việc tôi là một phụ nữ dẫn dắt Dior sẽ không còn là điều gây chú ý nữa – đó mới là ngày tuyệt vời nhất.” – Maria Grazia từng chia sẻ. Lớn lên trong những bộ đồ cũ mẹ cho mặc lại từ chị họ, bà luôn mong muốn tìm thấy sự đồng điệu – không chỉ về chất liệu mà cả về cảm xúc – trong thời trang. Và chính từ đó, tư duy thiết kế thực tế, gắn kết với đời sống và bản sắc đã hình thành.

Dior Haute Couture Xuân Hè 2017

Dior Haute Couture Xuân Hè 2017

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, bà nói: “Tôi luôn muốn khẳng định rằng mỗi buổi trình diễn là thành quả của một cộng đồng. Đó là điều tôi ám ảnh, vì tôi biết mình không thể làm điều này một mình.” Khi được hỏi vì sao thời trang ngày nay lại trở thành ngôn ngữ của triết học và văn học, bà đáp: “Thời trang là một không gian rộng mở, nó phản ánh lịch sử loài người qua các chất liệu, thêu thùa, cách che phủ cơ thể, cách ta sống giữa cộng đồng… nên tất yếu nó sẽ đối thoại với văn học và triết học.”

Dưới đây là 9 khoảnh khắc đậm dấu ấn “thời trang dấn thân” của bà – những chương quý giá trong hành trình Dior của Maria Grazia Chiuri:

1. “We should all be feminists” – Khởi đầu định nghĩa thời trang nữ quyền

Dior Xuân Hè 2017

Năm 2016, Maria Grazia trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ vị trí Giám đốc Sáng tạo trong lịch sử hơn 70 năm của Dior. Ngay trong show ra mắt, bà đã khiến cả giới mộ điệu phải chú ý với chiếc áo thun in khẩu hiệu nữ quyền nổi tiếng. Doanh thu từ chiếc áo này được quyên góp cho quỹ Clara Lionel của Rihanna – nhưng quan trọng hơn, nó đánh dấu tuyên ngôn rõ ràng: thời trang có thể là công cụ để truyền tải tư tưởng.

2. Khi thời trang và vũ đạo cùng nói về tự do cơ thể

Dior Haute Couture Xuân Hè 2019

Dior Xuân Hè 2019

Với Maria Grazia, thời trang và múa cùng kể chuyện về cơ thể – và cả sự giải phóng. Trong show Xuân Hè 2019, Sharon Eyal biên đạo những chuyển động hiện đại, trong khi Haute Couture cùng mùa chứng kiến sự xuất hiện của nhóm xiếc toàn nữ Mimbre. Cả hai mang đến hình ảnh về một thế giới đầy cảm hứng, nơi tự do hình thể là ngôn ngữ mạnh mẽ nhất.

3. “Sisterhood is Global” – Sự đoàn kết trong nghệ thuật nữ tính

Dior Thu Đông 2019

Dưới ánh đèn show Thu Đông 2019-2020 là loạt tác phẩm thị giác của Tomaso Binga – nghệ danh đầy tính châm biếm của nữ nghệ sĩ Bianca Menna, người từng thách thức giới nghệ thuật nam trị từ thập niên 60. Tinh thần nữ quyền lan tỏa không chỉ qua thời trang, mà còn qua bối cảnh và thông điệp sâu sắc trên những chiếc áo phông.

4. Đối thoại cùng Judy Chicago – Nữ thần và chiếc peplum hiện đại

Dior Haute Couture Xuân Hè 2020

Với show Haute Couture Xuân Hè 2020, Maria Grazia hợp tác cùng nghệ sĩ Judy Chicago để đặt câu hỏi: “Điều gì xảy ra nếu phụ nữ lãnh đạo thế giới?” Những “nữ thần Dior” bước ra trong những lớp vải mềm rũ, như đang kể câu chuyện mới về cơ thể và quyền lực.

5. Marrakech – Giao thoa văn hóa qua chiếc áo Bar

Dior Cruise 2020

Show Resort 2020 tại Marrakech là một bản hòa âm văn hóa đầy tinh tế. Maria Grazia mời nhà thiết kế Grace Wales Bonner tái tạo mẫu áo Bar kinh điển bằng chất liệu và kỹ thuật thủ công đậm chất Caribbean – một lời khẳng định về vẻ đẹp của sự cộng hưởng.

6. “Il Giardino dei Tarocchi” – Thần thoại huyền bí giữa hiện thực

Dior Haute Couture Xuân Hè 2021

Dior Haute Couture Xuân Hè 2021

Cùng đạo diễn Matteo Garrone, Dior trình làng show Haute Couture Xuân Hè 2021 dưới dạng một phim ngắn kỳ ảo, lấy cảm hứng từ bộ bài Tarot. Ẩn dụ sâu sắc về sự dẫn dắt nữ tính, về cái đẹp trong những điều chưa biết, show diễn như một giấc mơ mang màu sắc cổ tích.

7. Tôn vinh nghệ nhân – Tự hào từ những gì gắn bó với gốc rễ

Dior Cruise 2021

Dior Cruise 2021

Tại Lecce – quê hương của mẹ Maria Grazia – show Cruise 2021 là bản giao hưởng của thêu tay, ánh sáng và âm nhạc dân gian. Những chiếc đèn truyền thống, giai điệu từ Giuliano Sangiorgi, kỹ nghệ từ những người phụ nữ vùng Puglia đã mang tinh thần thủ công lên tầm cao mới.

8. Catherine Dior – Hình tượng của sức mạnh và tự do

Dior Thu Đông 2023

Show Thu Đông 2023-2024 là lời tri ân dành cho Catherine Dior – chị gái của nhà sáng lập Christian Dior, người từng tham gia kháng chiến và sống trọn đời độc lập. Nghệ sĩ Joana Vasconcelos đã tái hiện sức mạnh nữ tính ấy qua các tác phẩm điêu khắc khổng lồ bằng ren và thêu, tạo nên sân khấu tràn đầy cảm hứng.

9. Trở về Rome – và lời chia tay đầy bản lĩnh

Dior Cruise 2026

Cruise 2026, tổ chức tại Villa Albani Torlonia, là lời chào tạm biệt của Maria Grazia với Dior. Trên sàn diễn, chiếc váy cuối cùng – một “lá chắn” lấp lánh ánh pha lê – tôn vinh cơ thể người phụ nữ và đồng thời gợi nhắc hình ảnh chiến binh La Mã, mạnh mẽ và uy nghi.

“Sau 9 năm, tôi rời Dior với lòng biết ơn sâu sắc vì cơ hội đặc biệt này. Cảm ơn ngài Bernard Arnault vì đã tin tưởng, cảm ơn Delphine vì sự ủng hộ không ngừng. Tôi biết ơn tất cả các cộng sự và nghệ nhân – những người đã cùng tôi hiện thực hóa tầm nhìn về một thời trang nữ quyền, luôn đối thoại với các thế hệ nghệ sĩ.” – Maria Grazia Chiuri

Maria Grazia Chiuri tại buổi trình diễn Dior Haute Couture Thu Đông 2017

Quay lại với Her Dior, với Tomaso Binga, và dòng chữ “Cuộc nổi dậy này, dù im lặng, vẫn là một chiến thắng”. Và nếu hành trình của bà tại Dior là một cuộc cách mạng trong thời trang – thì đó là một cuộc cách mạng xứng đáng được ghi nhớ.