Type to search

Chia sẻ

Chúng ta hãy cùng nhau chạy trốn hiện thực, lạc vào một thế giới thần tiên qua những khung cửa sổ của trí tưởng tượng và mơ ước.

Một chút kịch tính, một chút cổ tích, pha lẫn những khát vọng và cái tôi cá nhân – đó là những gì mà người ta thường nghĩ tới khi nói về những nghệ thuật thiết kế và trưng bày cửa sổ (window display hay window dressing). Với những thiết kế thời trang mới nhất; những vật dụng và phụ kiện tinh tế; những ý tưởng và câu chuyện bao trùm; trang trí cửa sổ không chỉ đóng vai trò một công cụ thúc đẩy thương mại đơn thuần mà từ lâu đã được nâng lên thành một sân chơi nghệ thuật – nơi những người thiết kế cửa sổ được xem là những nghệ sỹ.

Những bước đi chập chững

Trước khi những tấm kính thuỷ tinh được phát minh và sử dụng rộng rãi, các tiểu thương chủ yếu treo những tấm billboard bằng gỗ hoặc dán những poster bằng giấy lên khung cửa của mình. Sự xuất hiện của các ô cửa sổ kính vào năm 1890 đã phần nào thay đổi cách thức các chủ nhân giới thiệu sản phẩm tới công chúng. Cụ thể là giờ đây, những tính năng của sản phẩm được hiển thị thực tế qua khung kính và khách hàng sẽ được tận mắt nhìn ngắm những sản phẩm đó trước khi quyết định bước vào cửa hàng. Tuy nhiên, trong thời kỳ đầu này, các sản phẩm được trưng bày với mục đích thương mại đơn thuần, hiếm có cửa sổ nào được thiết kế để kể một câu chuyện hay tạo ra những cung bậc cảm xúc cho người xem.

Đám đông tụ tập xung quanh cửa hàng Macy’s cho “A Fantasy of Christmas” vào năm 1959, nơi có mặt tiền bằng thiếc được trang trí công phu.

Sự chuyển giao của thế kỷ mang lại cuộc bùng nổ cho những phát minh của ngành công nghiệp thiết kế và trang trí cửa sổ. Từ việc sử dụng đèn điện và các mannequin tới việc áp dụng những chất liệu đặc biệt như lá kim loại và giấy bóng kính đã mang lại một bộ mặt mới cho các cửa hàng, cửa tiệm. Một trong những cửa hàng đầu tiên thử nghiệm với việc trang trí cửa sổ là Macy’s.

Vào năm 1915, Macy’s đã giới thiệu một bộ sưu tập những búp bê Noel và đồ nội thất mini cho các cửa sổ tại New York. Những cô bé búp bê trong chiếc váy đầm xoè với nhiều chi tiết bèo nhún và ren, ngồi thư thái trên những chiếc ghế gỗ và xe đẩy, đằng sau lưng là một bức tranh vẽ cảnh tuyết lạnh mùa đông. Khung cửa sổ đó đã trở thành một đề tài bàn tán cho cả New York. Từ đó trở đi, năm nào Macy’s cũng tung ra hai set thiết kế cửa sổ đặc biệt dành cho dịp cuối năm, với một set cửa sổ bên đại lộ 34th là nơi trưng bày những hoạt cảnh của “Điều kỳ diệu trên phố 34” – một bộ phim Noel được dàn dựng tại Macy’s và một set cửa sổ bên đại lộ Broadway để trưng bày những thiết kế dành riêng cho Noel được thay đổi hằng năm.

Những nghệ sỹ tiên phong

Nếu Macy’s được coi là cửa hàng đầu tiên áp dụng nghệ thuật trưng bày cửa sổ thì Arthur Fraser là một trong những nhà thiết kế tiên phong. Trong suốt 20 năm, từ 1910 đến 1930, ông chịu trách nhiệm thiết kế và trưng bày 67 cửa sổ ở tầng một của Marshall Field’s. Vào thời kỳ đó, mannequin chỉ là những form sáp không đầu, không tay chân. Arthur cảm thấy rất bực bội và khó khăn trong việc trưng bày mũ, găng tay và phụ kiện. Vì vậy, ông đã sang Paris, đặt làm những mannequin giống như người thật và tạo ra bước tiến mới trong việc sử dụng full-body mannequin. Nhưng đến năm 1912, Arthur bắt đầu nhận ra những hạn chế của mannequin sáp, vốn đang rất thịnh hành lúc bấy giờ. Đó là chất liệu sáp rất dễ bị chảy và biến dạng dưới ánh nắng mặt trời. Và từ đó, ông bắt đầu nghiên cứu để làm ra những mannequin đáp (làm) bằng giấy bồi. Với những mannequin sống động và rất giống người thật này, các tác phẩm của Arthur phản ánh chân thực chân dung và cuộc sống của người phụ nữ. Ông cũng sử dụng phong cách tối giản “Less is More” để tạo nên những khung cửa sổ, đặt ra những tiêu chuẩn mới cho nghệ thuật trưng bày cửa sổ lúc bấy giờ.

Window Display do Arthur Fraser thực hiện cho Marshall Field’s

Vào những năm đầu của thập kỷ 30 – thế giới của những bộ phim truyện và nhạc kịch, minh tinh màn bạc trở thành nguồn cảm hứng và chủ đề mới cho công việc thiết kế cửa sổ. Câu chuyện tình “Cuốn theo Chiều Gió”, những vũ điệu ballet của “Kẹp Hạt Dẻ” và phong cách sống đầy màu sắc của các diễn viên đã mang lại những thi vị mới và trở thành nguồn cảm hứng thiết kế cho các tác phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp cho khung cửa sổ.

Chân dung nghệ sỹ Arthur Fraser

Một trong những người có uy tín bậc nhất trong ngành window display là Gene Moore. Ông đã có 39 năm làm việc tại TiTany & Co. và thực hiện hơn 5,000 cửa sổ khác nhau. Ông chính là người đầu tiên đưa ra ý tưởng một mannequin hai đầu. Ông giải thích, “cô mannequin này quá yêu những chiếc mũ nên mọc thêm một chiếc đầu nữa để có thể đội nhiều loại khác nhau”. Gene Moore cũng chính là tác giả của khung cửa sổ với những chiếc đèn chùm tí hon được quay trong bộ phim “Bữa Sáng tại Tiffany’s” và cũng chính ông là người đã tuyển Andy Warhol cũng như các nghệ sỹ đương đại khác như Jasper Johns, Robert Rauschenberg và James Rosenquist để sáng tạo nên những khung cửa sổ cho Bonwit Teller trong những năm 50 trước khi gia nhập Tiffany.

Windoe Display của Gene Moore thực hiện cho TiTany & Co.

Một ngành công nghiệp cạnh tranh

Theo truyền thống, các thương hiệu thường thay cửa sổ 04 lần một năm, theo các mùa thời trang. Tuy nhiên, giờ đây để thu hút nhiều khách hàng hơn nữa, các thương hiệu liên tục giới thiệu những cửa sổ mới. Trong một cuộc điều tra vào năm 2011 của Displaysense, một công ty chuyên nghiên cứu về việc trưng bày trong ngành thời trang nói chung và công nghiệp bán lẻ nói riêng, trung bình mỗi khách hàng sẽ dành 03 giây để nhìn vào cửa sổ trước khi quyết định có bước vào cửa hàng hay không. Và những cửa hàng thay đổi trên 10 kiểu trưng bày một năm sẽ có số lượng khách hàng quay trở lại cao hơn 75% so với những cửa hàng chỉ thay đổi 04 lần theo cách truyền thống. Tất nhiên, trang trí trưng bày cửa sổ là một công việc rất tốn kém, từ việc lên ý tưởng, thuê nghệ sỹ, vật liệu, người lắp đặt, v..v. Nhưng trong thời kỳ chỉ cần một nút bấm chuột, người mua có thể sở hữu những món đồ ưa thích thì việc thu hút khách vào cửa hàng là điều vô cùng cần thiết.

Window Display của TiTany & Co. năm 2017

Ngày nay, những cửa hàng thời trang lớn của New York, London, Paris và khắp nơi trên thế giới đều có một chiến dịch riêng trưng bày cửa sổ dành cho mùa lễ hội. Ở New York, luôn diễn ra một cuộc cạnh tranh ngầm giữa Macy’s, Bloomingdale’s, Saks Fiih Avenue, Barneys và Bergdorf Goodman, thậm chí họ còn “hối lộ” những nhà thiết kế của đối thủ để được biết qua về kế hoạch trưng bày. Tinh thần cạnh tranh lan toả sang cả London và Paris. “Chúng tôi không những chỉ cạnh tranh, mà còn cạnh tranh vô cùng khốc liệt. Tất nhiên tôi luôn có những cửa sổ đẹp hơn cô ấy”, nhà thiết kế cửa sổ của Barneys, Simon Doonan nói về Linda Fargo của Bergdorf Goodman.

Window Display của TiTany & Co. năm 2017

Nhưng chính sự cạnh tranh này đã mang tới những niềm hứng thú và hưng phấn cho khách hàng. Mỗi khi thu qua, đông tới, hàng triệu người lại hồi hộp chờ đón những cửa sổ rực rỡ từ các cửa hàng và rồi trên đường về nhà hay tới công sở, họ sẽ dừng lại, ngắm nhìn những vật phẩm được bày biện trong những khung cửa long lanh này, để được chìm đắm trong một không khí hội hè đầy màu sắc và đồng thời có thêm ý tưởng về những món quà dành cho người thân.

Sự hợp tác giữa Great Gatsby với Baz Luhrmann và Catherine Martin từng đoạt giải Oscar, những món đồ trang sức đặc trưng đã được đeo trong bức ảnh chuyển động lớn, Mùa xuân, 2013 cho Tiffany & Co.

Kết

Một mùa lễ hội nữa lại sắp đến, mặc cho những suy thoái hay bi quan về nền kinh tế, Noel sẽ là dịp để thắp sáng những niềm vui. Chúng ta hãy cùng nhau chạy trốn hiện thực, lạc vào một thế giới thần tiên qua những khung cửa sổ của trí tưởng tượng và mơ ước. Chỉ một khoảnh khắc thôi cũng đủ để làm cho ánh mắt chúng ta ánh lên vẻ phấn khích, con tim chúng ta thêm chút rộn ràng như những đứa trẻ được nhìn thấy món quà Giáng Sinh của Ông Già Tuyết. Và chừng đó thôi, cũng đã đủ để thế giới của chúng ta được tô điểm thêm những sắc màu mới và trở nên lung linh, lấp lánh hơn.

Pocket
Tags: