Tinh giản trong đường nét, nổi loạn trong tinh thần: câu chuyện của Calvin Klein

Sự nghiệp thời trang của Calvin Klein khởi đầu từ Women’s Wear Daily, nhưng bước ngoặt thực sự lại đến trong một đêm ở Studio 54 – khi một nhà công nghiệp tiến đến và hỏi ông có muốn thiết kế… quần jeans hay không. “Việc Jackie Onassis mua trang phục của tôi không khiến tôi phấn khích bằng việc biết rằng phụ nữ trên khắp nước Mỹ sẽ mua chúng.” Câu nói ấy phần nào hé lộ tinh thần của Calvin Klein – một kẻ không theo khuôn mẫu, luôn hành động theo bản năng.

“Kỳ lạ là các anh luôn rất táo bạo, nhưng người ta lại biết rất ít về đời sống riêng của anh,” nhà báo Michele Masneri từng nhận xét trong buổi phỏng vấn cho Vogue Italia năm 2017. Calvin Klein chỉ cười: “Đúng vậy. Chúng tôi làm PR rất nhiều với báo chí, nhưng đời sống riêng thì vẫn là riêng. Chúng tôi muốn truyền thông về sản phẩm và sáng tạo của mình, chứ không phải về bản thân. Đó là lý do tồn tại của truyền thông. Còn mạng xã hội ư? Chúng tôi chưa bao giờ thấy cần thiết.”

Calvin Klein, New York, 1998

Trước đó, Vogue tháng 11/1981 từng viết về ông như thế này: “Anh muốn chinh phục châu Âu bằng thời trang mang tinh thần sportswear rất Mỹ. Và anh đã làm được điều đó, trước hết bằng chính hình ảnh của mình: một chàng trai Mỹ khỏe khoắn, 38 tuổi, cao ráo, mảnh khảnh, ăn mặc giản dị, thường xuyên diện những chiếc jeans do chính anh thiết kế. Bản thân anh đã là một chiến dịch quảng cáo hoàn hảo cho thời trang của mình.” Quả thực, nếu chủ nghĩa tối giản là cách Calvin Klein kể câu chuyện đời mình và giữ nó tránh xa ánh đèn sân khấu, thì thế giới hình ảnh ông tạo ra lại chính là phản chiếu của con người ấy.

Bộ sưu tập Calvin Klein Thu Đông 1995

Bộ sưu tập Calvin Klein Xuân Hè 1996

Bộ sưu tập Calvin Klein Xuân Hè 1995

Trong bài báo đó, Calvin Klein được gọi là “đại sứ của thời trang Mỹ tại châu Âu”. Ông được ca ngợi vì “đã thấu hiểu những busy women – những người phụ nữ năng động, có cuộc sống chủ động, không dành cả buổi sáng để nghĩ xem mặc gì cho bữa sáng rồi cả ngày để lo cho bữa trưa”. Và ông nhấn mạnh: “Việc Jackie Onassis mua đồ của tôi không quan trọng bằng việc phụ nữ trên khắp nước Mỹ và trong tương lai là cả châu Âu có thể mua chúng.”

Calvin Klein

Trong một cuộc phỏng vấn với Lele Acquarone, Calvin Klein kể rằng thời gian rảnh ông thích ở bên con gái, tập thể dục và đi khiêu vũ. Ông ghét khách sạn, mơ ước mua một căn nhà ở Ý, luôn bị thời gian rượt đuổi và chưa bao giờ có quá 30 phút để chuẩn bị hành lý. Với ông, thành công là cảm giác đến từ bên trong, không gắn chặt với tiền bạc. Ông cũng không giấu niềm ngưỡng mộ dành cho Coco Chanel và Claire McCardell.

Tiểu sử đầy đủ của Calvin Klein

Calvin Richard Klein sinh ngày 19/11/1942 tại Norwood, Bronx, trong một gia đình gốc Do Thái Hungary – chỉ cách nơi Ralph Lauren lớn lên vài dãy nhà. Ông tự học cắt may trước khi theo học tại Fashion Institute of Technology (FIT) ở New York, dù không hoàn thành chương trình. Những bước đầu trong ngành thời trang của ông gắn với phòng biên tập Women’s Wear Daily với vai trò trợ lý, sau đó là nhân viên bán hàng cho nhiều boutique tại New York.

Calvin Klein cùng cộng sự Barry Schwartz

Năm 1968, cùng người bạn thân Barry Schwartz, ông thành lập Calvin Klein Inc. với số vốn 10.000 USD, khởi đầu bằng một xưởng nhỏ chuyên may áo khoác. Thành công đến nhờ một “tai nạn may mắn”: phó chủ tịch Bonwit Teller – một đại bách hóa xa xỉ trên Đại lộ Năm – vô tình bước nhầm tầng thang máy, nhìn thấy một chiếc áo khoác Calvin Klein treo trước cửa studio và lập tức bị chinh phục. Không chỉ đặt hàng trị giá 50.000 USD, ông còn tài trợ quảng cáo thương hiệu trên The New York Times. Từ bộ sưu tập 9 thiết kế được giới thiệu tại phòng 613 của khách sạn York trên Đại lộ 7, Calvin Klein nhanh chóng trở thành cái tên đáng chú ý của thời trang Mỹ.

Calvin Klein

New York thập niên 1980–1990 là thời kỳ giải phóng tình dục, bầu không khí sôi động và tinh thần nổi loạn của Calvin Klein phản chiếu rõ trong thẩm mỹ của ông. Với gu tinh giản, tối giản triệt để, ông khai thác sự gợi cảm của kỹ thuật may đo tinh tế, đối lập với “sự luộm thuộm bohemian” – như cách ông tự mô tả. “Thành phố là một bữa tiệc bất tận. Studio 54 là thánh địa của tình dục, tự do và trí tưởng tượng – nhưng cũng là nơi của công việc. Chính tại đó, lúc ba giờ sáng, một nhà công nghiệp tiếp cận tôi và hỏi liệu tôi có muốn thiết kế jeans hay không. Tất nhiên là tôi nói có.” Khoảnh khắc ấy đã thay đổi tất cả: Calvin Klein biến một món đồ lao động thuần túy thành biểu tượng gợi cảm và khao khát, bán được tới 200.000 chiếc mỗi tuần.

Những tấm poster của ông phủ kín “Quả táo lớn”: cơ thể bán khỏa thân, săn chắc hoặc gầy gò, phản ánh chủ nghĩa ái kỷ và nỗi ám ảnh hình thể của thời kỳ hưởng lạc Reagan. Đường nét thì tối giản, nhưng ý đồ thì nổi loạn. Năm 1980, một chiến dịch quảng cáo gây chấn động toàn cầu với câu slogan: “Bạn muốn biết giữa tôi và Calvins của tôi có gì không? Không có gì cả!” Brooke Shields mới 15 tuổi xuất hiện trong ảnh do Richard Avedon chụp. ABC và CBS từ chối phát sóng, Vogue không đăng quảng cáo, và phong trào nữ quyền gọi ông là “Pig of the Year”.

Calvin Klein ở hậu trường buổi trình diễn thời trang Xuân/Hè 1999.

Calvin Klein đang thực hiện bộ sưu tập Resort 1985 của mình.

Calvin Klein ở hậu trường buổi trình diễn Xuân/Hè 1976

Calvin Klein trước buổi trình diễn Thu/Đông 1977/1978

Năm 1982, Calvin Klein ra mắt dòng underwear – lần đầu tiên một nhà thiết kế đặt tên mình lên một chiếc quần lót. Bruce Weber chụp chiến dịch; một billboard khổng lồ xuất hiện tại Times Square và ngày hôm sau, hình ảnh đó tràn ngập trên các xe buýt. Người mẫu Tom Hintnaus – vận động viên Olympic – được chụp tại Santorini, dựa vào bức tường trắng tinh khôi. Bức ảnh đã thay đổi quan niệm về thẩm mỹ nam giới, đưa hình ảnh đồng tính vào dòng chảy văn hóa đại chúng Mỹ.

Mark Wahlberg và Kate Moss trong một trong những chiến dịch quảng cáo nổi tiếng nhất của Calvin Klein, được nhiếp ảnh gia Herb Ritts thực hiện năm 1992.

Hiện tượng này lan truyền trước cả khi khái niệm “viral” tồn tại. The New Yorker từng vẽ bìa một ông lão há hốc mồm trước quảng cáo Calvin Klein tại trạm xe buýt. Rồi đến Marky Mark với cơ bụng điêu khắc và Kate Moss trong chiến dịch năm 1992 do Herb Ritts thực hiện – hai biểu tượng trẻ trung, gây tranh cãi nhưng làm doanh số bùng nổ.

Kate Moss trong chiến dịch quảng cáo của Calvin Klein năm 1998

Kate Moss trong chiến dịch quảng cáo của Calvin Klein năm 1997

Kate Moss trong chiến dịch quảng cáo của Calvin Klein năm 1998

Sau vài năm trong mảng nước hoa, năm 1993 ông ra mắt CK One – mùi hương unisex đầu tiên. Calvin Klein cũng là nhà thiết kế đầu tiên trong cùng một năm nhận giải của CFDA cho cả thời trang nam và nữ. Doanh thu công ty đạt 3 tỷ USD vào năm 2002 và được bán với giá hơn 400 triệu USD. Khi được hỏi có hối tiếc không, ông đáp: “Hoàn toàn không. Tôi làm nhiều thứ khác, đi du lịch, giảng dạy ở các trường đại học. Ai cũng biết thương hiệu, nhưng không biết người đứng sau. Ba năm qua tôi dành cho cuốn sách của mình. Tôi có một cuộc sống tuyệt vời – và một đời sống xã hội phong phú giữa New York và Los Angeles.”