Gossip của người nổi tiếng: Liệu nó có thực sự vô hại như ta vẫn nghĩ?

Brooklyn Beckham đang đưa ra những cáo buộc liên quan đến “đế chế Beckham”, Ashley Tisdale công khai chỉ trích nhóm mẹ bỉm “độc hại” của mình, còn Taylor Swift bất ngờ bị gọi tên khi Blake Lively và Justin Baldoni bước vào phòng xử án. Chuyên gia về gossip – Katie Baskerville – lên tiếng nhắc nhở: mọi thứ chỉ là giải trí cho đến khi có người bị tổn thương.

Khi thế giới ngoài kia như đang bốc cháy, có một điều luôn đủ sức kéo chúng ta lại gần nhau: drama của người nổi tiếng.

Chỉ trong một tuần, Internet tràn ngập meme, câu đùa sắc lẹm, những góc nhìn trái chiều và vô số bài viết xoay quanh “mớ hỗn độn” mang thương hiệu Beckham. Mâu thuẫn công khai giữa Brooklyn – con trai cả – và Victoria cùng David Beckham đã nhanh chóng biến một trong những gia đình nổi tiếng nhất hành tinh thành tâm điểm của những suy đoán đầy hứng khởi.

Và thật khó trách chúng ta khi lao ngay vào Instagram Stories của Brooklyn, chụp màn hình, rồi lập tức gửi vào group chat kèm theo hàng loạt giả thuyết “thám tử”. Bởi lẽ, bức màn được dày công xây dựng quanh hình ảnh và cá tính của người nổi tiếng hiếm khi bị xé toạc ngoạn mục đến vậy. Khi một người như Brooklyn nhấn nút đỏ lên danh tiếng gia đình mình, phản xạ tự nhiên của công chúng là… lấy bỏng ngô, ngồi xuống và tham gia bình luận.

Chưa đủ thuyết phục? Hãy nhìn phản ứng của công chúng khi Ashley Tisdale đăng bài viết trên The Cut về “nhóm mẹ bỉm độc hại” mà cô từng thuộc về. Tai tiếng. Giật gân. Không thể cưỡng lại. Làm sao ta không tò mò? Câu chuyện hội tụ đủ yếu tố của một kịch bản hấp dẫn: bí ẩn, mối quan hệ phức tạp, xung đột và kịch tính. Trong bối cảnh tin tức thế giới ngày càng nặng nề, những câu chuyện “không mang tính tận thế” như vậy trở thành lối thoát cần thiết – cho phép chúng ta tạm ngưng thở dài để… bật cười trở lại.

Đó là khoảnh khắc nghỉ ngơi hiếm hoi. Nhưng câu hỏi đặt ra là: vì sao chúng ta ám ảnh với chuyện của người khác đến vậy?

Gossip – hệ quả của tiến hóa con người

Con người vốn bị cuốn hút bởi những điều diễn ra sau cánh cửa khép kín – đặc biệt là cánh cửa của giới giàu có và nổi tiếng, từ người nổi tiếng đến hoàng gia. Cuộc sống riêng tư của họ thường xa tầm với, được bảo vệ nghiêm ngặt. Vì thế, khi lớp vỏ hoàn hảo ấy nứt vỡ, ta vừa thấy sốc, vừa thấy buồn cười, lại vừa… dễ đồng cảm. Hóa ra, họ cũng mong manh như tất cả chúng ta.

Sự say mê gossip không phải vì chúng ta hời hợt hay thiếu thông minh. Nó cũng không phải là kiểu trò chuyện mang tính giới, như nhiều định kiến lâu nay. Thực chất, gossip đánh trúng một bản năng rất con người: chúng ta là sinh vật xã hội, luôn quan tâm đến các mối quan hệ xung quanh mình.

Trong cuốn Grooming, Gossip And The Evolution Of Language, Giáo sư Robin Dunbar chỉ ra rằng khoảng hai phần ba các cuộc trò chuyện của con người xoay quanh “những vấn đề mang tính xã hội”. Thế giới của chúng ta, theo ông, được bao bọc bởi những mối quan tâm và chi tiết nhỏ nhặt của đời sống thường ngày – không khác mấy so với họ hàng xa xưa của chúng ta: loài linh trưởng.

Theo Dunbar, gossip là kết quả của quá trình tiến hóa ở những loài linh trưởng có não bộ phát triển cao. Chúng ta có khả năng theo dõi “ai đang xảy ra chuyện gì với ai”, thao túng các mối quan hệ, xoa dịu, chăm sóc người khác – hoặc thậm chí làm căng thẳng thêm những xung đột xã hội. Mong muốn biết “tin mới nhất” và kể lại nó đã được dệt sẵn vào bản chất con người.

Chúng ta là những sinh vật sống bằng câu chuyện

Con người từ lâu đã là người kể chuyện: truyền khẩu, huyền thoại, cổ tích. Và gossip người nổi tiếng chẳng phải là một phiên bản hiện đại của việc quây quần bên đống lửa trại, lắng nghe những câu chuyện cảnh tỉnh (như Britney Spears, Paris Hilton hay Lindsay Lohan đầu thập niên 2000), những cú twist khó tin (#Scandoval năm 2024, hay vụ bắt giữ Quang Linh Vlog và hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên năm 2025), hoặc những khoảnh khắc chiến thắng trong văn hóa đại chúng?

Gossip cũng là một dạng “chuyện phiếm văn hóa”, phản ánh cảm xúc và thái độ của xã hội đương thời. Và đôi khi, những thái độ ấy không hề vô hại.

Nhưng hệ quả thì sao?

Phần lớn, gossip người nổi tiếng khá lành tính: câu chuyện bên máy nước văn phòng, chủ đề tán gẫu trong group chat. Ở phạm vi đó, tác động tiêu cực đến nhân vật chính không quá rõ rệt, trong khi chúng ta thì được giải trí không ngừng.

Vấn đề nảy sinh khi gossip bước lên mạng xã hội – nơi mọi lời nói đều có tính vĩnh viễn. Những “pile-on” tập thể, trò đùa đi quá giới hạn, hay việc hủy hoại danh tiếng với ác ý trở thành mảnh đất màu mỡ cho mặt tối của gossip. Nó cho phép chúng ta tham gia vào những câu chuyện mà ai cũng biết có thể không đúng, nhưng biết đâu lại đúng. Từ đó, thuyết âm mưu sinh sôi – được tiếp sức bởi thuật toán thiếu kiểm soát, AI không hiểu sắc thái ngữ nghĩa, và phần thưởng tài chính cho nội dung gây phẫn nộ nhất.

Hệ quả này đặc biệt bất lợi cho phụ nữ trên không gian mạng – những người thường bị bôi nhọ, hạ thấp và biến thành “phản diện”.

Trong cuốn The New Age Of Sexism, nhà hoạt động Laura Bates viết rằng: “Phụ nữ đơn giản là có trải nghiệm công nghệ khác với nam giới”. Gần 9/10 phụ nữ cho biết họ phải hạn chế hoạt động trực tuyến vì bạo lực mạng, và một nửa cảm thấy Internet không phải nơi an toàn để bày tỏ suy nghĩ.

Chúng ta không cần nhìn đâu xa để thấy điều này ảnh hưởng đến cả phụ nữ nổi tiếng lẫn không nổi tiếng: từ làn sóng gossip do bot tạo ra quanh Amber Heard trong phiên tòa công khai, cho đến những mô thức tương tự xuất hiện trong vụ xét xử gần đây của Sean “Diddy” Combs – nơi bồi thẩm đoàn vẫn tiếp cận thế giới bên ngoài và cơn lũ thông tin sai lệch.

Gossip có sức mạnh định hình dư luận – không chỉ với người nổi tiếng, mà cả chính trị. Và khi quá mải mê kể lại câu chuyện của mình, ta dễ quên rằng ở trung tâm của nó là một con người thật. Một người có thể đọc những gì bạn đăng, và bị tổn thương sâu sắc – dù ý định ban đầu của bạn là gì, và dù khoảng cách ấy có vẻ xa đến đâu.

Ngay lúc này, hàng loạt bài báo đang tranh nhau vị trí đầu Google với dòng tít cho rằng Victoria Beckham “gục ngã hoàn toàn”. Có lẽ, đó là lời nhắc nhẹ nhàng nhưng cần thiết: gossip không sai, nhưng trước khi nói, trước khi chia sẻ, ta nên dừng lại một nhịp để nghĩ xem lời mình sắp thốt ra sẽ chạm đến ai.