Type to search

Làm đẹp Thương hiệu

Perfume sắc màu và bản địa

Chia sẻ

Có sự khác biệt giữa Châu Âu và Châu Mỹ. CK One của Calvin Klein là một hit lớn tại Mỹ nhưng chẳng có ảnh hưởng gì tới Châu Âu. Lauren của Ralph Lauren rất quan trọng ở Mỹ nhưng hoàn toàn không ổn kho vượt qua bờ Đại Tây Dương. Guerlain, có Shalimar và Mitsouko – Những tinh hoa của nước Pháp với thẩm mỹ sang trọng, phức tạp, mùi hương cổ điển tinh túy của vani và hoa hồng, đã tạo ra luật lệ cho hương thơm Pháp, nhưng hoàn toàn không làm được điều này ở Mỹ. (Theo Chandler Burr – phụ trách nghệ thuật khứu giác tại bảo tàng nghệ thuật và thiết kế thành phố New York). Giải thích cho điều này như thế nào?

(Ảnh: Pinterest)

Bạn đã từng thử Kenzo Amour? Một mùi hương thú vị với hương hoa đại phảng phất từ Bali. Rồi tiếp đó là mùi vani pha trộn với hương gạo thơm Thái Lan, hoa anh đào Nhật, mùi trà trắng của Trung Quốc, hương trầm cay và an lạc. Trong trí nhớ của tôi Kenzo Amour là mùi hương gắn liền với sự bình yên, tĩnh lặng và thân quen. Chính vì thế, khi đọc được một phần nhận xét của Chandler Burr về Kenzo Amour thật lạ: Một ví dụ về nghệ thuật nước hoa trừu tượng, Kenzo Amour như một bông hoa dị thường nở tung cánh trên màn hình HD độ nét cao – vẻ đẹp ấy như đến từ một không gian khác. Một sức mạnh kỳ lạ đằng sau sự mềm mại, như thể âm thanh vọng lại từ chiếc máy bay phản lực xẹt ngang qua bầu trời, đã bị không gian làm mềm đi đáng kể khi đế với thính giác của chúng ta. Tôi thường nhún vai khi đọc được nhận xét này và nghĩ rằng có lẽ các chuyên gia như Chandler Burr hẳn luôn thích sử dụng những mô tả khác thường để nói về mùi hương, mà những kẻ không chuyên như tôi chẳng thể nào hiểu nổi.

(Ảnh: Pinterest)

Phải mất vài năm sau, khi bắt đầu tìm hiểu về xu hướng nước hoa của từng vùng miền, từng quốc gia, tôi mới lờ mờ nhận ra rằng, nhận xét của Chandler Burr về Kenzo Amour không phải là sự cường điệu bay bổng của một chuyên gia muốn chứng tỏ sự uyên bác. Trên thực tế, với một nhà báo Mỹ da trắng sinh ra ở Chicago, lớn lên ở Washington thì hương hoa đại, hay mùi trầm, hay mùi gạo thơm…không phải những gì anh ta sẽ ngửi thấy từ khi chào đời. Chính vì thế dễ hiểu vì sao với Chandler Burr nói riêng và người Châu Mỹ nói chung, mùi hương của Kenzo Amour sẽ mang đến những ấn tượng dị thường, hoàn toàn khác biệt với một người Đông Nam Á bản xứ. Hẳn nhiên cách diễn đạt của Chandler Burr với “vẻ đẹp đến từ một không gian khác” trong trường hợp này là hoàn toàn chính xác.

Pháp: Vùng đất của sự tinh tế

Một số yếu tố từ lâu đã tạo nên sự phân biệt giữa gu và sở thích của các nền văn hóa trên toàn thế giới. Có thị hiếu khác nhau trong các loại thực phẩm và gia vị, màu sắc và thiết kế quần áo, và tất nhiên là trong cả mùi hương. Khí hậu, nguyên liệu, sự sẵn có và sự đa dạng của nguồn thực phẩm bản địa ảnh hưởng sâu sắc đến sở thích của người dân bản xứ.

Chân dung Hoàng hậu Josephine (Ảnh: Pinterest)

Nhiều người biết rằng Hoàng hậu Josephine (vợ đầu của Napoleon) có một niềm đam mê mãnh liệt với mùi hương xạ hương. Nhiều câu chuyện kể lại sau khi buộc phải li dị với Napoleon (để ông tới với người vợ thứ hai – Đại công tước Áo Marie Louise), Josephine đã thấm đẫm căn phòng và tủ quần áo của mình bằng mùi xạ hương mạnh mẽ, để đảm bảo rằng chồng cũ sẽ phải ám ảnh về thời gian mặn nồng từng có mỗi khi bước vào căn phòng của bà. Nếu câu chuyện này là thật, thì đây hẳn là một cách trả thù mà chỉ phụ nữ Pháp – những người không thể sống thiếu nước hoa mới nghĩ ra được.

Nhà chế tạo nước hoa Mỹ – Pháp Francis Kurkdjian nhận xét: “Ở Pháp, nước hoa là một phần của nền văn hóa như thực phẩm và rượu vang. Một phần của cuộc sống”. Các bé gái Pháp được dẫn tới các cửa hàng nước hoa để chọn loại nước hoa đầu tiên của họ khi mới 12, 13 tuổi. Francis Kurkdjian nhớ chai nước hoa đầu tiên của em gái là Anais Anais từ Chanel. Các cô gái hầu như lớn lên trong mùi nước hoa và trước khi trưởng thành, họ đã không còn xa lạ với tất cả những gì thuộc về hương thơm. Nước hoa gần như là một nghi lễ và theo Francis Kurkdjian, mối qua hệ giữa phụ nữ và nước hoa là vô cùng thân mật.

Chanel No. 5 Eau de Parfum Red Edition (Ảnh: Pinterest)

Với người Pháp những mùi hương truyền thống như hoa nhài, hoa hồng, hoa linh lan, xô thơm và hoa oải hương sẽ luôn luôn hấp dẫn và chiếm một vị trí quan trọng trong khứu giác của họ. Những thành phần này có mặt trong hầu hết các loại nước hoa Pháp cổ điển như Djedi Guerlain (1927), Mitsouko Guerlain (1919), Vega Guerlain (1936), Diorama Dior (1949), Dior Dior (1979), Chanel No.5…

Nhưng sự tinh tế nổi tiếng và một bề dày lịch sử đáng nể về nước hoa đã giúp người Pháp phát triển những màu sắc truyền thống thành một bảng đa sắc. Người Pháp không từ chối nhưng sắc thái hương lạ từ những vùng đất mới: từ mùi nồng đậm của gia vị (Guerlain Shamilar hay Chanel No.5) đến mùi ngọt đậm mãnh liệt của xạ hương (như trong câu chuyện về hoàng hậu Josephia…) Chỉ có mùi trầm của phương Đông thì lên đến tận cuối thế kỷ 21 mói được người Pháp tiếp nhận, sau thất bại cay đắng của M7 (Yves Saint Laurent) vào năm 2002.

Có lẽ thời điểm này là quá sớm với người Pháp để tiếp nhận một mùi hương đầy mạnh mẽ và khiêu khích như vậy (nhất là khi M7 được chỉ đạo bởi một kẻ phóng túng kỳ dị như Tom Ford). Ngày nay, bảng màu Perfume của người Pháp vẫn tiếp tục được mở rộng. Những nhà chế tạo nước hoa người Pháp du lịch khắp thế giới và mang về những nguồn cảm hứng độc đáo, từ những khu rừng mưa kỳ lạ ở Brazil, những sườn núi cheo leo ở Ấn Độ hay những đền đài trầm mặc ở Trung Quốc…

Những gia vị kỳ lạ, các loại thảo mộc và trái cây đan xen với các chiết xuất hoa cỏ truyền thống để tạo ra các xu hướng toàn cầu. Không có gì lạ khi nhiều loại nước hoa Pháp đang được yêu chuộng khắp thế giới bởi người Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Mỹ hay Đông Nam Á.

Cam bergamot vùng Địa Trung Hải

Eau de Cologne 4711 (Ảnh: Pinterest)

Nếu bạn di chuyển xuống miền nam Châu Âu hay khu vực Địa Trung Hải thì sự tươi mát mới là từ khóa trong lịch sử mùi hương của những vùng đất này. Chanh và dầu hoa cam là những thành phần điển hình được ưa chuộng và có hẳn một hòn đảo nổi tiếng gắn liền với chanh và mùi hoa cam thơm mát: Sicily.

Trong thế kỷ 18, nước hoa thực sự nở rộ ở Châu Âu thì những mùi hương lừng danh của Eau de Cologne đã định hình phong cách của mình vớ sắc thái ấm áp lung linh không thể trộn lẫn của cam bergamot. Điều này rất dễ hiểu nếu biết rằng người sáng lập ra Eau de Cologne đến từ Ý. Gian Paolo Feminis tạo ra Aqua Admirabilis vào năm 1709, được xem là một trong những mùi hương có ảnh hưởng nhất tại Đức, Pháp, Ý thời điểm này.

Aqua Admirabils có mùi của nho, dầu hoa cam, cam bergamot, oải hương và hương thảo. Feminis chuyển từ quê hương Italy của ông đến Cologne (của Đức), ở đây cháu trai của ông là Jean Marie Farnia tiếp tục sản xuất nước hoa có mùi cam thơm nhẹ, sau đó nhanh chóng đổi tên Aqua Admirabilis thành Eau de Cologne trở thành mùi hương của tầng lớp thượng lưu Châu Âu với hương cam đặc trưng và cho đến tận bây giờ nhiều người vẫn chỉ biết nó như một thuật ngữ , một khái niệm về nước hoa chứ chưa biết rằng thuật ngữ này bắt nguồn từ tên một thương hiệu.

Trầm hương ở Trung Đông

Aurum Ajmal (Ảnh: Pinterest)

Tại Trung Đông hương thơm đã ăn sâu vào văn hóa người Ba Tư – họ là những người đầu tiên sử dụng phương pháp chưng cất để trích xuất tinh dầu từ hoa. Nước hoa thường được xem là một phương pháp hỗ trợ tinh thần trước khi cầu nguyện, nhưng nó cũng là một tuyên bố cá nhân: Nhiều phụ nữ xức nước hoa mạnh mẽ lên cơ thể như một cách chào hỏi những người xung quanh.

Người Trung Đông không xa lạ với hương trà thơm, hương gỗ ấm áp, hương cỏ vetiver, và đặc biệt họ dành cho hương trầm một tình yêu bất tận. Trừ Châu Á và Trung Đông, sự kỳ diệu của hương trầm không được thế giới đón nhận mãi cho đến vài năm gần đây. Các phần tử trong trầm hương sở hữu những mùi khác nhau, như selinadienon có mùi dịu như hoa tươi, selinadienol thơm mùi gỗ ngọt, tong khi guaiadienal tỏa mùi gỗ thêm vào chút long não…Khi các phân tử này va chạm vào nhau, chúng lại mang đến những sự hòa trộn và biến đổi với sự phức tạp khó mà tả hết được.

Cùng với thời gian, nước hoa hiện đại của Trung Đông đã có nhiều biến đổi. Francis Kurkdjian cho rằng các lớp hương gỗ mạnh mẽ, sâu lắng và phức tạp của nước hoa địa phương sẽ không thay đổi ở lớp hương cuối, nhưng các lớp hương đầu sẽ được thêm vào sự lãng mạn, trữ tình và êm ái của hoa cỏ từ Châu Âu. Kỹ thuật pha chế hương thơm này đang rất phổ biến ở Ấn Độ, người ta pha trộn đàn hương và hắc hương (vốn được sử dụng trong các nghi lễ tôn giáo và làm đẹp nhiều thế kỷ) với các hương thơm gợi cảm như hoa nhài và hoa hồng.

Sự tươi mát của Châu Á

Ở một đất nước có lãnh thổ rộng lớn như Trung Quốc, khảu vị hương thơm thay đổi theo xu hướng tương quan với khó hậu. Hương gỗ mạnh mẽ được ưa chuộng ở Bắc Kinh, trong khi hương trái cây và hoa phát triển mạnh trong các khu vực khí hậu ấm áp như Thượng Hải. Người sống ở vùng khí hậu nóng ẩm như Nam Trung Quốc lại thích hương thơm mát và sạch sẽ – điều này gợi nhắc cho chúng ta nghĩ tới sự tương đồng với dân vùng Địa Trung Hải vốn dành nhiều tình yêu cho hương cam quýt thư giãn và mát mẻ.

Issey Miyake L’Eau d’Issey Eau de Toilette Natural Spray (Ảnh: Pinterest)

Nếu nói về khẩu vị hương thơm thì Nhật Bản là một trường hợp vô cùng đặc biệt. Đất nước này có sự dè dặt, thậm chí là né tránh các mùi hương thơm ngát từ các nền văn hóa khác. Nước hoa Jungle của Kenzo, với hương thơm đậm đà, mạnh mẽ của gia vị, bán rất chạy ở ùng biển Caribbean cho người da đen. Nhưng nó bị hắt hủi ở Nhật Bản, khách hàng từ chối mùi hương này ngay trong vài giây đầu tiên.

Nhiều mùi hương của Kenzo lấy cảm hứng từ Châu Á nhưng lại không được dân Nhật Bản chào đón nồng nhiệt cũng là vì lý do này. Họ dường như chỉ thích sự tinh tế, với những nước hoa tối giản đạt đến sự cân bằng như Issey Miyake L’Eau d’Issey. Họ không chuộng sự phô chương hay áp đảo kiểu nước hoa chỉ có một đến hai thành phần nổi bật.

Nhưng với giới trẻ, “khẩu vị” này không hề bất biến. Họ đang hướng tới những hương thơm nhiều xạ hơn, với các thành phần hoa màu trắng mịn màng hay mùi vani ngọt – dĩ nhiên chưa ngọt đến mức sắc nét như trong các loại nước hoa của Mỹ. Mùi hương thơm ngọt ngào quá mức thường gắn liền với các geisha tai tiếng và chừng nào giới trẻ Nhật vượt qua rào cản cấm kỵ này chúng ta sẽ chứng kiến nhiều sự thay đổi hơn nữa trong gu hương thơm của họ.

Mỹ: quả bom về khứu giác

Người Mỹ, nổi tiếng với khẩu vị nói một cách hài hước là vô độ. Mặc dù dân xứ này có sở trường riêng trong việc tạo ra nhu yếu phẩm và thiết lập xu hướng, thị trường nước hoa của Mỹ không thực sự bắt đầu sau thế chiến thứ II, khi nhiều perfumer di cư đến Mỹ và cùng vứi sự phát triển của các ngành nguyên liệu tổng hợp đã tạo ra sự bùng nổ thực sự về mùi hương.

Ralph Lauren Romance Rose (Ảnh: Pinterest)

Nhìn chung dân Mỹ yêu những hương thơm trong nhóm “gourmand notes” (thực phẩm) như vanila, caramel hay dâu tây. Và mặc dù hương thơm kiểu sạch sẽ tươi tắn cũng được chuộng (CK One đã tạo ra một cuộc cách mạng khi nó ra mắt vào năm 1994), nhưng trong một thời gian dài, các loại nước hoa phổ biến nhất ở Mỹ đều có thành phần truyền thống là hoa và đậm chất nữ tính như Ralph Lauren Romance hay Lacome Tresor. Không nghi ngờ gì điền này có mối liên hệ lịch sử giữa người Mỹ và người Anh – đất nước nổi tiếng với những khu vườn hoa hồng, hoa linh lan và hoa violet.

Tất nhiên, khi thế giới đang trở nên nhỏ hơn, gu nước hoa của người Mỹ đang được bổ sung nhiều sắc thái với sự gia tăng dân số Tây Ban Nha (có sở thích với mùi hương hoa trái sôi động như Escada Rockin’ Rio, Clinique Happy to Be, Oscar de la Renta Rosamor, Ferragamo Incanto Dreams, Donna Karan Be Delicious), sự gia tăng của các thương hiệu nước hoa Châu Âu (với sự tinh tế quen thuộc) và chút ảnh hưởng từ phương Đông với các loại hoa quả nhiệt đới thảo mộc và trầm hương.

Trầm hiện đang đóng vai chính trong nhiều loại nước hoa niche của Mỹ, từ “Pure Oud Eau” của Killian, “Oud Intense” của Comptoir Sud de Pacifique cho đến “Midnight Oud Eau de Parfum” của Juliette Has a Gun, và “New York Oud” của Bond No.09. Nếu các nhà sản xuất nước hoa của Trung Đông thường khai thác hương trầm với sự tinh túy nguyên bản của nó thì các thương hiệu Âu Mỹ lại thích xếp đặt trầm bên cạnh những thành phần hiện đại để tạo nên bản giao khác biệt và mới lạ.

STYLE TEAM

Pocket
Tags: